आंतरराष्ट्रीय झळाळी एका बाजूला, तर दुर्लक्षित परिसरातील खड्ड्यांचे वास्तव दुसऱ्या बाजूला
पुणे ग्रँड टूरमुळे शहराला आंतरराष्ट्रीय ओळख मिळाली आणि कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनाबद्दल प्रशासनाचे कौतुकही झाले. मात्र, या भव्य कार्यक्रमाने पुण्याच्या पायाभूत सुविधांमधील तीव्र तफावत पुन्हा एकदा उघड केली आहे.
पुणे : “चंद्राच्या खड्ड्यांसारखे रस्ते” म्हणून अनेकदा उपहासाने उल्लेख केल्या जाणाऱ्या पुण्यात, ग्रँड टूरच्या मार्गांवरील रस्ते मात्र जागतिक दर्जाचे भासले. गुळगुळीत डांबरीकरण, नीटनेटकी वाहतूक व्यवस्था आणि सौंदर्यीकरणामुळे शहराचा झगमगाटी चेहरा जगासमोर गेला. पण हा बदल निवडक भागांपुरताच मर्यादित राहिला.
हडपसर, खराडी, कॅन्टोन्मेंट आणि शहराच्या पूर्व भागातील अनेक रस्ते या “प्रतिष्ठेच्या मार्गां”पासून दूर राहिले. या भागांतील नागरिकांचा आरोप आहे की, पुणे महानगरपालिकेने (PMC) ग्रँड टूर मार्ग नसल्यामुळे त्यांच्या परिसरांकडे पाठ फिरवली.
शहरात कार्यक्रमकेंद्रित दुरुस्तीची ही पहिलीच वेळ नाही. मे २०२३ मध्ये G20 शिखर परिषदेसाठी सोलापूर महामार्गासह १५ प्रमुख रस्त्यांचे नूतनीकरण करण्यात आले होते. मात्र, काही महिन्यांतच हेच रस्ते पुन्हा खड्ड्यांनी, खराब पॅचने आणि विस्कळीत वाहतुकीने भरलेले दिसू लागले. जागतिक पातळीवर झळकलेले “आधुनिक पुणे” आणि स्थानिक नागरिकांचा रोजचा अनुभव यात मोठी दरी असल्याचे करदाते सांगत आहेत.
PMC च्या रस्ते विभागाचे मुख्य अभियंता अनिरुद्ध पावसकर यांनी रस्ते लवकर खराब होण्यामागचे कारण सांगताना सततच्या खोदकामाकडे बोट दाखवले. “पाणीपुरवठा, ड्रेनेज, सीसीटीव्ही, गॅस पाइपलाइन यांसाठी विविध विभाग आणि बाह्य यंत्रणांकडून वारंवार खोदकाम केले जाते. त्यामुळे रस्त्यांची मजबुती टिकत नाही,” असे ते म्हणाले.
दरम्यान, नव्याने डांबरीकरण केलेल्या ग्रँड टूर मार्गांचे संरक्षण करण्यासाठी अतिरिक्त महापालिका आयुक्त (विशेष) ओमप्रकाश दिवटे यांनी कठोर धोरण जाहीर केले आहे. “या रस्त्यांवर किमान तीन वर्षे कोणतेही खोदकाम करण्यास परवानगी दिली जाणार नाही. अनधिकृत उत्खनन केल्यास कडक दंड आकारला जाईल,” असा इशारा त्यांनी दिला.
पावसकर यांनी स्पष्ट केले की, डांबरीकरणापूर्वी संबंधित यंत्रणांना ४५ दिवसांची मुदत देण्यात आली होती. “एकदा रस्ता खोदला की त्यातून पाणी शिरते आणि तो पूर्ववत करणे शक्य होत नाही. त्यामुळे हे मार्ग अबाधित ठेवण्याचा आमचा प्रयत्न आहे,” असे त्यांनी सांगितले.
मात्र, “प्रतिष्ठा झोन”च्या बाहेर राहणाऱ्या नागरिकांसाठी ही आश्वासने अपुरी वाटत आहेत. हडपसर येथील रहिवासी श्रीनिवास वर्धा म्हणाले, “PMC स्वतःच्या विभागांमध्ये समन्वय साधू शकत नसेल तर शहर चालवण्याचा दावा कसा करू शकते? G20 च्या वेळी लावलेली झुडपे आज वाळून गेली आहेत आणि रस्ते अधिकच खराब झाले आहेत.”
मुंढव्यातील तनिष्क अमेता यांनीही नाराजी व्यक्त करत म्हटले, “सुरक्षित रस्त्यांसाठी पुण्याला आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमाची गरज का भासावी? दुर्लक्षित भागांत आजही खड्ड्यांमुळे अपघात होत आहेत. जग पाहत असतानाच नव्हे, तर रोजच्या आयुष्यातही नागरिकांना सुरक्षित रस्ते हवे आहेत.”
एकीकडे आंतरराष्ट्रीय प्रतिमा जपण्यासाठी चमकदार रस्ते, तर दुसरीकडे सामान्य नागरिकांच्या वाट्याला येणारी धोकादायक वाहतूक – पुण्यातील हे दुहेरी वास्तव आता पुन्हा एकदा समोर आले आहे.
