22 कोटींच्या प्रकरणात 1,235 बँक खात्यांची तपासणी; जनजागृती मोहीम सुरू करण्याची तयारी
पुण्यातील ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग फसवणुकीच्या तपासात विद्यार्थ्यांची बँक खाती वापरल्याचा धक्कादायक प्रकार उघड झाला आहे. शहरातील विविध महाविद्यालयांतील 15 पेक्षा अधिक विद्यार्थ्यांची बँक खाती फसवणूक करणाऱ्यांनी ‘म्युल अकाउंट’ म्हणून वापरल्याचे पोलिसांना आढळले. विद्यार्थ्यांना कमिशन किंवा 1,500 ते 2,000 रुपयांच्या मोबदल्याचे आमिष दाखवून त्यांच्याकडून बँक तपशील घेतल्याचा आरोप आहे. या खात्यांद्वारे फसवणुकीतील पैसे वेगवेगळ्या खात्यांमध्ये फिरवले जात असल्याचे तपासात समोर आले. प्रकरणानंतर सायबर पोलिसांनी संबंधित खाती गोठवून पुढील तपास सुरू केला आहे.
पुणे : ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग फसवणुकीच्या आठ वेगवेगळ्या प्रकरणांचा तपास करताना पुणे शहर सायबर पोलिसांनी शहरातील विविध महाविद्यालयांतील 15 पेक्षा अधिक विद्यार्थ्यांची बँक खाती शोधून काढली आहेत. ही खाती फसवणूक झालेली रक्कम हस्तांतरित करण्यासाठी वापरली जात असल्याचे समोर आले असून त्यांना ‘म्युल अकाउंट’ म्हटले जाते.
तपासानुसार विद्यार्थ्यांनी कमिशन किंवा एकरकमी पैशांच्या मोबदल्यात ही बँक खाती फसवणूक करणाऱ्यांना दिल्याचा आरोप आहे. पुणे सायबर पोलिस प्रत्येक ऑनलाइन फसवणूक प्रकरणात एफआयआर नोंदवल्यानंतर मनी ट्रेलचा मागोवा घेतात. फसवणूक करणारे चोरीची रक्कम अनेक बँक खात्यांमध्ये फिरवून नंतर ती मुख्य खात्यात हस्तांतरित करतात, ज्यामुळे तपास अधिक गुंतागुंतीचा होतो.
पुणे सायबर पोलिस स्टेशनच्या वरिष्ठ निरीक्षक स्वप्नाली शिंदे यांनी सांगितले की, फसवणूक झालेली रक्कम ज्या खात्यांमध्ये जमा झाली होती त्यांचा मागोवा घेतल्यानंतर संबंधित खातेदारांना पोलिस ठाण्यात चौकशीसाठी बोलावण्यात आले. या प्रक्रियेदरम्यान शहरातील अनेक महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांची खाती समोर आली.
अलीकडील 22 कोटी रुपयांच्या शेअर-ट्रेडिंग फसवणुकीच्या प्रकरणात पोलिसांनी 1,235 पेक्षा अधिक बँक खात्यांचा तपास केला. या व्यवहारांमध्ये फसवणूक करणाऱ्यांनी 82,000 हून अधिक बँकिंग व्यवहार करून पैशांचा मागोवा गुंतागुंतीचा करण्याचा प्रयत्न केला होता.
पोलिसांनी चौकशीसाठी बोलावलेल्या विद्यार्थ्यांनी सांगितले की काही व्यक्ती थेट कॉलेज कॅम्पसमध्ये येऊन त्यांच्याशी संपर्क साधत होते. त्यांनी चेकबुकसह बँक खात्याची माहिती मागितली आणि दरमहा कमिशन किंवा 1,500 ते 2,000 रुपयांचे एकवेळ पेमेंट देण्याचे आश्वासन दिले. काही विद्यार्थ्यांनी या आमिषाला बळी पडून बँक तपशील सुपूर्द केले.
शिंदे यांनी सांगितले की काही विद्यार्थ्यांना लवकर पैसे मिळवण्याचा मोह होतो. खर्च भागवणे, मित्र-मैत्रिणींसोबत बाहेर जाणे किंवा सहलीसाठी पैसे मिळवणे यासाठी ते अशा ऑफर स्वीकारतात.
सायबर पोलिसांनी स्पष्ट केले की विद्यार्थ्यांना संशयित म्हणून नोंदवलेले नाही, मात्र तपासासाठी संबंधित बँक खाती गोठवण्यात आली आहेत. फसवणूक करणाऱ्यांनी नेटबँकिंग क्रेडेन्शियल्स, पिन आणि एटीएम तपशील मिळवल्यानंतर या खात्यांचा म्युल अकाउंट म्हणून वापर केला.
अशा प्रकारच्या घटना टाळण्यासाठी शहरातील महाविद्यालयांमध्ये लवकरच जनजागृती मोहीम राबवली जाणार असल्याचे पोलिसांनी सांगितले. विद्यार्थ्यांनी स्वतःच्या बँक खात्याची माहिती कोणालाही देऊ नये असे आवाहनही करण्यात आले आहे.
म्युल बँक खाते म्हणजे काय?
म्युल खाते म्हणजे असे बँक खाते ज्याचा वापर ऑनलाइन शेअर-ट्रेडिंग फसवणूक, टास्क फ्रॉड किंवा डिजिटल अटक फसवणूक यांसारख्या गुन्ह्यांमध्ये पीडितांकडून मिळालेली रक्कम स्वीकारण्यासाठी आणि पुढे हस्तांतरित करण्यासाठी केला जातो. या प्रक्रियेत एक खात्यात आलेली रक्कम अनेक खात्यांमध्ये पाठवली जाते, त्यामुळे तपास अधिक गुंतागुंतीचा होतो आणि हजारो खात्यांचा वापर करून पैशांचा मागोवा लपवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
