नक्षल चळवळीचा सर्वोच्च नेता भूपती नेमका कोण?
गडचिरोली : माओवाद विरोधी (Anti-Naxal) लढ्यात आज गडचिरोली पोलिसांना (Gadchiroli Police) एक ऐतिहासिक आणि अत्यंत महत्त्वाचा विजय प्राप्त झाला आहे. या लढ्यातील सर्वात मोठे यश म्हणजे, कुठल्याही प्रकारचा रक्तपात न होता, थेट ६१ माओवादी (Naxalites) कार्यकर्त्यांनी आपली शस्त्रे खाली ठेवली असून, त्यांनी पोलिसांसमोर आत्मसमर्पणाचा मार्ग स्वीकारला आहे. या आत्मसमर्पण करणाऱ्यांमध्ये माओवादी चळवळीतील अत्यंत वरिष्ठ आणि महत्त्वाचा नेता मल्लोजुला वेणुगोपाल राव (Mallojula Venugopal Rao) उर्फ सोनू उर्फ भूपती याचा समावेश आहे. याच भूपतीने ‘सशस्त्र माओवादाचा मार्ग सोडून सरकारने देऊ केलेल्या शांतता वार्तांच्या माध्यमातून मुख्य प्रवाहात यावे,’ अशी भूमिका काही दिवसांपूर्वी मांडली होती. त्याच्या याच भूमिकेनुसार, आज त्याने आपल्या ६० हून अधिक सहकाऱ्यांसह गडचिरोली पोलिसांसमोर आत्मसमर्पण केले आहे. हा मोठा सामूहिक आत्मसमर्पणाचा सोहळा आज राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadnavis) यांच्या प्रमुख उपस्थितीत पार पडणार आहे. या घटनेमुळे, महाराष्ट्रातून सशस्त्र माओवाद लवकरच कायमचा हद्दपार होण्याची शक्यता आता अधिक बळावली आहे. हा विजय केवळ पोलिसांच्या कारवाईचा नसून, विश्वास आणि संवादाचा विजय मानला जात आहे.
माओवाद विरोधी लढ्यात गडचिरोली पोलिसांनी आज अभूतपूर्व यश मिळवले आहे. गडचिरोली पोलीस मुख्यालय येथे मुख्यमंत्री व गृहमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadnavis) यांच्या प्रमुख उपस्थितीत आज ६१ माओवाद्यांच्या (Naxalites) आत्मसमर्पणाचा महत्त्वपूर्ण सोहळा पार पडणार आहे. या आत्मसमर्पण सोहळ्यासाठीची सर्व तयारी पोलीस मुख्यालयात पूर्ण झाली आहे. शरणागती पत्करणारे माओवादी केवळ मुख्य प्रवाहात परतत नसून, ते मोठ्या संख्येने असलेला त्यांचा शस्त्रसाठा सुद्धा मुख्यमंत्र्यांसमोर खाली ठेवणार आहेत. यामुळे माओवादी चळवळीची मोठी हानी झाली आहे. विशेष म्हणजे, वरिष्ठ नक्षल नेता भूपती उर्फ सोनू याच्यासोबतच दोन जहाल माओवादी (Hardcore Naxalites) देखील आज आपली शस्त्रे खाली ठेवणार आहेत. या मोठ्या यशाचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे, गडचिरोली पोलिसांनी हा मोठा विजय कुठलाही रक्तपात न होता केवळ विश्वास आणि यशस्वी वाटाघाटींच्या बळावर मिळवला आहे. या आत्मसमर्पणामुळे महाराष्ट्रातून माओवादाचे समूळ उच्चाटन होण्याच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत.
माओवाद्यांच्या (Naxalites) सेंट्रल कमिटी (Central Committee) आणि पॉलिट ब्युरोचा (Politburo) सदस्य असलेला मल्लोजुला वेणुगोपाल राव उर्फ सोनू उर्फ भूपती हा नक्षल चळवळीतील ‘मास्टरमाईंड’ (Mastermind) आणि ‘मेंदू’ मानला जातो. याच वरिष्ठ नेत्याने काल रात्री दक्षिण गडचिरोली जिल्ह्यातील घनदाट जंगलात, छत्तीसगड सीमेलगत महाराष्ट्राच्या बाजूने आपल्या ६० हून अधिक सहकाऱ्यांसह सामूहिक आत्मसमर्पण केले. या आत्मसमर्पणाचे महत्त्व इतके मोठे आहे की, गडचिरोलीच्या इतिहासातील ही आजवरची सर्वात मोठी शरणागती ठरली आहे. भूपतीच्या आत्मसमर्पणानंतर, गडचिरोलीतील माओवाद चळवळीच्या चार दशकांच्या इतिहासाला कलाटणी मिळाली आहे. गडचिरोलीत माओवाद्यांविरुद्धचा पहिला गुन्हा २ नोव्हेंबर १९८० रोजी नोंदवला गेला, जेव्हा मोयाबिनपेठा येथे सीआरपीएफ आणि माओवाद्यांमध्ये चकमक झाली आणि तत्कालीन सीरपूर दलमचा माओवादी कमांडर पेद्दी शंकर ठार झाला. सामान्य नागरिकांवरील पहिला हल्ला: यानंतर १९८२ मध्ये, गडचिरोली जिल्ह्यातील सिरोंचा जवळील अमरादी गावात माओवाद्यांनी पहिल्यांदा सामान्य व्यक्तीवर हल्ला चढवला. या हल्ल्यात शिक्षक राजू मास्टर यांचा उजवा हात माओवाद्यांनी क्रूरपणे कापला होता. अशा रक्तरंजित इतिहासाची सुरुवात ज्या चळवळीतून झाली, त्याच चळवळीचा मास्टरमाईंड आज शांततेच्या मार्गावर आल्याने, माओवादमुक्त महाराष्ट्राच्या दिशेने मोठी प्रगती झाली आहे.
