मुलांना कोकपासून दूर ठेवण्याचा हुशार, खेळकर आणि वादमुक्त मार्ग
कोक, फिजी पेये आणि लहान मुलं — ही जणू एक न संपणारी प्रेमकथा आहे. बाटली उघडतानाचा आवाज, गोड चव, बबल्स आणि आकर्षक जाहिराती यामुळे मुलांना त्याकडे ओढ लागते. मात्र जे निरुपद्रवी ट्रीटसारखे वाटते, ते प्रत्यक्षात वाढत्या शरीरासाठी गंभीर नुकसानकारक ठरू शकते.
कोकसारखी कार्बोनेटेड पेये साखरेने भरलेली असतात. त्यांचे नियमित सेवन केल्यास लहान वयातच वजन वाढणे, अचानक ऊर्जा वाढून नंतर थकवा येणे, झोपेवर परिणाम, चिडचिड, हृदयाची धडधड वाढणे आणि पुढे जाऊन इन्सुलिन प्रतिरोधकपणासारख्या समस्या निर्माण होऊ शकतात. याशिवाय, या पेयांमधील आम्ल दातांच्या एनॅमलला हानी पोहोचवते आणि नकळत पोकळ्या (cavities) निर्माण होतात.
असे असतानाही मुलांना कोक आवडतो, कारण तो गोड असतो, “स्पेशल” वाटतो आणि मोठ्यांसारखे काहीतरी पिण्याचा आनंद देतो. त्यामुळे पालकांसाठी कोकवर बंदी घालणे अनेकदा रोजच्या संघर्षात बदलते.
यावर भारतीय टीव्ही व्यक्तिमत्त्व शालिनी पासी हिने एक अतिशय साधी पण भन्नाट युक्ती वापरली होती. Netflix वरील Fabulous Lives vs Bollywood Wives या शोमुळे प्रसिद्ध झालेल्या शालिनीने अलीकडेच सांगितले की, तिने मुलावर कोक पूर्णपणे बंदी घालण्याऐवजी एक खेळकर उपाय शोधला.
शालिनीच्या म्हणण्यानुसार, तिचा मुलगा लहान असताना ती कोकमध्ये थोडे पाणी मिसळून त्याला देत असे. मुलाला वाटायचे की तो खरा कोक पीत आहे, पण त्याची चव इतकी फिकी असायची की हळूहळू त्याने ठरवले — “आमच्या घरी कोक चांगला लागत नाही.” त्यामुळे त्याने घरात कोक पिणेच सोडून दिले.
यातील सर्वात मजेशीर प्रसंग नंतर घडला. एकदा तो पार्टीला गेला, जिथे नियमित कोक दिला जात होता. पहिलाच घोट घेतल्यानंतर तो थेट आईकडे गेला आणि आश्चर्याने म्हणाला, “इथला कोक किती छान आहे! आपल्या घरी तर खराबच असतो!” तेव्हाच त्याला हळूहळू समजले की काहीतरी गडबड आहे — पण शालिनीने नेहमीप्रमाणे गालातल्या गालात हसत रहस्य उघड केले नाही.
तज्ज्ञांच्या मते, कोकसारखी साखरयुक्त पेये शक्य तितकी मर्यादित ठेवणेच मुलांच्या आरोग्यासाठी योग्य आहे. त्यातून फारसा पोषणमूल्यांचा फायदा होत नाही, उलट दात किडणे, लठ्ठपणा आणि जीवनशैलीशी संबंधित आजारांचा धोका वाढतो.
मात्र प्रत्येक जेवण किंवा पार्टीवेळी वाद न करता मुलांच्या सवयी कशा बदलायच्या, हा खरा प्रश्न असतो. शालिनी पासीची ही खेळकर, हुशार आणि निरुपद्रवी युक्ती अनेक पालकांसाठी उपयोगी ठरू शकते.
कधी कधी थेट “नको” म्हणण्यापेक्षा, थोडी शहाणी क्लृप्तीच मुलांच्या आरोग्यासाठी जास्त प्रभावी ठरते, हेच या गोष्टीतून दिसून येते.
