महापालिका मतदानात गोंधळ; चार-सदस्यीय प्रभाग पद्धतीने मतदारांची मोठी अडचण

मतदार स्लिप, नावांची गडबड आणि ईव्हीएम बिघाडामुळे मतदान प्रक्रिया विस्कळीत
पुणे–पिंपरी चिंचवडमध्ये मतदार व कर्मचाऱ्यांची दमछाक

पुणे आणि पिंपरी चिंचवड महापालिका निवडणुकीदरम्यान अनेक तांत्रिक व प्रशासकीय अडचणींमुळे मतदारांना मोठ्या समस्यांना सामोरे जावे लागले. चार-सदस्यीय प्रभाग पद्धतीमुळे मतदान प्रक्रियेबाबत मोठा गोंधळ निर्माण झाला. मतदार स्लिप न मिळणे, मतदार यादीतील नावे गायब असणे, एकापेक्षा जास्त नोंदी आणि ईव्हीएम बिघाडामुळे मतदान काही काळासाठी थांबवावे लागले. अनेक मतदारांना एका बूथवरून दुसऱ्या बूथवर फिरावे लागले. या साऱ्या प्रकारामुळे मतदान यंत्रणेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.


पुणे : चार-सदस्यीय प्रभाग पॅनल पद्धतीमुळे निर्माण झालेला गोंधळ, वाटप न झालेल्या मतदार स्लिप, एकापेक्षा जास्त मतदार नोंदी, गहाळ नावे, ईव्हीएममधील तांत्रिक त्रुटी आणि बोगस मतदानाच्या घटना यामुळे पुणे आणि पिंपरी चिंचवडमधील मतदारांना मतदान करताना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला.

जुळ्या शहरांमध्ये मतदान कर्मचारी स्पष्टपणे थकलेले दिसून आले, कारण प्रत्येक मतदाराला चार उमेदवारांना मतदान करायचे आहे हे वारंवार समजावून सांगावे लागत होते. जागरूकतेचा अभाव हेच गोंधळाचे मुख्य कारण असल्याचे सांगत पाषाण येथील एका बूथ लेव्हल ऑफिसरने नमूद केले की, प्रत्येक मतदाराला मतदानासाठी एक-दोन मिनिटे अधिक लागत आहेत आणि सुशिक्षित मतदारांनाही ही प्रक्रिया कठीण जात आहे.

2002 पर्यंत एक प्रभाग-एक नगरसेवक पद्धत अस्तित्वात होती. 2007 मध्ये तीन नगरसेवकांची प्रणाली, 2012 मध्ये दोन नगरसेवक पद्धत आणि 2017 मध्ये चार-सदस्यीय प्रभाग पद्धत लागू करण्यात आली. मात्र, या बदलांबाबत पुरेशी जनजागृती न झाल्याने सध्याच्या निवडणुकीत गोंधळ वाढल्याचे दिसून आले.

काही मतदान केंद्रांवर सकाळी ७ वाजता मतदान सुरू होताना एकाधिक नोंदी असलेल्या मतदारांसाठी आवश्यक स्व-घोषणापत्राच्या छायाप्रती उपलब्ध नव्हत्या, त्यामुळे मतदान प्रक्रियेला विलंब झाला. अनेक मतदारांची नावे मतदार यादीत दोन किंवा तीन वेळा नोंदलेली असल्याचेही निदर्शनास आले.

लांबलचक रांगेत उभ्या असलेल्या एका ज्येष्ठ नागरिकाने सांगितले की, चार-सदस्यीय पॅनल पद्धतीमुळे मतदानासाठी लागणारा वेळ वाढला आहे. एका कुटुंबाला वेगवेगळ्या वॉर्डमध्ये विभागण्यात आल्यानेही मतदारांमध्ये नाराजी होती. सदाशिव पेठेतील रहिवासी विवेक वेलणकर यांनी सांगितले की, त्यांचा मुलगा आणि सून विनाकारण वेगवेगळ्या वॉर्डमध्ये टाकण्यात आले, ज्यामुळे विस्तृत वॉर्ड हद्दींचा प्रश्न गंभीर बनला आहे.

