पैठणी, भूखंड, SUV ते थायलंड टूरपर्यंत लकी ड्रॉ
शहरी राजकारणात प्रचाराची नवी आणि वादग्रस्त पातळी
पुणे महानगरपालिका निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी उमेदवारांकडून अभूतपूर्व ऑफर्स दिल्या जात असल्याचे चित्र समोर आले आहे. पारंपरिक प्रचारापेक्षा आता महागड्या भेटवस्तू, लकी ड्रॉ आणि सहलींवर भर दिला जात आहे. पैठणी साड्या, दुचाकी-चारचाकी वाहने, भूखंड आणि परदेशी सहली यामुळे प्रचार अधिकच झगमगीत झाला आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, ही परिस्थिती निवडणूक लढतीतील तीव्र स्पर्धेचे द्योतक आहे. मात्र, यामुळे लोकशाही मूल्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पुणे : मतदारांची पसंती मिळवण्यासाठी नेत्यांचे स्वाक्षरीचे स्मित, नेहमीचा “नमस्कार” आणि पारंपरिक प्रचार आता कालबाह्य ठरत असल्याचे चित्र PMC निवडणूक प्रचारात दिसून येत आहे. उमेदवारांकडून आता पैठणी साड्या, महागडी वाहने, जमिनीचे भूखंड तसेच थायलंडला सहलींचे लकी ड्रॉ देऊन मतदारांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
महाराष्ट्रात दीर्घ कालावधीनंतर स्थानिक निवडणुका होत असल्याने प्रचाराची पातळी अधिकच वाढली आहे. पक्षभेद ओलांडून इच्छुक उमेदवार शहरी राजकारणात क्वचितच दिसणाऱ्या प्रमाणात प्रचार रणनीती राबवत आहेत. पुण्यातही परिस्थिती वेगळी नसून, माफक प्रचाराचे रूपांतर उच्च-मूल्य प्रलोभनांमध्ये झाले आहे.
प्रायोजित क्रिकेट लीग, एक लाख रुपयांची बक्षिसे, तसेच दुचाकी आणि चारचाकी वाहनांचे ड्रॉ हे आता वॉर्ड-स्तरीय प्रचाराचे नियमित वैशिष्ट्य बनले आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, जमिनीची आश्वासने आणि आलिशान वाहने ही नागरी निवडणुकीतील तीव्र स्पर्धा दर्शवतात.
लोहेगाव आणि धानोरी परिसर समाविष्ट असलेल्या प्रभाग क्रमांक 1 मध्ये राष्ट्रवादीचे उमेदवार शशी टिंगरे यांनी 11 महिलांसाठी प्रत्येकी एक गुंठा भूखंड देण्याची घोषणा करून लक्ष वेधले आहे. टिंगरे यांनी ही ऑफर प्रलोभन नसून सामाजिक सक्षमीकरण असल्याचा दावा केला आहे.
वाघोली परिसरात काही इच्छुकांनी जोडप्यांसाठी पाच दिवसांची थायलंड (फुकेत-क्राबी) सहल प्रायोजित केली आहे. प्रभाग क्रमांक 3 (विमाननगर) मध्ये सखी प्रेरणा मंचकडून महिलांसाठी “होम मिनिस्टर” प्रकारची स्पर्धा आयोजित करण्यात आली, ज्यात पैठणी साड्या बक्षीस म्हणून देण्यात आल्या.
प्रभाग क्रमांक 10 (बावधन-भुसारी कॉलनी) येथे किरण दगडे पाटील फाऊंडेशनच्या उपक्रमातून 500 मुलींना सायकली आणि महिलांना शिलाई मशीन देण्यात आल्या. याच वॉर्डात दिलिप वेडे पाटील यांनी मोफत संगीत मैफल आयोजित केली होती.
पिंपरी-चिंचवडमध्ये संकेत बारणे यांनी SUV बक्षीस असलेला ड्रॉ आयोजित केला, तर अश्विनी मोरे यांनी एक लाख रुपयांचे रोख बक्षीस असलेली क्रिकेट स्पर्धा प्रायोजित केली. अनेक इच्छुक खासगीत मान्य करतात की, अशा ऑफर्स देणे आता अपरिहार्य झाले आहे.
शहरी धोरण तज्ज्ञ ज्योती कानडे म्हणाल्या की, भेटवस्तूंवर आधारित प्रचार लोकशाहीला व्यवहाराच्या चौकटीत अडकवतो. तर राजकीय समालोचक आनंद पुणतांबेकर यांच्या मते, उशीर झालेल्या निवडणुका आणि तीव्र स्पर्धेमुळे दृश्यमानतेला प्राधान्य दिले जात आहे.
भाजपच्या एका वरिष्ठ नेत्याने सांगितले की, स्पर्धकांच्या ऑफर्सशी जुळवून घेण्याचा दबाव वाढत असून, मर्यादा ओलांडणाऱ्यांवर कारवाई होणे आवश्यक आहे.
