# महाकाय प्राण्यांपेक्षा लहान जीवांचाही ॲमेझॉनमध्ये मोठा धोका
विषारी कीटक, बेडूक आणि इतर सूक्ष्म जीवांनी भरलेले आहे जगातील सर्वात मोठे रेनफॉरेस्ट
ॲमेझॉन रेनफॉरेस्ट म्हटले की अनेकांच्या डोळ्यासमोर ॲनाकोंडा, जग्वार किंवा विषारी सापांचीच प्रतिमा उभी राहते. मात्र, या जंगलातील सर्वात धोकादायक जीव अनेकदा आकाराने अतिशय लहान असतात. विषारी कीटक, बेडूक आणि इतर सूक्ष्म प्राणी गंभीर इजा करण्यास किंवा जीवघेणा धोका निर्माण करण्यास सक्षम असतात. जगातील सर्वाधिक जैवविविधता असलेल्या ॲमेझॉनमध्ये अशा असंख्य लहान जीवांचे वास्तव्य आहे. त्यामुळे या जंगलातील धोका केवळ मोठ्या प्राण्यांपुरता मर्यादित नसून छोट्या जीवांपासूनही तितकाच असतो.
नवी दिल्ली : ॲमेझॉन रेनफॉरेस्ट हे जगातील सर्वात मोठ्या नैसर्गिक आश्चर्यांपैकी एक मानले जाते. बहुतांश लोकांच्या मनात या जंगलाची ओळख विषारी साप, महाकाय ॲनाकोंडा, जग्वार आणि कैमन यांसारख्या मोठ्या प्राण्यांमुळे आहे. मात्र, या जंगलातील खरा धोका अनेकदा अशा लहान जीवांमुळे निर्माण होतो, जे सहजपणे माणसाच्या बोटावरही बसू शकतील इतके छोटे असतात.
ॲमेझॉनमध्ये आढळणारे अनेक विषारी कीटक, विषारी बेडूक आणि इतर सूक्ष्म जीव त्यांच्या विषामुळे गंभीर इजा करू शकतात. काही प्रजातींचा दंश किंवा संपर्क जीवघेणाही ठरू शकतो. त्यामुळे या जंगलातील लहान जीवांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते.
जगातील सर्वाधिक जैवविविधता असलेल्या प्रदेशांमध्ये ॲमेझॉन रेनफॉरेस्टचा समावेश होतो. हे जंगल दक्षिण अमेरिकेतील नऊ देशांमध्ये पसरलेले असून त्याचे क्षेत्रफळ सुमारे 6.7 दशलक्ष चौरस किलोमीटर आहे. येथे आढळणाऱ्या वनस्पती, प्राणी आणि सूक्ष्मजीवांची विविधता जगभरातील संशोधकांसाठी आकर्षणाचा विषय आहे.
जागतिक वन्यजीव निधी (WWF)च्या माहितीनुसार, जगातील ज्ञात जैवविविधतेपैकी सुमारे 10 टक्के जैवसंपदा एकट्या ॲमेझॉनमध्ये आढळते. पर्यावरणाचा समतोल राखण्यात या छोट्या जीवांची भूमिकाही मोठ्या प्राण्यांइतकीच महत्त्वाची मानली जाते.
ॲमेझॉनमधील अनेक छोटे जीव त्यांच्या रंग, आकार किंवा वर्तनामुळे निरुपद्रवी वाटू शकतात. मात्र, त्यांच्यापैकी अनेक प्रजातींमध्ये अत्यंत प्रभावी विष किंवा स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी विकसित झालेली वैशिष्ट्ये असल्याने ते मानवांसाठी धोकादायक ठरू शकतात. त्यामुळे जंगलातील प्रत्येक जीवाचे महत्त्व आणि त्याच्याशी संबंधित धोके समजून घेणे आवश्यक आहे.
या विलक्षण जंगलात आकाराने लहान पण प्रभावाने मोठे ठरणारे असे अनेक जीव आढळतात. त्यामुळे ॲमेझॉनचे वैशिष्ट्य केवळ महाकाय प्राण्यांपुरते मर्यादित नसून, लहान जीवसृष्टीमुळेही ते जगातील सर्वात अनोख्या परिसंस्थांपैकी एक मानले जाते.
