यशस्वी शस्त्रक्रियेनंतर पहिल्यांदाच ऐकले आई-वडिलांचे आवाज
भविष्यात अपग्रेड होणारे अत्याधुनिक इम्प्लांट वापरले
पुण्यातील चार वर्षांच्या मुलीला आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानामुळे ऐकण्याचा नवा अनुभव मिळाला आहे. जन्मतः श्रवण समस्येने त्रस्त असलेल्या या मुलीवर यशस्वी कॉक्लियर इम्प्लांट शस्त्रक्रिया करण्यात आली. विशेष म्हणजे या प्रक्रियेत भविष्यात अपग्रेड होऊ शकणारे ‘स्मार्ट’ इम्प्लांट वापरण्यात आले. शस्त्रक्रियेनंतर पहिल्यांदाच तिने आई-वडिलांचा आवाज ऐकला, जो कुटुंबासाठी भावनिक क्षण ठरला. या घटनेमुळे लवकर निदान आणि योग्य उपचाराचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.
पुणे : शहरातील एका चार वर्षांच्या मुलीला पहिल्यांदाच तिच्या पालकांचा आवाज ऐकू आला, कारण तिच्यावर यशस्वी ‘स्मार्ट’ कॉक्लियर इम्प्लांट शस्त्रक्रिया करण्यात आली. लहान वयातच गंभीर श्रवणदोषाचे निदान झाल्यामुळे तिच्या कुटुंबाने विविध उपचार पद्धतींचा अवलंब केला, मात्र त्यातून अपेक्षित परिणाम मिळाला नाही.
श्रवणयंत्रांचा मर्यादित फायदा होत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर कुटुंबाने २० मार्च रोजी द्विपक्षीय कॉक्लियर इम्प्लांट करण्याचा निर्णय घेतला. ही शस्त्रक्रिया शहरातील खासगी रुग्णालयात पार पडली.
टायनी बबल्स चाइल्ड डेव्हलपमेंट सेंटरचे ईएनटी तज्ज्ञ डॉ. सुमितपाल भाटी यांनी या शस्त्रक्रियेचे नेतृत्व केले. त्यांनी सांगितले की, ही पुढच्या पिढीतील ‘स्मार्ट’ इम्प्लांट प्रणाली असून भविष्यात तंत्रज्ञानानुसार अपग्रेड करता येते.
या इम्प्लांटमध्ये दोन भाग असतात — अंतर्गत घटक जो त्वचेखाली बसवला जातो आणि बाह्य ध्वनी प्रोसेसर. ही प्रणाली कानातील खराब भाग टाळून थेट श्रवण तंत्रिकेला उत्तेजित करते, त्यामुळे मेंदूला स्पष्ट आवाज जाणवतो.
डॉ. इंद्रदीप सिंग यांनी सांगितले की, या प्रणालीमुळे बाह्य उपकरणे सहज बदलता येतात आणि इम्प्लांट स्वतःची कार्यक्षमता सतत तपासत राहते.
१ एप्रिल रोजी बाह्य प्रोसेसर सक्रिय करण्यात आला आणि त्यानंतर मुलीने पहिल्यांदाच आई-वडिलांचे आवाज ऐकले. हा क्षण कुटुंबासाठी अत्यंत भावनिक ठरला.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतात दर १००० नवजात मुलांपैकी १ ते ६ मुलांना जन्मजात श्रवणदोष असतो. लवकर निदान आणि उपचार न झाल्यास भाषिक विकासावर परिणाम होऊ शकतो.
म्हणूनच, कॉक्लियर इम्प्लांटसारख्या प्रगत उपचार पद्धती मुलांच्या विकासासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या ठरतात, असे डॉक्टरांनी सांगितले.