मगरपट्टा येथील ७६ वर्षीय संतोष रणावली यांना मतदार ओळखपत्र आणि आधार कार्डमधील नावातील तफावतीमुळे मतदान नाकारण्यात आले. मागील निवडणुकीत अडचण नसतानाही यावेळी मतदानाची परवानगी न मिळाल्याने त्यांनी नाराजी व्यक्त केली.

पीएमसी आणि पीसीएमसी हद्दीत दुपारपर्यंत पाच-सहा ठिकाणी ईव्हीएम बिघाड झाल्याची नोंद झाली. काही काळ मतदान थांबवून यंत्रे दुरुस्त केल्यानंतर प्रक्रिया पुन्हा सुरू करण्यात आली.

पोलिंग एजंट प्रेस संघानी यांनी प्रहार डिजिटलशी बोलताना सांगितले की, अनेक मतदारांची नावे यादीत सापडत नव्हती. मतदार कोणत्या बूथवर आहेत हे शोधण्याची सोय नसल्याने मतदार आणि कर्मचाऱ्यांची गैरसोय होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

एनआयबीएम रोडवरील रहिवासी नीरज सक्सेना यांनी तीन बूथ फिरल्यानंतर आपले नाव सापडल्याचे सांगितले. मतदान केंद्रे जवळ असल्याने मतदान करता आले, अन्यथा मतदान न करण्याचा विचार केला असता, असे ते म्हणाले.

नव्याने पीएमसीमध्ये विलीन झालेल्या गावांतील रहिवाशांना मतदान केंद्र बदलल्याने मोठ्या गोंधळाला सामोरे जावे लागले. उंड्री येथील राहुल आणि वैदेही सरन यांनी सांगितले की, मतदार स्लिप न मिळाल्याने त्यांना तीन किमी अंतरावरील नवीन मतदान केंद्रात जावे लागले.

कोंढव्यातील ६५ वर्षीय सेहरा खान यांनी सांगितले की, राजकीय पक्षाने दिलेल्या स्लिपमध्ये चुकीची माहिती असल्याने त्यांना तीन मतदान केंद्रांवर फिरावे लागले आणि तासाभराच्या प्रयत्नानंतर मतदान करता आले. निवडणूक अधिकाऱ्यांनी आधीच स्लिप वाटप करायला हवे होते, अशी मागणी त्यांनी केली.

पिंपरी चिंचवडमध्येही अनेक मतदारांची नावे यादीत नसल्याचे आढळले. कल्पतरू इस्टेटमधील राजेंद्र जांबंधू यांनी सांगितले की, विधानसभा निवडणुकीत मतदान करूनही यावेळी नाव गायब असल्याने मतदारांमध्ये तीव्र नाराजी आहे.

स्वयंसेवकांनी तंत्रज्ञानाचा वापर करत अनेक बूथवर कागदी यादीऐवजी लॅपटॉप आणि मोबाईलद्वारे मतदार तपासणी केली. काही ठिकाणी हँडहेल्ड प्रिंटरने मतदार स्लिप छापण्यात आल्या. अनेक नागरिकांनी पीएमसी आणि पीसीएमसीच्या अधिकृत लिंकचा वापर करून आपले मतदान केंद्र शोधले.

बोगस मतदानाची घटना प्रभाग क्रमांक ९ मधील सोमेश्वरवाडी परिसरात समोर आली. १९ वर्षीय राहुल मेघावत यांनी सांगितले की, त्यांच्या नावावर आधीच मतदान झाल्याचे दिसून आले. फॉर्म भरून आणि चौकशीनंतरच मतदानाची परवानगी देण्यात आली. पाषाण येथील मतदान अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, प्रत्येक मतदाराची तिहेरी तपासणी केल्यानंतरच मतदानास परवानगी दिली जात होती.