राज्यातील इयत्ता बारावीच्या (HSC) लेखी बोर्ड परीक्षा 10 फेब्रुवारीपासून सुरू होत असून, परीक्षा गैरप्रकारमुक्त आणि पारदर्शक राहाव्यात यासाठी महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. संवेदनशील आणि अतिसंवेदनशील परीक्षा केंद्रांवरील कर्मचाऱ्यांची बदली केली जाणार आहे. यासोबतच सीसीटीव्ही, ड्रोन पाळत, उड्डाण पथके अशा बहुस्तरीय देखरेखीची अंमलबजावणी होणार आहे. मागील वर्षी गैरप्रकार आढळलेल्या केंद्रांवर यंदा परीक्षा घेण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. प्रामाणिक विद्यार्थ्यांचे हित जपणे हाच या उपाययोजनांचा मुख्य उद्देश असल्याचे मंडळाने स्पष्ट केले आहे.
गैरप्रकार रोखण्यासाठी कर्मचाऱ्यांची बदली
पुणे : महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ (MSBSHSE) यंदाच्या HSC व SSC परीक्षांसाठी शून्य-सहिष्णुतेचे धोरण राबवत आहे. गेल्या आठवड्यात झालेल्या ऑनलाइन आढावा बैठकीत संवेदनशील केंद्रांवरील परीक्षा केंद्र प्रमुख, पर्यवेक्षक आणि कर्मचाऱ्यांची बदली करण्याचा निर्णय जाहीर करण्यात आला. पूर्वी कॉपी किंवा इतर गैरप्रकारांची नोंद असलेल्या तसेच संवेदनशील म्हणून ओळखल्या गेलेल्या केंद्रांवर ही कारवाई होणार आहे. यंदा पुणे, मुंबई, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर, लातूर, अमरावती, कोल्हापूर, कोकण आणि नाशिक या नऊ विभागांतील १५ लाखांहून अधिक विद्यार्थी परीक्षेला बसणार आहेत.
कॉपी आढळलेल्या केंद्रांवर बंदी, कडक देखरेख
मंडळाचे अध्यक्ष त्रिगुण कुलकर्णी यांनी सांगितले की, मागील वर्षी ज्या केंद्रांवर मोठ्या प्रमाणात कॉपी आढळली होती ती केंद्रे 2026 च्या परीक्षा सत्रातून वगळण्यात आली आहेत. फेब्रुवारी-मार्च 2025 च्या परीक्षांदरम्यान 76 HSC आणि 31 SSC केंद्रांवर गैरप्रकार आढळले होते. ही सर्व केंद्रे सध्याच्या परीक्षा चक्रासाठी रद्द करण्यात आली असून, भविष्यातही गैरप्रकार आढळल्यास तत्काळ रद्द करण्यात येणार असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.
गैरप्रकार रोखण्यासाठी बहुस्तरीय देखरेख यंत्रणा उभारण्यात आली आहे. परीक्षा हॉल, स्ट्रॉंग रूम आणि संबंधित सर्व खोल्यांमध्ये सीसीटीव्ही कव्हरेज अनिवार्य करण्यात आले आहे. फुटेज जिल्हा आणि राज्यस्तरीय दक्षता समित्यांच्या देखरेखीखाली सुरक्षित ठेवले जाणार आहे. याशिवाय ड्रोन पाळत, परीक्षा परिसराबाहेर व्हिडिओ रेकॉर्डिंग आणि उड्डाण पथके व स्थिर पथके तैनात राहणार आहेत. प्रत्येक उड्डाण पथकात किमान एक महिला अधिकारी असणार आहे.
प्रश्नपत्रिका आणि उत्तरपत्रिकांच्या वाहतुकीसाठी सुरक्षा कडक करण्यात आली असून आवश्यकतेनुसार सरकारी वाहने, पोलीस व होमगार्ड तैनात राहणार आहेत. परीक्षा काळात परीक्षा केंद्राच्या 500 मीटर परिसरातील फोटोकॉपी केंद्रे बंद ठेवण्यात येणार आहेत. शिक्षण आयुक्त सचिंद्र प्रताप सिंह यांनी सांगितले की, या सर्व उपायांचा उद्देश प्रामाणिक विद्यार्थ्यांचे हित जपणे आणि परीक्षा व्यवस्थेवरील जनतेचा विश्वास मजबूत करणे हा आहे. महाराष्ट्र गैरव्यवहार प्रतिबंधक कायदा, 1982 अंतर्गत दोषींवर दखलपात्र व अजामीनपात्र कारवाई केली जाईल, असा इशाराही देण्यात आला आहे. ही बातमी प्रहार डिजिटलसाठी पुन्हा मांडण्यात आली आहे.
