शुल्क माफी योजनेमुळे मुलींचा वाढता कल
तीन वर्षांत 23,561 ने वाढ; उच्च शिक्षणात बदलते चित्र
महाराष्ट्रातील अभियांत्रिकी महाविद्यालयांमध्ये महिला विद्यार्थ्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. गेल्या तीन वर्षांत मुलींच्या प्रवेशात 23,561 ने वाढ झाली आहे. राज्य सरकारच्या 100 टक्के शुल्क माफी योजनेचा या वाढीवर सकारात्मक परिणाम झाल्याचे दिसून येत आहे. व्यावसायिक शिक्षण क्षेत्रात मुलींचा सहभाग सातत्याने वाढत असून शिक्षण क्षेत्रात मोठा बदल घडत आहे. ग्रामीण आणि निम्न मध्यमवर्गीय कुटुंबातील मुलींनाही आता उच्च शिक्षणाच्या अधिक संधी उपलब्ध होत आहेत.
पुणे : महाराष्ट्रातील अभियांत्रिकी महाविद्यालयांमध्ये महिला विद्यार्थ्यांच्या प्रवेशात मोठी वाढ झाली असून गेल्या तीन वर्षांत 23,561 ने नोंदणी वाढली आहे.
वार्षिक 8 लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न असलेल्या कुटुंबातील मुलींसाठी 100 टक्के शुल्क माफी देण्याच्या राज्य सरकारच्या निर्णयामुळे ही वाढ झाल्याचे अधिकाऱ्यांचे मत आहे. ही योजना 2024-25 शैक्षणिक वर्षापासून लागू करण्यात आली असून अभियांत्रिकी, वैद्यकीय, फार्मसी, कृषी आणि इतर व्यावसायिक अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे.
राज्य सामायिक प्रवेश परीक्षा (CET) सेलच्या आकडेवारीनुसार अभियांत्रिकीमध्ये मुलींच्या प्रवेशात सातत्याने वाढ होत आहे. 2023-24 मध्ये 38,634 (32.7%), 2024-25 मध्ये 52,751 (35.4%) आणि 2025-26 मध्ये 62,195 (37.3%) मुलींनी प्रवेश घेतला आहे.
उच्च शिक्षण संचालक शैलेंद्र देवळाणकर यांनी सांगितले की, उच्च शिक्षणात मुलींचे प्रमाण 50 टक्क्यांपर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट आहे. मंत्री चंद्रकांत पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली शुल्क माफी योजना राबवली जात आहे.
आरोग्य विज्ञान शिक्षणातही मुलींचे प्रमाण 60 ते 75 टक्क्यांपर्यंत पोहोचले असून दंत, आयुर्वेद आणि होमिओपॅथी क्षेत्रात त्यांची संख्या वाढली आहे.
BEd अभ्यासक्रमातही मुलींचे वर्चस्व कायम असून 2023-24 मध्ये 74.3%, 2024-25 मध्ये 74.7% आणि 2025-26 मध्ये 73% मुलींचा सहभाग नोंदवण्यात आला आहे.
सेवानिवृत्त अधिकारी विश्वास केंदळे यांनी सांगितले की, या उपक्रमामुळे ग्रामीण आणि निम्न मध्यमवर्गीय मुलींना मोठी संधी मिळाली आहे. त्यामुळे व्यावसायिक शिक्षणातील त्यांचा सहभाग वाढला आहे.
विद्यार्थिनी अश्विनी महाले यांनी सांगितले की, तांत्रिक क्षेत्रात महिलांची वाढ प्रेरणादायी आहे आणि भविष्यात पुरुषांच्या बरोबरीने किंवा त्याहून अधिक सहभाग अपेक्षित आहे.
