कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यात सौरऊर्जा निर्मितीला प्राधान्य
शेतकऱ्यांसाठी वीज, पर्यावरणासाठी लाभदायक उपक्रम
नवीकरणीय ऊर्जेच्या दिशेने महाराष्ट्राने महत्त्वाचे पाऊल टाकले आहे. राज्यातील प्रमुख धरणांच्या जलाशयांवर तरंगते सौर प्रकल्प उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या उपक्रमामुळे हरित ऊर्जेला चालना मिळण्यासोबतच ऊर्जा सुरक्षेला बळकटी मिळणार आहे. अतिरिक्त जमीन संपादन न करता वीज निर्मिती होणार असल्याने खर्च आणि वेळ दोन्ही वाचणार आहेत. पर्यावरण संरक्षण आणि शेतकऱ्यांच्या विजेच्या गरजा पूर्ण करणे हे या प्रकल्पाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
पुणे : नवीकरणीय ऊर्जेच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलत राज्याचे जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी शुक्रवारी जाहीर केले की, महाराष्ट्रातील कृष्णा आणि गोदावरी खोऱ्यातील धरणांच्या जलाशयांवर तरंगते सौर प्रकल्प राबवले जाणार आहेत. पर्यावरण संरक्षण आणि हरित ऊर्जेला चालना देत ऊर्जा निर्मिती वाढवणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
पुण्यात आयोजित “राज्यातील हरित ऊर्जेच्या विकासासाठी सिंचन पायाभूत सुविधांचा लाभ” या विषयावरील चर्चासत्रात बोलताना, मंत्र्यांनी राज्यातील मोठ्या जलसाठ्यांचा सौरऊर्जेसाठी वापर करण्याचे धोरणात्मक फायदे स्पष्ट केले. “नाविन्यपूर्ण विचार केल्यास धरणे केवळ पाणीपुरवठ्यापुरती मर्यादित राहत नाहीत. जलाशय राज्याला ऊर्जा सुरक्षा मिळवून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात,” असे विखे पाटील म्हणाले.
मंत्र्यांनी सांगितले की, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जलसंपदा विभागाला तरंगत्या सौर प्रकल्पांना गती देण्याचे निर्देश दिले आहेत. त्यानुसार कृष्णा आणि गोदावरी खोऱ्यांना या उपक्रमासाठी प्राधान्य देण्यात आले आहे.
“पाण्यावर सौर पॅनेल बसवले जाणार असल्याने अतिरिक्त जमीन संपादनाची गरज भासणार नाही. त्यामुळे प्रकल्पाचा कालावधी आणि खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होईल. या प्रकल्पातून निर्मित वीज शेतकरी समुदायाच्या विजेच्या गरजांसाठी वापरली जाणार आहे,” असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
आर्थिक व्यवहार्यता आणि तांत्रिक दर्जा सुनिश्चित करण्यासाठी सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (PPP) मॉडेल राबवण्याचा प्रस्ताव विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी मांडला आहे. या माध्यमातून परकीय गुंतवणूक तसेच नवीकरणीय ऊर्जेतील जागतिक तंत्रज्ञान आणि कौशल्य आकर्षित होण्याची अपेक्षा आहे.
वीज निर्मितीव्यतिरिक्त या प्रकल्पाचा महत्त्वाचा पर्यावरणीय लाभही असल्याचे मंत्र्यांनी सांगितले. “तरंगते सौर पॅनेल जलाशयाच्या पृष्ठभागावर आच्छादन निर्माण करतील, त्यामुळे बाष्पीभवन मोठ्या प्रमाणात कमी होईल. वाचवलेले पाणी पुढे कृषी वापरासाठी उपलब्ध करून देता येईल,” असे विखे पाटील यांनी नमूद केले.
