नियोजन, मैत्री आणि सिनेमाचा उत्सव
PIFF ठरतोय पिढ्या आणि विचारांचा संगम
पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव (PIFF) हा केवळ चित्रपट पाहण्याचा कार्यक्रम न राहता, तो नियोजन, मैत्री आणि सांस्कृतिक संवादाचा उत्सव बनला आहे. सात वर्षांपासून हा महोत्सव न चुकवता पाहणाऱ्या प्रेक्षकांपासून ते पहिल्यांदाच सहभागी होणाऱ्या तरुणांपर्यंत सर्वांसाठी PIFF एक वेगळी अनुभूती देतो. जागतिक सिनेमाच्या माध्यमातून विविध संस्कृती, विषय आणि विचार एकत्र येतात. स्थानिक मराठी चित्रपटांसाठीही हा महोत्सव महत्त्वाचे व्यासपीठ ठरत आहे. त्यामुळेच पुणे ही महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी का आहे, याची पुन्हा एकदा प्रचिती येते.
पुणे : गेल्या सात वर्षांपासून माधुरी जामदार (५५) यांनी आपल्या कॅलेंडरमध्ये सात दिवसांची खास नोंद करून ठेवली आहे. पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (PIFF) वेळापत्रक जाहीर होताच त्यांची तयारी सुरू होते. सहा जवळच्या मैत्रिणींसोबत ग्रुप कॉल्स, चर्चा आणि संध्याकाळच्या फेरफटका चालता चालता रणनीती बैठकीत रूपांतरित होतो. गटातील नोकरदार महिला महिनाभर आधीच रजा अर्ज करतात, तर गृहिणींसाठी कुटुंबीय पुढे येतात. या काळात घरगुती कामकाजात अडथळा येऊ नये, याची काळजी घेतली जाते.
वेळेचे स्लॉट, प्रवासाचे नियोजन आणि चित्रपटगृहांची मॅपिंग अशा प्रत्येक तपशिलावर लक्ष दिले जाते. पाण्याच्या बाटल्या, शाल आणि आरामदायी पादत्राणे घेऊन जामदार आणि त्यांची मैत्रिणी PIFF मध्ये दाखल होतात. यंदा PIFF च्या २४ व्या आवृत्तीने (१५ ते २२ जानेवारी) ई-स्क्वेअर, PVR पॅव्हेलियन मॉल आणि NFAI या तीन ठिकाणी विशेष ऊर्जा निर्माण केली आहे. कॉरिडॉरमध्ये चित्रपटांवरील चर्चा, प्रकाशयोजना, कथा आणि दिग्दर्शनावर रंगलेले वादविवाद सतत सुरू असतात.
लांब रांगा, पुढील स्क्रीनिंग मिळेल की नाही याची उत्सुकता, आणि विविध वयोगटातील प्रेक्षकांचा संगम हे चित्र सर्वत्र दिसते. तरुण सिनेफिल्स मोठ्या आवाजात चर्चा करताना दिसतात, तर ज्येष्ठ प्रेक्षक शांतपणे कार्यक्रमाचा अभ्यास करत वेळ घालवतात. “PIFF हा केवळ चित्रपट महोत्सव नाही, तर कल्पना आणि पिढ्यांचे एकत्र येण्याचे ठिकाण आहे,” असे मत जामदार यांनी व्यक्त केले. त्यांच्या मते, हा महोत्सव पुण्याची सांस्कृतिक ओळख अधोरेखित करतो.
रवींद्र सिंग चौहान, बी.एम. गुप्ता आणि के.जी. तुलसानी यांच्यासाठी PIFF हा निवृत्तीनंतरचा अर्थपूर्ण अनुभव ठरला आहे. “इथे दाखवले जाणारे चित्रपट आमच्या नेहमीच्या पाहण्यातल्या सिनेमांपेक्षा वेगळे आहेत,” असे चौहान सांगतात. गुप्ता यांच्या मते, नवीन संस्कृती आणि विषय समजून घेण्याची संधी PIFF देतो. याचबरोबर हा महोत्सव स्थानिक नवोदित दिग्दर्शकांसाठीही महत्त्वाचा ठरतो.
मागील वर्षी ‘संत तुकाराम’ सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय मराठी चित्रपट पुरस्कार जिंकणारे रावबा गजमल यंदा प्रेक्षक म्हणून उपस्थित होते. “आंतरराष्ट्रीय महोत्सवांसाठी निधीची अडचण असते, पण PIFF आम्हाला जागतिक व्यासपीठ देतो,” असे त्यांनी सांगितले. तरुण प्रेक्षकांमध्येही PIFF वेगळी दृष्टी निर्माण करत आहे. वैभव मिसाळ आणि संकेत मिटकर यांनी झेक-स्लोव्हाक चित्रपट ‘Waves’ पाहून मानवी भावना सार्वत्रिक असल्याची जाणीव झाल्याचे सांगितले.
कार्यक्रमाचा सार सांगताना जयंत पाठक, निवृत्त शिक्षक आणि PIFF चे नियमित प्रेक्षक, म्हणाले की चित्रपट हे सर्वोत्तम शैक्षणिक माध्यम आहे. “चित्रपट आपल्याला अनेकदा अमूर्त सत्याकडे घेऊन जातात आणि मानवी कल्पनाशक्तीला चालना देतात,” असे त्यांनी नमूद केले. त्यामुळेच PIFF हा केवळ उत्सव न राहता संवाद, शिक्षण आणि संस्कृतीचा सेतू ठरत आहे.
