उन्हाळ्यातील दोन लोकप्रिय फळांची चव, पोत आणि उपयोग वेगवेगळे
शरीराला थंडावा देणारे बर्फाचे सफरचंद तर व्हिटॅमिन सीने समृद्ध लिची
उन्हाळा सुरू झाला की बाजारात हंगामी फळांची रेलचेल पाहायला मिळते. या दिवसांत बर्फाचे सफरचंद (ताडगोळा) आणि लिची ही दोन फळे विशेष लोकप्रिय असतात. दोन्ही फळे थंडावा देणारी आणि रसाळ असल्याने उष्णतेपासून आराम मिळवण्यासाठी लोक मोठ्या प्रमाणात त्यांचा आस्वाद घेतात. मात्र चव, पोत आणि पौष्टिक घटकांच्या बाबतीत या दोन्ही फळांमध्ये काही महत्त्वाचे फरक आहेत. त्यामुळे उन्हाळ्यात शरीराला हायड्रेशन हवे आहे की गोड चव आणि पोषण यावरून लोक आपली निवड ठरवतात.
नवी दिल्ली : उन्हाळ्याच्या हंगामात बाजारपेठेत विविध ताज्या आणि रसाळ फळांची मोठी उपलब्धता असते. या फळांमध्ये बर्फाचे सफरचंद आणि लिची ही दोन फळे विशेष लोकप्रिय मानली जातात. दोन्ही फळे उष्णतेपासून आराम देणारी असली तरी चव, पोत आणि पोषणमूल्ये या बाबतीत त्यांच्यात लक्षणीय फरक दिसून येतो.
बर्फाचे सफरचंद हे पश्चिम भारतात ताडगोळा म्हणून ओळखले जाते आणि ते पामीरा पाम या झाडापासून मिळते. या फळाचा बाहेरील भाग कठीण असतो, पण आतमध्ये मऊ आणि अर्धपारदर्शक जेलीसरखा लगदा असतो. या लगद्याची चव सौम्य गोड असून त्याची तुलना अनेकदा कोवळ्या नारळाच्या गराशी केली जाते. यात पाण्याचे प्रमाण जास्त असल्याने ते खाल्ल्यावर शरीराला त्वरित थंडावा मिळतो.
दुसरीकडे लिची हे फळ उष्णकटिबंधीय सदाहरित झाडावर वाढते. याची बाहेरील साल खडबडीत लाल असते आणि ती सोलल्यानंतर आत पांढरा रसाळ लगदा आणि एक तपकिरी बी असते. लिचीची चव बर्फाच्या सफरचंदापेक्षा अधिक गोड आणि सुगंधी असते. त्यामुळे लिचीचा वापर रस, मिठाई, फळ सॅलड आणि थंड पेयांमध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो.
चव आणि पोताच्या बाबतीत पाहिले तर बर्फाचे सफरचंद हलके आणि जेलीसरखे असते, तर लिची अधिक गोड आणि रसाळ असते. ज्यांना सौम्य आणि शरीराला थंडावा देणारे फळ आवडते ते बर्फाचे सफरचंद पसंत करतात, तर गोड चव आणि सुगंध आवडणारे लोक लिचीची निवड करतात.
आरोग्यदृष्ट्या देखील दोन्ही फळांचे फायदे वेगळे आहेत. बर्फाच्या सफरचंदात पाण्याचे प्रमाण जास्त असल्याने ते शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळण्यास मदत करते आणि उष्णतेपासून आराम देते. तर लिचीमध्ये व्हिटॅमिन सी आणि अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात, जे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास मदत करतात आणि शरीराला ऊर्जा देतात.
उपलब्धतेच्या बाबतीत बर्फाचे सफरचंद सहसा स्थानिक बाजारातच ताजे मिळते, कारण ते पटकन खराब होते. तर लिचीची वाहतूक सहज करता येत असल्याने ती देशभरातील बाजारात उन्हाळ्याच्या सुरुवातीपासून उपलब्ध असते. भारतात विशेषतः बिहार राज्यात लिचीची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते.
म्हणून बर्फाचे सफरचंद की लिची यापैकी कोणते फळ चांगले हे ठरवणे कठीण आहे. ज्यांना शरीराला थंडावा देणारे आणि जास्त हायड्रेटिंग फळ हवे त्यांच्यासाठी बर्फाचे सफरचंद उत्तम पर्याय आहे, तर गोड चव आणि अतिरिक्त पोषणमूल्ये हवी असतील तर लिची अधिक योग्य मानली जाते.
