वादग्रस्त कचरा डेपोच्या जागी हरित उद्यान
८ कोटींचा प्रकल्प, मार्च २०२५ पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट
पुनावळे येथील दीर्घकाळ वादात अडकलेल्या कचरा व्यवस्थापन प्रकल्पाच्या जागेवर अखेर ‘ऑक्सिजन पार्क’ साकारण्यास सुरुवात झाली आहे. वनविभागाने अधिकृतपणे या प्रकल्पाचे काम सुरू केले असून, २२ हेक्टर भूखंडावर हरित आणि पर्यावरणपूरक उद्यान उभारले जाणार आहे. स्थानिक नागरिकांच्या तीव्र विरोधानंतर कचरा डेपो रद्द करण्यात आला होता आणि ही जागा ग्रीन स्पेस म्हणून जतन करण्याची सातत्याने मागणी होत होती.
पुणे : वनविभागाने पुनावळे येथील ‘ऑक्सिजन पार्क’ प्रकल्पाचे ग्राउंड ऑपरेशन या आठवड्याच्या सुरुवातीला सुरू केले असल्याची माहिती प्रादेशिक वन अधिकारी (RFO) प्रताप जगताप यांनी दिली. मार्च २०२५ पर्यंत प्रकल्प पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट असून, राज्य सरकारने यासाठी ८ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे.
सध्या या जागेवर उघडा कचरा साचलेला असल्याने प्राथमिक टप्प्यात संपूर्ण परिसराची स्वच्छता करण्यात येणार आहे. त्यानंतर पूर्ण-प्रमाणात विकासकाम सुरू होईल. निविदा प्रक्रिया पूर्ण झाली असल्याचेही वनविभागाने स्पष्ट केले.
प्रस्तावित ऑक्सिजन पार्कमध्ये निसर्ग मार्ग, स्थानिक जैवविविधतेबाबत माहिती देणारे फलक, लहान मुलांसाठी खेळण्याची जागा, कारंजे तसेच ऑक्सिजन निर्मितीस मदत करणाऱ्या वृक्षांची मोठ्या प्रमाणावर लागवड करण्यात येणार आहे. हे उद्यान मनोरंजन आणि पर्यावरण संवर्धन यांचा समतोल साधणारे असेल, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
डिसेंबर २०२३ मध्ये राज्य विधानसभेत घनकचरा व्यवस्थापन प्रकल्प रद्द करण्याची घोषणा करण्यात आली होती. तत्कालीन आमदार अश्विनी जगताप यांनी हा मुद्दा उपस्थित करत या जागेवर ऑक्सिजन पार्क विकसित करण्याची मागणी केली होती. त्यानंतर जमीन वापरात बदल करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
२२ हेक्टर भूखंडाचा प्रशासकीय इतिहास गुंतागुंतीचा आहे. ही जमीन वनविभागाची असली तरी, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेचा (PCMC) येथे कचरा सुविधा उभारण्याचा प्रस्ताव होता. त्याऐवजी वनविभागाला चंद्रपूरमध्ये समतुल्य जमीन देण्याचा करार ठरला होता. मात्र कचरा डेपो रद्द झाल्याने हा करार रद्द करून पुनावळेची जमीन वनविभागाकडेच ठेवण्यात आली.
स्थानिक रहिवाशांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. रहिवासी सुमित ढगे यांनी सांगितले की, पुनावळे आणि परिसरात पुरेशी उद्याने नाहीत. जलद बांधकामामुळे वाढलेली धूळ, वायू प्रदूषण आणि RMC वाहनांची वर्दळ पाहता, स्वच्छ हवा मिळण्यासाठी असे उद्यान अत्यंत गरजेचे असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
कचरा प्रकल्प रद्द झाल्यानंतर रहिवाशांनी स्वयंस्फूर्तीने रोपे लावण्यास सुरुवात केली, असेही ढगे यांनी सांगितले. विठ्ठल बराल या दुसऱ्या रहिवाशांनी प्रकल्पाच्या रचनेबाबत आशावाद व्यक्त करत काम वेळेत आणि प्रभावीपणे पूर्ण व्हावे, तसेच स्थानिक नागरिकांना निर्णय प्रक्रियेत सहभागी करून घ्यावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली.
