दोडामार्ग: भात मळणी म्हटलं की डोळ्यासमोर येतो तो ट्रॅक्टर. पण दोडामार्ग तालुक्यातील तिलारी खोऱ्यातील काही उत्साही आणि प्रयोगशील युवकांनी चक्क ट्रॅक्टरला फाटा देत आपल्या दुचाकीचा (मोटारसायकलचा) वापर भात मळणीसाठी करून एक अनोखा ‘जुगाड’ यशस्वी केला आहे. त्यांची ही आधुनिक आणि तितकीच कल्पक पद्धत सध्या सर्वांसाठीच कुतूहलाचा विषय ठरली आहे.
पारंपरिक पद्धतीला फाटा
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील दोडामार्ग तालुक्यात भात हे महत्त्वाचे पीक आहे. भात काढणीनंतर मळणीसाठी शेतकरी पारंपारिकपणे ट्रॅक्टरचा वापर करतात, ज्यामध्ये ट्रॅक्टरचे मागील चाक भाताच्या पेंढ्यावरून फिरवून दाणे वेगळे केले जातात. ही पद्धत खर्चिक आणि वेळखाऊ असू शकते.
दुचाकीचा अभिनव वापर
या पार्श्वभूमीवर, तिलारी खोऱ्यातील काही धडपड्या युवकांनी शेतीकामात नाविन्य आणण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी ट्रॅक्टरऐवजी स्वतःच्या दुचाकीचा वापर भात मळणीसाठी करण्याचे ठरवले. दुचाकीचे मागचे चाक मध्यभागी ठेवून, गतीचा आणि वजनाचा योग्य समन्वय साधत त्यांनी अगदी कमी वेळेत आणि सहजपणे भात मळणी करून घेतली.’हा जुगाड’ पाहून अनेकांना आश्चर्य वाटले. जिथे ट्रॅक्टरसारख्या मोठ्या आणि शक्तीशाली वाहनाची गरज असते, तिथे एका साध्या दुचाकीचा वापर करणे, हे या युवकांच्या कल्पकतेचे प्रतीक आहे.हा प्रयोग केवळ श्रम आणि वेळेची बचत करणारा नाही, तर ग्रामीण भागातील युवकांनी उपलब्ध साधनांचा वापर करून शेतीकामात आधुनिकता आणण्याचा एक यशस्वी प्रयत्न आहे.
आकर्षण आणि कौतुकाचा विषय
युवकांनी केलेला हा ‘दुचाकी भात मळणी’चा प्रयोग सध्या संपूर्ण दोडामार्ग तालुक्यात चर्चेचा विषय ठरला आहे. हा जुगार बघण्यासाठी शेतकरी आणि नागरिक गर्दी करत आहेत आणि या युवकांच्या बुद्धीची व धडाडीची प्रशंसा करत आहेत.
या युवकांनी दाखवून दिले आहे की, ‘गरज ही शोधाची जननी आहे’ आणि योग्य विचार आणि प्रयत्नातून कोणत्याही मोठ्या समस्येवर साधा आणि प्रभावी तोडगा काढता येतो.
