सायबर, अंतराळ आणि पायाभूत सुविधांवर हल्ल्याची तयारी
तैवान संकटाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या संरक्षण गणनांमध्ये मोठा बदल
पेंटागॉनच्या नव्या अहवालानुसार चीनची वेगाने वाढणारी लष्करी ताकद आता केवळ आशिया-पॅसिफिकपुरती मर्यादित राहिलेली नाही, तर थेट अमेरिकेच्या मातृभूमीपर्यंत पोहोचणारा धोका बनली आहे. तैवानच्या संभाव्य संकटाच्या वेळी अमेरिकेच्या निर्णय प्रक्रियेत व्यत्यय आणण्यासाठी चीन सायबर, अंतराळ आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांवर हल्ल्याच्या क्षमतेत वाढ करत आहे. या बदलामुळे अमेरिका-चीन संघर्षाचे स्वरूप पूर्णपणे बदलत असल्याचे अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे. चीनचा लष्करी दृष्टिकोन आता प्रादेशिक प्रतिबंधापुरता न राहता थेट मातृभूमीवर दबाव टाकण्याकडे वळला आहे. त्यामुळे अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेच्या धोरणांवर गंभीर परिणाम होणार असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
वॉशिंग्टन : पेंटागॉनच्या 2025 च्या वार्षिक अहवालानुसार चीनची “ऐतिहासिक लष्करी उभारणी” आता अमेरिकेच्या मातृभूमीसाठी वाढता धोका ठरत आहे. हा अहवाल प्रथमच स्पष्टपणे सांगतो की बीजिंग केवळ इंडो-पॅसिफिकमधील शक्ती संतुलनापुरते मर्यादित न राहता, थेट युनायटेड स्टेट्सलाच लक्ष्य करत आहे. सायबर हल्ले, गंभीर पायाभूत सुविधा आणि अंतराळ प्रणालींवर आघात करण्याची क्षमता चीन विकसित करत असून, त्यामागचा मुख्य उद्देश तैवान संकटाच्या वेळी अमेरिकन निर्णय प्रक्रियेला पंगू करणे हा आहे.
अहवालात नमूद करण्यात आले आहे की पीपल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) आता स्वतःला केवळ प्रादेशिक प्रतिबंधापुरते मर्यादित ठेवत नसून, “बलवान शत्रू” म्हणून अमेरिकेचा थेट विचार करत आहे. या धोरणांतर्गत लांब पल्ल्याचे पारंपरिक व अणुहल्ले, सायबर प्रवेश आणि अंतराळातील यंत्रणांवर हल्ले यांचा समावेश आहे. यामुळे अमेरिकेच्या लष्करी सामर्थ्याला आधार देणाऱ्या प्रणालींवर थेट दबाव निर्माण होऊ शकतो.
पेंटागॉनच्या मते, यामुळे एक नवीन असुरक्षा समीकरण तयार झाले आहे. आता वॉशिंग्टनला केवळ तैवानजवळील संघर्षात हस्तक्षेप करता येईल का, याचा विचार न करता घरातील सायबर व्यत्यय, वीज, दूरसंचार आणि वाहतूक व्यवस्थेवरील परिणाम सहन करता येतील का, याचाही विचार करावा लागणार आहे. हा बदल अमेरिकेच्या संरक्षण गणनांमध्ये मूलभूत फेरबदल घडवणारा असल्याचे अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
अहवालानुसार चीन 2027 पर्यंत तैवानवर युद्ध “लढून आणि जिंकण्यास” सक्षम होण्याच्या दिशेने सातत्याने प्रगती करत आहे. यासाठी उभयचर आक्रमण, सागरी नाकेबंदी, संयुक्त फायरपॉवर स्ट्राइक यांसारख्या पर्यायांचा सातत्याने सराव करण्यात येत आहे. 2024 मधील लष्करी सराव हे केवळ प्रतीकात्मक नसून, वास्तववादी युद्ध परिस्थितीची चाचणी असल्याचे पेंटागॉनचे म्हणणे आहे.
अहवालात ‘राष्ट्रीय संपूर्ण युद्ध’ या संकल्पनेवर विशेष भर देण्यात आला आहे. या संकल्पनेनुसार भविष्यातील संघर्ष हा फक्त लष्करी नसून राजकीय, आर्थिक, नागरी आणि माहिती प्रणालींचा एकत्रित संघर्ष असेल. शी जिनपिंग यांच्या नेतृत्वाखाली चीनने संरक्षण खर्च जवळपास दुप्पट केला असून, नागरी-लष्करी एकात्मतेवर मोठ्या प्रमाणावर भर दिला जात आहे.
सायबर क्षेत्रात चीनला 2024 मध्ये अमेरिकेसाठी सर्वात मोठा धोका मानले गेले आहे. ‘व्होल्ट टायफून’ आणि ‘सॉल्ट टायफून’सारख्या मोहिमांद्वारे अमेरिकेच्या सरकारी, लष्करी आणि नागरी नेटवर्कमध्ये घुसखोरी करण्यात आल्याचा दावा अहवालात करण्यात आला आहे. या हल्ल्यांचा उद्देश संकटाच्या वेळी प्रणाली ठप्प करून सार्वजनिक दबाव वाढवणे हा आहे.
अंतराळ क्षेत्रातही चीन आघाडीवर जात असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. 2018 पासून उपग्रह क्षमतेत तिप्पट वाढ झाली असून, अमेरिकन विमानवाहू जहाजे आणि सैन्य हालचालींवर लक्ष ठेवण्याची क्षमता चीनने मोठ्या प्रमाणात वाढवली आहे. उपग्रहविरोधी क्षेपणास्त्रे, लेझर आणि जॅमिंग प्रणाली यामुळे अमेरिकेच्या “किल चेन”वर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
अहवालात चीनच्या अण्वस्त्र साठ्यातील वाढ हेदेखील चिंतेचे कारण असल्याचे सांगण्यात आले आहे. 2030 पर्यंत चीनकडे 1,000 पेक्षा अधिक अण्वस्त्रे असण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. यामुळे सायबर, पारंपरिक आणि अणु दबाव यांचा एकत्रित वापर करून अमेरिकेवर दबाव टाकण्याची क्षमता चीनकडे निर्माण होत असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
पेंटागॉनचा मुख्य संदेश स्पष्ट आहे. महान सत्तांमधील संघर्षात अमेरिकेची मातृभूमी सुरक्षित राहील, ही धारणा आता कालबाह्य झाली आहे. चीन एका बहु-डोमेन आणि बहु-दिशात्मक दबाव धोरणावर काम करत असून, या स्पर्धेत फक्त अंतर हे संरक्षण राहिलेले नाही, असे अहवालात ठामपणे नमूद करण्यात आले आहे. (प्रहार डिजिटल)
