29 महामंडळांतील 2,869 जागांसाठी 33,606 अर्ज दाखल
नऊ वर्षांनंतरच्या नागरी निवडणुकांमुळे राजकीय उत्साह शिगेला
महाराष्ट्रातील 29 महानगरपालिकांच्या निवडणुकांसाठी उमेदवारी अर्जांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. एकूण 2,869 जागांसाठी तब्बल 33,606 अर्ज दाखल झाल्याने निवडणूक अधिकाऱ्यांवर मोठा ताण आला आहे. नऊ वर्षांनंतर होत असलेल्या नागरी निवडणुकांमुळे राजकीय वातावरण तापले असून इच्छुक उमेदवारांची संख्या वाढली आहे. युतींबाबत झालेल्या उशिरामुळे आणि डमी उमेदवारांमुळे अर्जसंख्येत लक्षणीय वाढ झाली आहे. आता छाननीनंतर आणि माघारीनंतर अंतिम उमेदवार यादी जाहीर होणार आहे.
पुणे : राज्यातील 29 महानगरपालिकांमधील 2,869 जागांसाठी 33,606 उमेदवारी अर्ज प्राप्त झाल्याने निवडणूक अधिकाऱ्यांसाठी नामनिर्देशनांची छाननी करणे अवघड ठरत आहे. 2 जानेवारी ही उमेदवारी अर्ज मागे घेण्याची अंतिम तारीख असून, 3 जानेवारी रोजी छाननीनंतर अंतिम उमेदवारांची यादी जाहीर केली जाणार आहे.
पुणे हेडलाईन्स टुडे अंतर्गत ही महत्त्वाची घडामोड असून, नऊ वर्षांनंतर नागरी निवडणुका होत असल्याने असा उत्साह अपेक्षितच होता, असे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका या प्रामुख्याने राजकीय कार्यकर्त्यांच्या निवडणुका मानल्या जातात, कारण यातूनच राजकीय पक्ष राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील नेतृत्व घडवण्याचा प्रयत्न करतात.
सर्व प्रमुख राजकीय पक्षांनी स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवण्याची तयारी केल्याने अर्जांची संख्या वाढल्याचे सांगण्यात येते. युती जाहीर होण्यास उशीर झाल्याने इच्छुक उमेदवारांना तिकीट मिळण्याची शक्यता वाढली. त्याचबरोबर अनेक पक्षांनी डमी उमेदवार रिंगणात उतरवले आहेत. छाननीदरम्यान अडचण, शेवटच्या क्षणी उमेदवार बदल किंवा युतीतील अनपेक्षित वळण आल्यास डमी उमेदवारांना संधी मिळू शकते, असे शिवसेनेच्या एका ज्येष्ठ नेत्याने सांगितले.
15 जानेवारी रोजी होणाऱ्या निवडणुकीसाठी मंगळवार हा उमेदवारी अर्ज भरण्याचा शेवटचा दिवस होता. राज्य निवडणूक आयोगाकडील (SEC) आकडेवारीनुसार प्रत्येक जागेसाठी सरासरी जवळपास 12 उमेदवार मैदानात उतरले आहेत. 3,179 अर्जांसह पुणे महानगरपालिका अव्वल ठरली असून, त्यानंतर बृहन्मुंबई महानगरपालिका (2,516) आणि नाशिक (2,356) यांचा क्रमांक लागतो.
या आकडेवारीवरून लहान महानगरपालिकांमध्येही निवडणुकांबाबत मोठा उत्साह असल्याचे स्पष्ट होते. जालना आणि नांदेड-वाघाळा येथे जागा कमी असतानाही 1,200 पेक्षा अधिक उमेदवारांनी अर्ज दाखल केले आहेत. पनवेल (391) आणि इचलकरंजी (456) येथे सर्वात कमी अर्ज प्राप्त झाले आहेत. राज्यात एकूण 893 प्रभागांमध्ये मतदान होणार आहे.
राजकीय विश्लेषक सुरेंद्र जोंधळे यांच्या मते, गेल्या काही दशकांत अनेकांमध्ये राजकीय आकांक्षा व महत्त्वाकांक्षा वाढल्या आहेत. सत्तेमुळे मिळणारा प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष आर्थिक लाभ, विकासकामांसाठी निधी आणि करारांचे वाटप हे अनेकांसाठी आकर्षण ठरत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. तसेच अनेक बेरोजगार तरुण राजकारणाकडे करिअरचा पर्याय म्हणून पाहत आहेत.
एका रिटर्निंग अधिकाऱ्याने सांगितले की, छाननी प्रक्रियेचा उद्देश अपात्र उमेदवारांना वगळणे हा आहे. कागदपत्रांची कमतरता असल्यास नामनिर्देशन फेटाळले जाऊ शकते. जरी उच्च प्राधिकरण किंवा न्यायालयात अपील करण्याचा पर्याय उपलब्ध असला, तरी बहुतेक प्रकरणांमध्ये उमेदवारांच्या बाजूने निर्णय येत नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
पुणे महानगरपालिकेचे निवडणूक अधिकारी प्रसाद काटकर यांनी सांगितले की, छाननीसाठी अतिरिक्त मनुष्यबळ तैनात करण्यात आले असून, राज्य निवडणूक आयोगाने ठरवलेल्या निकषांनुसार फॉर्म तपासणी केली जात आहे. संपूर्ण प्रक्रिया पारदर्शक आणि नियमबद्ध ठेवण्यावर भर देण्यात येत आहे.
