फुलपाखरे, पक्षी आणि कीटकांच्या अनेक नव्या प्रजातींचा शोध

पश्चिम घाटातील महत्त्वाच्या जैवविविधता कॉरिडॉरचे महत्त्व अधोरेखित

केरळमधील त्रिशूर जिल्ह्यातील वझाचल वनक्षेत्रात करण्यात आलेल्या सघन जैवविविधता सर्वेक्षणात 26 नव्या प्रजातींची नोंद झाली आहे. केरळ वन विभाग आणि त्रावणकोर नेचर हिस्ट्री सोसायटीच्या संयुक्त विद्यमाने हे सर्वेक्षण करण्यात आले. विविध प्रकारच्या जंगलांमध्ये संशोधकांनी फुलपाखरे, पक्षी, कीटक आणि इतर जीवजंतूंचा अभ्यास केला. या सर्वेक्षणातून पश्चिम घाटातील जैवविविधतेचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे. तज्ज्ञांच्या मते या परिसरात आणखी अनेक प्रजातींचा शोध लागण्याची शक्यता आहे.

त्रिशूर : केरळमधील त्रिशूर जिल्ह्यातील वझाचल वन्यजीव विभागात करण्यात आलेल्या सघन जीवजंतू सर्वेक्षणात 26 नवीन प्रजातींची नोंद करण्यात आली आहे. या निष्कर्षामुळे पश्चिम घाटातील महत्त्वाच्या जैवविविधता कॉरिडॉरचे पर्यावरणीय महत्त्व अधोरेखित झाले आहे.

केरळ वन विभागाने त्रावणकोर नेचर हिस्ट्री सोसायटीच्या सहकार्याने 26 फेब्रुवारी ते 1 मार्च या कालावधीत हे सर्वेक्षण केले. या उपक्रमात सुमारे 50 तज्ज्ञ आणि तितकेच वन कर्मचारी सहभागी झाले होते.

या सर्वेक्षणासाठी कोरड्या आणि आर्द्र पानझडी जंगलांपासून ते सदाहरित जंगलांपर्यंत विविध अधिवासांमध्ये एकूण 14 फील्ड कॅम्प उभारण्यात आले होते. मलाक्काप्पारा उच्च वन क्षेत्रापासून ते चालकुडी परिसरापर्यंत विविध उंचीच्या भागांचा अभ्यास करण्यात आला.

संशोधकांनी फुलपाखरे, पक्षी, ओडोनेट्स, सिकाडा, कोळी, मुंग्या आणि इतर जीवजंतूंचे दस्तऐवजीकरण करण्यासाठी बहुविध पद्धतीचा वापर केला.

या सर्वेक्षणात फुलपाखरांची विविधता विशेषत्वाने लक्षवेधी ठरली. एकूण 175 फुलपाखरांच्या प्रजाती नोंदवण्यात आल्या असून त्यापैकी 13 प्रजाती वझाचल विभागाच्या यादीत प्रथमच समाविष्ट झाल्या आहेत. रेड-स्पॉट ड्यूक, एक्यूट सनबीम, हॅम्पसन हेज ब्लू, व्हाईट-टिप्ड लाइनब्लू आणि सह्याद्री पर्पल-स्पॉटेड फ्लिटर यांसारख्या प्रजाती विशेष लक्षवेधी ठरल्या.

संशोधन पथकाने 187 पक्षी प्रजातींचीही नोंद केली असून त्यामध्ये 10 नवीन प्रजातींचा समावेश आहे. ब्लॅक स्टॉर्क, ब्लॅक-हेडेड आयबिस, ब्लॅक बाझा, ग्रेटर स्पॉटेड ईगल, लार्ज हॉक-कुकू आणि ट्री पिपिट यांसारख्या पक्ष्यांचे निरीक्षण करण्यात आले.

याशिवाय ग्रेट हॉर्नबिल, मलबार ग्रे हॉर्नबिल आणि मलबार पायड हॉर्नबिल यांची निरोगी संख्या आढळून आली. या पक्ष्यांची उपस्थिती जंगलातील वृक्षछत्र आणि फळझाडांच्या समृद्ध जाळ्याचे प्रतीक मानली जाते.

सर्वेक्षणात ओडोनेट्सच्या 45 प्रजाती नोंदवण्यात आल्या असून त्यामध्ये तीन नवीन प्रजातींचा समावेश आहे. तसेच 30 मुंग्यांच्या, 33 कोळ्यांच्या आणि सहा सिकाडा प्रजातींची नोंद करण्यात आली.

या अभ्यासादरम्यान वाघ, बिबट्या, हत्तींचे कळप, पट्टेदार मुंगूस आणि संकटग्रस्त सिंहाच्या शेपटीचा माकड यांसारखे वन्यप्राणीही पाहण्यात आले.

या सर्वेक्षणाचे नेतृत्व करणारे वझाचल विभागीय वन अधिकारी सुरेश बाबू यांनी सांगितले की, कोरड्या हंगामातही नवीन प्रजातींची नोंद होणे ही महत्त्वाची कामगिरी आहे. या निष्कर्षांमुळे वझाचल क्षेत्राचे पर्यावरणीय महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.

त्रावणकोर नेचर हिस्ट्री सोसायटीचे संशोधन सहयोगी कलेश सदाशिवन यांनी सांगितले की, या परिसरात अजूनही जैवविविधतेचे दस्तऐवजीकरण कमी प्रमाणात झाले आहे. मान्सूननंतर करण्यात येणाऱ्या पुढील