सीए जयंती कुलकर्णी, सनदी लेखापाल, कुडाळ
मुख्य बदल (Key Updates):
1️⃣ दीर्घकालीन भांडवली नफा (LTCG) अहवाल
➡️ आता ₹1.25 लाखांपर्यंतच्या दीर्घकालीन भांडवली नफ्याचा समावेश ITR-1 आणि ITR-4 मध्ये करता येईल.
✅ यामुळे लहान गुंतवणूकदारांसाठी प्रक्रिया सुलभ होईल.
2️⃣ नवीन करप्रणाली (New Tax Regime)
➡️ नवीन करप्रणाली ही मूलभूत (default) प्रणाली ठरवली गेली आहे.
जुनी प्रणाली हवी असल्यास स्पष्टपणे ‘opt-out’ करणे आवश्यक आहे.
3️⃣ वजावट (Deductions)
➡️ कलम 80C ते 80U अंतर्गत मिळणाऱ्या वजावटी आता e-filing पोर्टलवरील ड्रॉप-डाऊन यादीतून निवडाव्या लागतील.
संबंधित उप-कलम व तपशील आवश्यक.
4️⃣ बँक खात्यांचा अहवाल (Bank Account Reporting)
➡️ सक्रिय बँक खाती (वर्षभर वापरलेली) नमूद करावी लागतील.
❌ निष्क्रिय खाती वगळता येतील.
5️⃣ परदेशी निवृत्ती उत्पन्न (Foreign Retirement Income)
➡️ कलम 89A अंतर्गत परदेशातील निवृत्ती खात्यांमधून उत्पन्न दिल्यास अधिक माहिती द्यावी लागेल.
6️⃣ डिजिटल व्यवहार (Digital Transactions)
➡️ ITR-4 मध्ये ₹3 कोटी पर्यंत डिजिटल टर्नओव्हर मर्यादा लागू करण्यात आली आहे.
7️⃣ अग्निवीर कोष निधी (Agniveer Corpus Fund)
➡️ कलम 80CCH अंतर्गत योगदान दाखल करण्यासाठी नवीन कॉलम उपलब्ध.
8️⃣ देणगीचा अहवाल (Donation Reporting)
➡️ कलम 80G अंतर्गत देणगी सादर करताना अधिक तपशील अनिवार्य.
9️⃣ गृह मालमत्ता उत्पन्न (House Property Income)
➡️ स्वतः वापरलेली आणि भाड्याने दिलेली मालमत्ता वेगवेगळ्या तक्त्यांमध्ये (schedule) नमूद करावी लागेल.
वेतनातून वजावट संदर्भातील बदल (ITR-1 व ITR-4 साठी):
1. गृहभाडे भत्ता (HRA):
- नोकरीचे ठिकाण
- मूलभूत वेतन
- प्राप्त HRA रक्कम
- भाडे रक्कम
2. कलम 80C – गुंतवणूक (उदा. LIC, PPF, ELSS, NSC):
- पॉलिसी क्रमांक / कागदपत्र ओळख क्रमांक
- रक्कम
माहिती न दिल्यास वजावट नाकारली जाऊ शकते.
3. कलम 80D – वैद्यकीय विमा:
- विमा कंपनीचे नाव
- पॉलिसी क्रमांक
- प्रिमियम रक्कम – स्वतः/कुटुंब/ज्येष्ठ नागरिक
4. कलम 80E – शैक्षणिक कर्जावर व्याज:
- बँकेचे नाव
- कर्ज खात्याचा क्रमांक, मंजुरीची तारीख, रक्कम
5. कलम 80EE – गृहकर्ज (प्रथमच घर):
- बँकेची माहिती, खाते क्रमांक, थकबाकी इ.
6. कलम 80EEA – परवडणारे गृहकर्ज:
- कर्ज पुरवठादार व मालमत्ता माहिती
7. कलम 80EEB – इलेक्ट्रिक वाहन कर्ज व्याज:
- बँकेचे नाव, कर्ज खाते, वाहन रजिस्ट्रेशन क्रमांक
8. कलम 80DDB – विशिष्ट आजार खर्च:
- आजाराचे व डॉक्टरचे तपशील, खर्चाची रक्कम
⚠️ महत्त्वाच्या सूचना:
✅ अचूक व सुस्पष्ट माहिती देणे आवश्यक.
❌ अपूर्ण माहिती ग्राह्य धरली जाणार नाही.
❗ चुका झाल्यास वजावट नाकारली जाऊ शकते.
कोण ITR भरू शकतो? (Who Can File):
✅ ITR-1:
- वेतनधारक व लहान गुंतवणूकदार
- वार्षिक उत्पन्न ₹50 लाखांपर्यंत
✅ ITR-4:
- उद्योग/व्यवसायातून अनुमानित उत्पन्न असणारे
नाही लागू: - कंपनी संचालक
- परदेशी उत्पन्न असलेले
- कृषी उत्पन्न ₹5,000 पेक्षा जास्त
ℹ️ अधिक माहितीसाठी आपल्या सनदी लेखापाल अथवा कर सल्लागारांचा सल्ला घ्या.
