महाराष्ट्र नगरपरिषद–नगरपंचायत निवडणुका: महायुतीचा दणदणीत विजय, MVA ला मोठा धक्का

288 पैकी 207 अध्यक्षपदे महायुतीकडे; भाजप सर्वात मोठा पक्ष

पुणे : एक वर्षापूर्वी झालेल्या विधानसभा निवडणुकीतील यशाची पुनरावृत्ती करत भाजपच्या नेतृत्वाखालील महायुतीने राज्यातील नगरपरिषद आणि नगरपंचायत निवडणुकांत मोठा विजय मिळवला आहे. 2 आणि 20 डिसेंबर रोजी झालेल्या पहिल्या टप्प्यातील दोन फेऱ्यांत 288 पैकी तब्बल 207 स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महायुतीने अध्यक्षपदे जिंकली, तर महाविकास आघाडीला (MVA) केवळ 44 पदांवर समाधान मानावे लागले. रविवारी निकाल जाहीर झाले.


मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील भाजपने 117 हून अधिक नगरपरिषद व नगरपंचायतींमध्ये अध्यक्षपदे जिंकून सर्वाधिक फायदा मिळवला. महायुतीतील भागीदारांपैकी एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने 53, तर अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसने 37 संस्थांमध्ये विजय मिळवला.

एकेकाळी ग्रामीण महाराष्ट्रात मजबूत पकड असलेल्या काँग्रेसला केवळ 28 नागरी संस्थांमध्ये विजय मिळवता आला. शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस (एसपी) ने 7, तर उद्धव ठाकरे यांच्या शिवसेनेने (यूबीटी) 9 अध्यक्षपदे जिंकली. काँग्रेसच्या तुलनेत ही कामगिरीच त्यांच्यासाठी दिलासा मानली जात आहे.

6,859 नगरसेवकांच्या जागांचे अंतिम निकाल राज्य निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेले नसले, तरी भाजपने सुमारे 3,000 जागांवर विजय मिळवल्याचा दावा केला आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले, “आम्ही 117 अध्यक्षपदे जिंकली असून 75% हून अधिक पदे आमच्या महायुतीकडे आहेत. 2017 च्या तुलनेत आमचे नगरसेवक दुप्पट झाले आहेत. तेव्हा 1,602 नगरसेवक होते, तर यावेळी 3,125 नगरसेवक निवडून आले आहेत.”

राज्यभरात वेगवेगळे राजकीय चित्र दिसून आले. विदर्भात अनेक ठिकाणी काँग्रेसने भाजपला रोखले, तर पश्चिम महाराष्ट्रातील साखर पट्ट्यात महायुतीतील घटक पक्षांमध्येच चुरशीची लढत पाहायला मिळाली. मुंबई आणि कोकणात परंपरेने शिवसेना, शेतकरी कामगार पक्ष आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचा प्रभाव असतानाही भाजपने अनेक ठिकाणी प्रवेश केला.

पुणे जिल्ह्यात अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसने 17 पैकी 10 स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये अध्यक्षपदे जिंकून वर्चस्व राखले. शिंदे यांच्या शिवसेनेला 4 आणि भाजपला 3 ठिकाणी यश मिळाले.

15 जानेवारी रोजी होणाऱ्या महापालिका निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हा विजय महत्त्वाचा मानला जात आहे. राज्यात आलेल्या भीषण पुरामुळे शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले असतानाही आणि निधीअभावी विकासकामे रखडल्याच्या आरोपांनंतरही मतदारांनी महायुतीला कौल दिला, हे विशेष मानले जात आहे.

शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील फूटीनंतर सर्व नगरपरिषद व नगरपंचायतींच्या निवडणुका एकाच वेळी झाल्याची ही पहिलीच वेळ होती. या निकालांमुळे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांची आपल्या पक्षांतील पकड अधिक मजबूत झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

या यशावर प्रतिक्रिया देताना शिंदे म्हणाले, “माझ्या कार्यकर्त्यांचा मला अभिमान आहे. भाजपनंतर शिवसेना राज्यात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. महापालिका निवडणुकांतही आम्ही कामगिरी कायम ठेवू.”

दरम्यान, विरोधकांनी ‘व्होट चोरी’ आणि ईव्हीएमविषयी शंका उपस्थित केल्या आहेत. काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी राज्य निवडणूक आयोगावर गैरव्यवस्थापनाचा आरोप केला. मात्र, राज्य निवडणूक आयुक्तांनी सर्व 288 संस्थांमध्ये मतमोजणी प्रक्रिया सुरळीत पार पडल्याचे स्पष्ट केले.

या निकालांमुळे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि भाजपसाठी 2024 लोकसभा निवडणुकांनंतर आलेली राजकीय अडचण दूर झाल्याचे चित्र दिसत असून, ग्रामीण महाराष्ट्रातही भाजपची पकड मजबूत होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.