१०.३२ लाख संशयित डुप्लिकेट नोंदी अजूनही अचिन्हांकित

विरोधकांचा आरोप, आयोगाकडून विशेष मोहीम

महाराष्ट्रातील २९ महानगरपालिकांमधील निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मोठ्या प्रमाणात डुप्लिकेट मतदार नोंदी असल्याचा मुद्दा समोर आला आहे. सुमारे १०.३२ लाख संशयित नोंदींची पडताळणी आणि चिन्हांकन अद्याप अपूर्ण असल्याने विरोधकांनी चिंता व्यक्त केली आहे. मतदान केंद्रांवर गोंधळ आणि बोगस मतदानाचा धोका निर्माण होऊ शकतो, असा आरोप केला जात आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने यावर उपाय म्हणून विशेष सॉफ्टवेअरच्या मदतीने मोहीम हाती घेतली आहे. मात्र, मतदानाच्या आधीच ही प्रक्रिया पूर्ण न झाल्याने राजकीय वातावरण तापले आहे.

पुणे : महाराष्ट्रातील २९ महानगरपालिकांमधील निवडणुकांपूर्वी १०.३२ लाखांहून अधिक संशयित डुप्लिकेट मतदार नोंदी अजूनही अचिन्हांकित असल्याने विरोधी पक्षांनी बोगस मतदान आणि मतदान केंद्रांवरील गोंधळ याबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. अनेक मतदारांची नावे दोन किंवा तीन वेळा मतदार यादीत दिसत असल्याचे निदर्शनास आले आहे.

या पार्श्वभूमीवर राज्य निवडणूक आयोगाने (SEC) गुरुवारी विशेष सॉफ्टवेअरच्या मदतीने डुप्लिकेट नोंदी ओळखण्यासाठी सर्व २९ महानगरपालिकांमध्ये विशेष मोहीम सुरू केली होती. आयोगाच्या आकडेवारीनुसार, राज्यभरात ओळखल्या गेलेल्या सुमारे २३ लाख संशयित एकाधिक नोंदींपैकी जवळपास १० लाख नावे अद्याप अचिन्हांकित आहेत.

या प्रलंबित कामांमध्ये मोठ्या महानगरपालिकांचा वाटा अधिक असल्याचे दिसून आले आहे. पुणे महानगरपालिका (PMC) कडे सर्वाधिक पेंडन्सी असून, सुमारे २.५ लाख म्हणजेच ८३.२९ टक्के संशयित डुप्लिकेट नोंदी अजूनही चिन्हांकित करायच्या आहेत. याउलट, बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) ने बहुतेक पडताळणी पूर्ण केली असून, तिथे प्रलंबित प्रकरणांची टक्केवारी सर्वात कमी आहे.

विरोधी पक्षनेत्यांनी आरोप केला की, सरकारने ही प्रक्रिया आधीच पूर्ण करायला हवी होती आणि उशीराचा गैरवापर होण्याची शक्यता आहे. “मतदानाच्या दिवशी कोणतीही संदिग्धता टाळण्यासाठी नावे स्पष्टपणे चिन्हांकित असणे गरजेचे आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात अचिन्हांकित नोंदी असल्याने गोंधळ आणि बोगस मतदानाचा धोका वाढतो,” असे त्यांनी सांगत पोलिंग एजंटांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले.

SEC च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, ज्या मतदारांची नावे एकापेक्षा अधिक वेळा आढळतात, त्यांची फील्ड-स्तरीय पडताळणी करणे आवश्यक आहे. नोंदी वेगवेगळ्या व्यक्तींच्या असल्यास त्या तशाच ठेवायच्या, मात्र एकाच व्यक्तीशी संबंधित असल्यास लेखी हमीपत्र घेऊन पसंतीचे मतदान केंद्र चिन्हांकित करायचे आहे. यामुळे मतदान कर्मचाऱ्यांना बोगस मतदान रोखण्यास मदत होईल, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

विरोधी पक्षांनी मतदान अधिकारी आणि बूथ-स्तरीय कर्मचाऱ्यांना विशेषतः ज्या भागांत अचिन्हांकित नोंदी अधिक आहेत, तिथे अतिरिक्त सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. “मागील विधानसभा निवडणुकांत बोगस मतदान झाले,” असा दावा करत गुरुवारी होणाऱ्या मतदानादरम्यान सर्व बूथवर जागृती वाढवण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला.

काँग्रेसचे पुणे शहर प्रमुख अरविंद शिंदे म्हणाले की, “आम्ही पोलिंग एजंटना बोगस मतदार ओळखण्यासाठी प्रशिक्षण दिले आहे. त्यांना मतदार यादींच्या प्रती देऊन डुप्लिकेट नावे आधीच चिन्हांकित केली आहेत. मतदान प्रक्रियेवर लक्ष ठेवण्यासाठी सर्व बूथवर कार्यकर्त्यांची संख्या वाढवली आहे.” त्यांनी पुढे प्रहार डिजिटलला सांगितले की, शेवटच्या दोन तासांत मतदान वाढत असल्याने फेरफार होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन मतदारांना लवकर मतदान करण्यास प्रवृत्त केले जात आहे.

शिवसेना (UBT) पदाधिकाऱ्यांनीही त्यांच्या बूथ एजंटना संशयास्पद बाबींची तक्रार करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. शहरप्रमुख संजय मोरे म्हणाले, “प्रत्येक मतदाराची कागदपत्रे तपासण्याचे निर्देश दिले आहेत. छायाचित्र गहाळ किंवा माहितीमध्ये तफावत आढळल्यास तात्काळ निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करण्यास सांगितले आहे.”