प्रथिने, कॅलरी आणि पोषणमूल्यांमध्ये दोघांमध्ये मोठा फरक
वजन कमी करणे, स्नायू वाढवणे आणि हृदयाच्या आरोग्यासाठी काय ठरेल योग्य?
पनीर आणि टोफू हे दोन्ही प्रथिनांनी समृद्ध आणि लोकप्रिय खाद्यपदार्थ मानले जातात. पनीर हे दुग्धजन्य पदार्थ असल्याने त्यात प्रथिने, कॅल्शियम आणि चरबीचे प्रमाण अधिक असते, तर टोफू हा सोयाबीनपासून तयार होणारा हलका आणि वनस्पती-आधारित पर्याय आहे. वजन नियंत्रण, स्नायू वाढवणे किंवा हृदयाचे आरोग्य या वेगवेगळ्या गरजांनुसार दोन्ही पदार्थांचे फायदे बदलतात. पनीर अधिक कॅलरीयुक्त आणि पोटभरीचा पर्याय मानला जातो, तर टोफू कमी कॅलरी आणि कमी सॅच्युरेटेड फॅटमुळे आरोग्यदायी मानला जातो. त्यामुळे कोणता पर्याय निवडायचा हे पूर्णपणे व्यक्तीच्या आरोग्याच्या गरजा आणि आहारावर अवलंबून असते.
नवी दिल्ली : पनीर आणि टोफू हे दोन्ही पदार्थ सध्या आरोग्यदायी आहाराचा महत्त्वाचा भाग मानले जातात. दोन्ही प्रथिनांचे चांगले स्रोत असले तरी त्यांच्या पोषणमूल्यांमध्ये मोठा फरक आहे.
पनीर हे दूधापासून तयार केले जाते. त्यामुळे त्यात प्रथिने, कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि व्हिटॅमिन B12 मोठ्या प्रमाणात आढळते. साधारण 100 ग्रॅम पनीरमध्ये 18 ते 20 ग्रॅम प्रथिने आणि अधिक कॅलरीज असतात.
यामुळे पनीर हे स्नायू वाढवण्यासाठी आणि वजन वाढवू इच्छिणाऱ्या लोकांसाठी फायदेशीर मानले जाते. तसेच ते अधिक पोटभरीचे असल्याने बराच वेळ भूक लागत नाही.
मात्र पनीरमध्ये सॅच्युरेटेड फॅट आणि कॅलरीज जास्त असतात. त्यामुळे कोलेस्टेरॉल किंवा वजन नियंत्रणात ठेवणाऱ्या लोकांनी प्रमाणात सेवन करणे आवश्यक मानले जाते.
टोफू हा सोया दुधापासून तयार होतो आणि तो वनस्पती-आधारित प्रथिनांचा स्रोत आहे. 100 ग्रॅम टोफूमध्ये साधारण 8 ते 12 ग्रॅम प्रथिने असतात, पण त्यात कॅलरीज आणि चरबीचे प्रमाण कमी असते.
टोफूचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे तो कोलेस्टेरॉलमुक्त असून त्यात सॅच्युरेटेड फॅट कमी असते. त्यामुळे हृदयाच्या आरोग्यासाठी तो चांगला पर्याय मानला जातो.
तसेच लैक्टोज असहिष्णुता असलेल्या किंवा दुग्धजन्य पदार्थ टाळणाऱ्या लोकांसाठी टोफू अधिक योग्य पर्याय आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, जर उद्दिष्ट जास्त प्रथिने आणि स्नायू वाढ असेल तर पनीर फायदेशीर ठरू शकते. तर वजन कमी करणे, हलका आहार आणि कमी फॅट हवे असल्यास टोफू अधिक चांगला पर्याय ठरतो.
दोन्ही पदार्थांमध्ये वेगवेगळे पोषणमूल्य असल्याने अनेक आहारतज्ज्ञ पनीर आणि टोफू दोन्ही आहारात संतुलित प्रमाणात समाविष्ट करण्याचा सल्ला देतात.
पनीर भुर्जी, पनीर टिक्का किंवा सॅलडमध्ये पनीर वापरले जाते, तर टोफूचा वापर स्टर-फ्राय, टोफू टिक्का, सूप आणि रॅप्समध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो.
