खिडकीतील शेतीतून सुरू झाला यशस्वी सेंद्रिय शेतीचा प्रवास
साताऱ्यात 3 एकर शेती उभारून सेंद्रिय उत्पादनाची यशोगाथा
पुण्यातील औंध येथील स्मिता मेहेत्रे यांनी एका छोट्याशा खिडकीतील कुंड्यांपासून शेतीची सुरुवात केली. सुरुवातीला अत्यल्प जागेत रोपे लावून त्यांनी स्वतःचा कृषी प्रवास सुरू केला. आज त्या साताऱ्यात तीन एकर सेंद्रिय शेती यशस्वीपणे चालवत आहेत. त्यांच्या मते शेतीसाठी मोठी जमीन आवश्यक नसून इच्छाशक्ती महत्त्वाची आहे. घरातील लहान जागेतूनही शेती करता येते हा त्यांचा मुख्य संदेश आहे.
पुणे : औंध येथील रहिवासी असलेल्या स्मिता मेहेत्रे यांचा कृषी व्यवसायातील प्रवास एका एकर सुपीक जमिनीतून नव्हे तर अवघ्या 1 मीटर बाय 10 इंच खिडकीतून सुरू झाला. दशकभरापूर्वी त्यांनी काही रोपांपासून हा प्रवास सुरू केला होता. आज त्या साताऱ्यात 3 एकर सेंद्रिय शेती यशस्वीपणे चालवत आहेत.
त्यांचा मुख्य संदेश आहे की “अन्न पिकवण्यासाठी शेताची गरज नाही”. ब्रिटनमध्ये राहत असताना त्यांनी पहिल्यांदा मर्यादित जागेत टोमॅटो, तुळस आणि कोथिंबीरची लागवड केली. त्यानंतर त्यांनी सातत्याने प्रयोग करत आपली छोटी बाग वाढवत नेली.
कोविड काळात त्यांनी मित्रासोबत रिकाम्या जमिनीत पपई, मोरिंगा यांसारखी पिके घेतली. त्यानंतर 2022 मध्ये साताऱ्यातील कवठे गावात तीन एकर जमीन घेऊन त्यांनी पूर्ण सेंद्रिय शेती सुरू केली. सुरुवातीला गावकऱ्यांनी त्यांना गांभीर्याने घेतले नाही, मात्र नंतर त्यांनीच मदत सुरू केली.
मेहेत्रे यांच्या मते शेतीसाठी मोठ्या साधनांची नाही तर योग्य विचारसरणीची गरज असते. त्या सेंद्रिय पद्धतीने गायीचे खत, जीवामृत आणि सीव्हीड यांचा वापर करतात. त्यांनी कोथिंबीर, पालक यांसारख्या पिकांची विक्रीही सुरू केली असून चांगला प्रतिसाद मिळाला आहे.
त्यांच्या शेतीत धान्य, डाळी, भाजीपाला, फळे आणि औषधी वनस्पतींचा समावेश आहे. त्या सांगतात की घरातील लहान बाल्कनी किंवा खिडकीतही शेती सुरू करता येते. फक्त सूर्यप्रकाश आणि योग्य नियोजन आवश्यक आहे.
त्यांचा उद्देश केवळ उत्पादन नाही तर लोकांना स्वतःचे अन्न स्वतः पिकवण्यास प्रेरित करणे आहे. काँक्रीटच्या शहरातही हिरवाई वाढवण्याची शक्यता त्यांनी आपल्या कामातून सिद्ध केली आहे.
शेवटी त्या म्हणतात की प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या घरातूनच एक छोटं रोप लावून शेतीची सुरुवात करावी.
