ऐतिहासिक किल्ल्यावर वैद्यकीय सुविधांचा अभाव पुन्हा समोर
ट्रेकर्स आणि वारसा कार्यकर्त्यांकडून प्रशासनावर टीका
शनिवारी राजगड किल्ल्यावर घडलेल्या दुर्दैवी घटनेमुळे महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक व वारसास्थळांवरील सुरक्षा, वैद्यकीय आणि आपत्कालीन सुविधांचा अभाव पुन्हा एकदा समोर आला आहे. बारामती येथील संदीप बाळकृष्ण पवार (वय ५२) यांचा किल्ल्यावर मृत्यू झाला. मोठ्या संख्येने पर्यटक येत असतानाही कायमस्वरूपी वैद्यकीय मदत व्यवस्था नसणे ही गंभीर बाब असल्याचे ट्रेकर्स आणि स्थानिकांनी नमूद केले. या घटनेनंतर राज्य सरकारकडून तातडीच्या उपाययोजनांची मागणी जोर धरू लागली आहे. सुरक्षेच्या नियोजनाशिवाय वारसा पर्यटन जीवघेणे ठरू शकते, असा इशाराही तज्ज्ञांनी दिला आहे.
पुणे : शनिवारी :contentReference[oaicite:0]{index=0} येथे घडलेल्या घटनेने प्रशासनाच्या तयारीवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. बारामती येथील संदीप बाळकृष्ण पवार हे सकाळी बालेकिल्ला परिसरातून खाली उतरत असताना अचानक कोसळले. सहकारी ट्रेकर्स आणि स्थानिकांनी तत्काळ मदत करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र वैद्यकीय उपकरणांचा अभाव आणि प्रशिक्षित प्रथम प्रतिसादकर्ते नसल्यामुळे मदतीला उशीर झाला.
पवार यांना अखेर वेल्हे येथील ग्रामीण शासकीय रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, मात्र डॉक्टरांनी हृदयविकाराच्या झटक्याने मृत्यू झाल्याचे घोषित केले. अधिकृत कारण जरी हृदयविकाराचे दिले असले, तरी या घटनेमुळे किल्ल्यावर कायमस्वरूपी वैद्यकीय पोस्ट, आपत्कालीन प्रतिसाद पथक, रुग्णवाहिका आणि संरचित निर्वासन यंत्रणा नसल्याची गंभीर उणीव अधोरेखित झाली आहे.
प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले की, खडकाळ भूभाग, निसरडे रस्ते आणि प्रकाश व संकेतांचा अभाव यामुळे बचावकार्य अधिक कठीण झाले. वनविभागाचे रक्षक आणि स्थानिक तरुणांच्या मदतीने पवार यांना पायथ्याशी नेण्यात आले. त्यानंतर पोलिसांनी रुग्णालयात हलवले, अशी माहिती पुणे ग्रामीण पोलिसांनी दिली.
वारसा कार्यकर्ते दत्ता नलावडे यांनी सांगितले की, दर आठवड्याला राजगड, सिंहगड आणि तोरणा यांसारख्या किल्ल्यांवर हजारो पर्यटक येतात. मात्र प्राथमिक वैद्यकीय व बचाव पायाभूत सुविधा उभारण्यात प्रशासन अपयशी ठरत आहे. मोबाईल नेटवर्कची अडचण आणि स्पष्ट आपत्कालीन प्रोटोकॉलचा अभाव हीही मोठी समस्या असल्याचे स्थानिकांनी नमूद केले.
अनुभवी गिर्यारोहक उमेश झिरपे यांनी सांगितले की, पावसाळी ट्रेकिंगची वाढती लोकप्रियता पाहता २४x७ वैद्यकीय मदत, प्रशिक्षित बचाव कर्मचारी आणि आपत्कालीन वाहने तैनात करणे अत्यावश्यक आहे. अन्यथा, वारसा पर्यटनामुळे होणारी गर्दी भविष्यात अधिक जीवघेणी ठरू शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला.
या घटनेनंतर राज्य सरकारने किल्ल्यांवर गर्दीचे नियमन, चेतावणी संकेत, प्रथमोपचार केंद्रे आणि पायथ्याशी समर्पित आपत्कालीन प्रतिसाद युनिट उभारावीत, अशी मागणी ट्रेकिंग व हेरिटेज गटांकडून करण्यात येत आहे.
