कलम 155 चा गैरवापर उघड; अधिकाऱ्यांवर निलंबनाची कारवाई शक्य
संपूर्ण राज्यात चौकशीचा विस्तार; महसूल कायद्यात बदलाची तयारी
पुणे जिल्ह्यात जमीन फेरफार प्रकरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणात अनियमितता आढळून आल्याचे समोर आले आहे. महाराष्ट्र जमीन महसूल संहितेच्या कलम 155 चा गैरवापर करून अनेक बेकायदेशीर आदेश दिल्याचे स्पष्ट झाले आहे. एकूण 424 प्रकरणांत गंभीर त्रुटी आढळल्याने सरकारने कठोर कारवाईचा इशारा दिला आहे. दोषी अधिकाऱ्यांवर निलंबन आणि फौजदारी कारवाई होण्याची शक्यता आहे. तसेच भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कायद्यात बदल करण्याची तयारी सुरू आहे.
पुणे : महाराष्ट्र जमीन महसूल संहितेच्या कलम 155 चा गैरवापर करून पुणे जिल्ह्यातील 424 जमीन फेरफार प्रकरणांमध्ये गंभीर अनियमितता आढळून आली आहे. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी दोषी अधिकाऱ्यांवर निलंबन आणि फौजदारी कारवाईसह कठोर कारवाईचा इशारा दिला.
विधानपरिषदेत दिलेल्या निवेदनात त्यांनी सांगितले की, 2020 पासून जारी केलेल्या आदेशांची चौकशी करण्यासाठी नाशिकचे विभागीय आयुक्त प्रवीण गेडाम यांच्या नेतृत्वाखाली समिती नेमण्यात आली.
समितीने 38,027 प्रकरणांची प्राथमिक छाननी केली, त्यापैकी 2,337 प्रकरणांमध्ये कागदपत्रे तपासली गेली आणि 424 प्रकरणांमध्ये बेकायदेशीर आदेश आढळले.
या प्रकरणांचे अ, ब आणि क अशा तीन श्रेणींमध्ये वर्गीकरण करण्यात आले आहे. अ श्रेणीत 13 अत्यंत गंभीर प्रकरणांचा समावेश असून दोषी अधिकाऱ्यांवर निलंबन व फौजदारी कारवाईचा निर्णय घेतला जाईल.
30 पेक्षा अधिक प्रकरणांमध्ये संबंधित अधिकाऱ्यांच्या तात्काळ निलंबनाची शिफारस करण्यात आली आहे. तसेच ब श्रेणीतील अधिकाऱ्यांची पुणे विभागाबाहेर बदली केली जाणार आहे.
सरकार पुढील सहा महिन्यांत मूळ जमीन नोंदी पुनर्संचयित करणार असून बेकायदेशीर आदेशांचा स्वतःहून आढावा घेतला जाईल, असेही बावनकुळे यांनी स्पष्ट केले.
राज्यभर अशाच प्रकारची चौकशी राबवली जाणार आहे आणि इतर विभागांमध्येही समित्या स्थापन केल्या जातील. या समित्या सहा महिन्यांत अहवाल सादर करतील.
भविष्यात कलम 155 चा गैरवापर टाळण्यासाठी आगामी पावसाळी अधिवेशनात महसूल कायद्यात सुधारणा करणारे विधेयक मांडले जाणार आहे. यामुळे जमीन व्यवहारात पारदर्शकता आणि जबाबदारी वाढवण्याचा उद्देश आहे.
बाधित नागरिकांना न्याय देणे आणि जमीन प्रशासन प्रणाली अधिक सक्षम करणे हे सरकारचे प्राधान्य असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले.
