पर्यटकांचा भाड्याच्या वाहनांकडे वाढता कल
ड्रायव्हिंग लायसन्स वितरणालाही वेग
पुणे आरटीओकडून 2024 मध्ये आंतरराष्ट्रीय ड्रायव्हिंग परवाने (IDP) मोठ्या प्रमाणावर जारी करण्यात आले असून, यामागे परदेशी प्रवासात झालेली लक्षणीय वाढ कारणीभूत ठरत आहे. परदेशात सुट्टी घालवणारे अनेक प्रवासी स्वतः वाहन चालवण्यास प्राधान्य देत असल्याचे यावरून स्पष्ट होते. विशेषतः आग्नेय आशिया, युरोप आणि मध्य पूर्व देशांमध्ये भारतीय पर्यटकांचा ओघ वाढला आहे. ट्रॅव्हल कंपन्यांकडूनही या वाढीची पुष्टी करण्यात आली आहे. मात्र, IDP संदर्भात पुरेशी जनजागृती नसल्याची तक्रार काही नागरिकांनी केली आहे.
पुणे : पुणे प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने (RTO) 2024 या वर्षात एकूण 5,623 आंतरराष्ट्रीय ड्रायव्हिंग परवाने (IDP) जारी केले असून, 2023 मधील 4,914 आणि 2022 मधील 4,090 या संख्येपेक्षा ही लक्षणीय वाढ आहे. 2024 मध्ये 5,184 पेक्षा अधिक IDP वितरित झाल्याची नोंद असून, यावरून आंतरराष्ट्रीय प्रवासात झालेली वाढ अधोरेखित होते, असे प्रहार डिजिटलशी बोलताना एका वरिष्ठ आरटीओ अधिकाऱ्याने सांगितले.
अधिकाऱ्यांच्या मते, परदेशात प्रवास करणारे अनेक पर्यटक भाड्याने कार किंवा दुचाकी घेऊन फिरण्यास प्राधान्य देतात. यामध्ये परदेशी विद्यापीठांमध्ये शिक्षणासाठी जाणारे विद्यार्थी असले तरी, बहुसंख्य अर्जदार हे पर्यटनासाठी जाणारे प्रवासी आहेत. आरटीओकडून जारी करण्यात येणारा IDP एक वर्षासाठी वैध असतो आणि त्याचे नूतनीकरण करता येत नाही. तसेच, भारतामध्ये या परवान्याचा वापर करता येत नाही.
IDP मिळवण्यासाठी अर्जदाराकडे वैध भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्स, पासपोर्ट आणि संबंधित देशाचा वैध व्हिसा असणे आवश्यक आहे. श्री विनायक हॉलिडेजचे मालक संतोष गुप्ता यांनी सांगितले की, मागील वर्षी आंतरराष्ट्रीय पर्यटनासाठी मोठ्या प्रमाणावर बुकिंग झाली. “आग्नेय आशिया, युरोप आणि मध्य पूर्व देशांमध्ये जाणाऱ्या अनेक प्रवाशांनी IDP संदर्भात माहिती आणि मार्गदर्शन मागितले,” असे त्यांनी सांगितले.
देवम टूर्स अँड ट्रॅव्हल्सचे मालक आणि ट्रॅव्हल एजंट असोसिएशन ऑफ पुणे (TAAP)चे अध्यक्ष नीलेश भन्साळी यांनीही या ट्रेंडला दुजोरा दिला. “परदेशातील ग्रामीण आणि कमी परिचित भाग एक्सप्लोर करण्यासाठी स्वतः वाहन चालवण्याकडे प्रवाशांचा कल वाढतो आहे. काही प्रवासी ठरावीक टूर प्लॅनमध्ये राहतात, तर काहींना स्वतंत्रपणे फिरायचे असते,” असे ते म्हणाले.
दरम्यान, कोरेगाव पार्कचे रहिवासी तुहीन जोशी यांनी IDP उपयुक्त ठरत असल्याचे सांगितले. “IDP मुळे दुर्गम आणि कमी गर्दीच्या ठिकाणी जाता आले. मात्र, परदेशात वाहन चालवण्यापूर्वी नियम आणि परिस्थितीची माहिती घेणे महत्त्वाचे आहे,” असे त्यांनी नमूद केले. तर खराडीचे आयटी व्यावसायिक आनंद सहाय यांनी IDP बाबत पुरेशी जाहिरात नसल्याची तक्रार केली. “मी अनेकदा आरटीओ कार्यालयात गेलो, पण IDP संदर्भात कोणतीही माहिती दिसली नाही. आरटीओने याबाबत जनजागृती करणे आवश्यक आहे,” असे त्यांनी प्रहार डिजिटलशी बोलताना सांगितले.
याशिवाय, पुणे आरटीओकडून ड्रायव्हिंग लायसन्स वितरणालाही गती मिळाली आहे. 2025 मध्ये आतापर्यंत 1,16,445 ड्रायव्हिंग लायसन्स जारी करण्यात आले असून, 2024 मधील 92,675 परवान्यांच्या तुलनेत ही 25 टक्क्यांहून अधिक वाढ असल्याची माहिती आरटीओकडून देण्यात आली आहे.
