जनगणना प्रक्रियेत वैयक्तिक माहितीची गोपनीयता राखली जाणार
मोबाईल आधारित डेटा संकलन आणि स्वयं-गणना सुविधेमुळे प्रक्रिया अधिक आधुनिक
आंध्र प्रदेशमध्ये सुरू होणाऱ्या जनगणना 2027 प्रक्रियेदरम्यान नागरिकांची वैयक्तिक माहिती पूर्णपणे सुरक्षित ठेवली जाईल, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. जनगणना कायदा 1948 अंतर्गत गोळा होणारा डेटा संरक्षित राहणार असून कोणत्याही संस्थेला तो दिला जाणार नाही. या प्रक्रियेत बँक खाते, आधार क्रमांक, उत्पन्न किंवा जमिनीच्या मालकीसारखी संवेदनशील माहिती घेतली जाणार नसल्याचेही सांगण्यात आले. आधुनिक डिजिटल प्रणाली, OTP प्रमाणीकरण आणि सुरक्षित डेटा ट्रान्सफरमुळे माहितीची सुरक्षा अधिक मजबूत करण्यात आली आहे. जनगणना 2027 ही दोन टप्प्यांत पार पडणार असून स्वयं-गणना सुविधेमुळे नागरिकांना स्वतः माहिती भरता येणार आहे.
आंध्र प्रदेश : आंध्र प्रदेशच्या जनगणना संचालनालयाचे संचालक आणि नागरिक नोंदणी विभागाचे संचालक जे. निवास यांनी नागरिकांना आश्वस्त करत सांगितले की, जनगणना 2027 अंतर्गत गोळा होणारी सर्व वैयक्तिक माहिती पूर्णपणे सुरक्षित राहणार आहे. त्यांनी सांगितले की, सध्या सुरू असलेल्या प्रक्रियेत डेटा सुरक्षितता आणि गोपनीयता यांना सर्वोच्च प्राधान्य दिले जात आहे.
प्रहार डिजिटलशी संवाद साधताना श्री. निवास म्हणाले की, जनगणनेदरम्यान संकलित करण्यात येणारी सर्व माहिती जनगणना कायदा 1948 अंतर्गत संरक्षित आहे. विशेषतः कलम 15 अंतर्गत कोणत्याही व्यक्तीची माहिती माहिती अधिकार कायद्यानुसार उघड केली जाऊ शकत नाही. तसेच ती न्यायालयात पुरावा म्हणून वापरता येत नाही किंवा इतर संस्थांना दिली जात नाही. “लोकांनी कोणतीही भीती न बाळगता या प्रक्रियेत सहभागी व्हावे. गोळा होणारा डेटा केवळ सांख्यिकीय आणि राष्ट्रीय नियोजनासाठी वापरला जाईल,” असे त्यांनी सांगितले.
नागरिकांच्या शंकांचे निरसन करताना त्यांनी स्पष्ट केले की, जनगणनेदरम्यान बँक खाते क्रमांक, आधार माहिती, उत्पन्न किंवा जमिनीच्या मालकीची माहिती विचारली जाणार नाही. तसेच ही प्रक्रिया कोणत्याही प्रकारच्या तपासणीशी किंवा सरकारी लाभ बंद करण्याशी संबंधित नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. “ही माहिती केवळ गृहनिर्माण, वीज, स्वच्छता आणि इतर मूलभूत सेवांसाठी योजना तयार करण्यासाठी वापरली जाईल,” असे त्यांनी नमूद केले.
श्री. निवास यांनी सांगितले की, आधुनिक डिजिटल प्रणाली, OTP आधारित प्रमाणीकरण, नियंत्रित प्रवेश व्यवस्था आणि मोबाईलमध्ये डेटा साठवला जाणार नसल्याने सुरक्षित डेटा ट्रान्सफरची सुविधा उपलब्ध करण्यात आली आहे. त्यामुळे माहितीच्या सुरक्षिततेत अधिक वाढ झाली आहे.
त्यांच्या माहितीनुसार, जनगणना 2027 दोन टप्प्यांत पार पडणार आहे. पहिला टप्पा म्हणजे घर सूची आणि गृहनिर्माण जनगणना, जो राज्यात 1 मे 2026 पासून सुरू झाला आहे आणि तो 30 दिवस चालणार आहे. त्याआधी 15 दिवसांची स्वयं-गणना सुविधा देण्यात आली आहे. नागरिकांनी भरलेली माहिती प्रगणकांकडून पडताळून स्वीकारली जाणार आहे.
या टप्प्यात घरांची स्थिती, उपलब्ध सुविधा आणि घरगुती मालमत्तेची माहिती घेतली जाणार असून पुढील प्रक्रियेसाठी त्याचा आधार तयार केला जाणार आहे. दुसरा टप्पा म्हणजे लोकसंख्या गणना, जो फेब्रुवारी 2027 मध्ये होणार आहे. यात लोकसंख्या, सामाजिक-आर्थिक स्थिती, सांस्कृतिक माहिती, स्थलांतर आणि प्रजननाशी संबंधित तपशील गोळा करण्यात येणार आहेत.
संचालकांनी सांगितले की, ही जनगणना जगातील सर्वात मोठ्या उपक्रमांपैकी एक असेल. यात मोबाईल आधारित डेटा संकलन, भौगोलिक संदर्भ मॅपिंग आणि रिअल-टाइम मॉनिटरिंग सुविधा असणार आहेत. स्वयं-गणना सुविधेमुळे नागरिकांना स्वतःची माहिती भरता येणार असून त्यामुळे अचूकता वाढण्यास मदत होईल.
तसेच, व्यक्तींची गणना त्यांच्या कायमस्वरूपी वास्तव्यानुसार केली जाणार असल्याने माहितीची पुनरावृत्ती टाळता येईल. बेघर नागरिक, आदिवासी समाज आणि ट्रान्सजेंडर समुदाय यांना समाविष्ट करण्यासाठी विशेष उपाययोजना करण्यात येणार असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
श्री. निवास यांनी नागरिकांना सहकार्य करण्याचे आवाहन करत सांगितले की, प्रत्येक घरातून मिळणारी अचूक माहिती सरकारच्या योजनांना अधिक प्रभावी बनवेल आणि विकासाचे फायदे समाजातील सर्व घटकांपर्यंत पोहोचवण्यास मदत करेल.











