रत्नागिरी :
डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली आणि भारत मौसम विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने रत्नागिरी जिल्ह्यासाठी १० ते १५ ऑक्टोबर, २०२५ या कालावधीसाठी हवामानावर आधारित कृषी सल्ला जारी करण्यात आला आहे. हवामान कोरडे राहण्याचा अंदाज असला तरी, ११ ऑक्टोबरपर्यंत तुरळक ठिकाणी हलका पाऊस/मेघगर्जनेसह पावसाचा अंदाज वर्तविण्यात आला आहे. या बदलत्या हवामानामध्ये शेतकऱ्यांनी भात कापणी, खत व्यवस्थापन आणि किडींच्या नियंत्रणासाठी विशेष खबरदारी घेण्याची आवश्यकता आहे.
पुढील ५ दिवसांचा हवामान अंदाज (११ ते १५ ऑक्टोबर):
प्रादेशिक हवामान केंद्र, मुंबई यांच्या हवामान अंदाजानुसार, रत्नागिरी जिल्ह्यात दिनांक १२ ते १५ ऑक्टोबर दरम्यान हवामान कोरडे राहण्याची शक्यता आहे.
- तापमान: कमाल तापमान ३२ ते ३३ अंश से. आणि किमान तापमान २३ ते २४ अंश से. या दरम्यान राहण्याची शक्यता आहे.
- मेघाच्छादन: अंशतः ढगाळ ते मुख्यत्वे निरभ्र राहण्याची शक्यता आहे.
- वाऱ्याचा वेग: वाऱ्याचा वेग ५ ते ६ किमी/तास या दरम्यान असण्याची शक्यता आहे.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा कृषी सल्ला
भात पीक व्यवस्थापन:
- कापणी: हलका ते मध्यम पावसाचा अंदाज असल्याने, हळव्या भाताच्या जातींची कापणी पावसाचा अंदाज घेऊन (पाऊस नसताना) त्वरित करावी. कापलेला भात शेतात जास्त वेळ न ठेवता त्वरित सुरक्षित ठिकाणी नेऊन लगेच मळणी करावी व धान्य कोरड्या ठिकाणी वाळवावे.
- कापणीसाठी विळ्याचा वापर: भाताची कापणी ‘वैभव विळा’ वापरून करावी. यामुळे खोडकिडीचा प्रादुर्भाव कमी होतो.
- पाण्याचे व्यवस्थापन: गरव्या जातीचा भात पोटरी ते फुलोरा अवस्थेत असल्याने, पाण्याची पातळी ५ ते १० सें.मी. पर्यंत नियंत्रित ठेवावी. कापणीपूर्वी ८ ते १० दिवस आधी शेतातील पाणी काढून टाकण्याची व्यवस्था करावी.
- खत व्यवस्थापन: गरवे भात पीक पोटरी ते फुलोरा अवस्थेत असल्याने नत्र खताची तिसरी मात्रा ४३५ ग्रॅम युरिया प्रती गुंठा पावसाची तीव्रता कमी असताना/उघडीप असताना द्यावी.
- फवारणी: किटकनाशक/बुरशीनाशक फवारणीची कामे पावसाची उघडीप पाहून करावी. फवारणीच्या द्रावणात स्टीकर (चिकटणारा पदार्थ) मिसळून फवारणी केल्यास ती अधिक प्रभावी होते.
कीड नियंत्रण (भात पीक):
उष्ण आणि दमट हवामानामुळे भात पिकामध्ये लष्करी अळी आणि तपकिरी तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता आहे.
- गंधी ढेकूण: पीक दुधाळ अवस्थेत असताना ५ ढेकणे प्रती चौरस मीटर आढळल्यास, कारटॅप हायड्रोक्लोराइड किंवा ट्रायझोफोस किंवा लॅम्ब्डा सायहॅलोथ्रिनपैकी एका कीटकनाशकाची फवारणी करावी.
- तपकिरी तुडतुडे: तुडतुडे आढळल्यास, फिप्रोनिल ५% किंवा इमिडाक्लोप्रिडचा वापर करावा.
- लष्करी अळी: लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव आढळल्यास, २०% क्लोरपायरीफॉस किंवा लॅम्बडा सायहॅलोथ्रिन ५% फवारणी करावी.
आंबा पीक (वाढीची अवस्था):
- बागेची स्वच्छता: आंबा बागेतील गवत आणि सुकलेल्या फांद्या काढून बागेची साफसफाईची कामे सुरू करावीत.
- तुडतुड्यांचे नियंत्रण: नवीन पालवी फुटू लागल्यास तुडतुड्यांच्या नियंत्रणासाठी डेल्टामेथ्रिन २.८% EC चा वापर करावा.
- शेंडे पोखरणारी अळी: कीडग्रस्त शेंडे काढून त्यांचा नाश करावा. नियंत्रणासाठी, २५% प्रवाही क्विनॉलफॉस किंवा ३६% प्रवाही मोनोक्रोटोफॉस मिसळून फवारावे.
काजू पीक (वाढीची अवस्था):
- ढेकण्या (टी मोस्किटो बग) नियंत्रण: नवीन पालवी सुरू झाल्यावर, ढेकण्याच्या व्यवस्थापनासाठी लॅम्ब्डा सायहालोथ्रिन ५% फवारणी करावी.
रब्बी पिके:
- रोपवाटिका: रब्बी हंगामासाठी मिरची, वांगी, टोमेटो पिकाची रोपे तयार करण्याकरिता मशागतीची कामे सुरू करावीत.
- पेरणी: माठ, मुळा आणि कोथिंबीर पिकांची पेरणीची कामे सुरू करावी.
शेतकऱ्यांनी अधिक माहितीसाठी नजीकच्या कृषी विद्यापीठाचे केंद्र, कृषी विज्ञान केंद्र किंवा महाराष्ट्र शासनाचे कृषी अधिकारी यांच्याशी संपर्क साधावा.
