विना सिबिल स्कोअर कर्जाचे आमिष ठरू शकते धोकादायक
मोबाईल डेटा चोरी आणि ब्लॅकमेलिंगच्या घटनांमध्ये वाढ
ऑनलाइन झटपट कर्ज देण्याचे आमिष दाखवणाऱ्या अनेक फेक आणि चिनी लोन ॲप्समुळे नागरिकांची मोठ्या प्रमाणात फसवणूक होत आहे. हे ॲप्स ग्राहकांच्या मोबाईलमधील वैयक्तिक माहिती आणि डेटा चोरून त्यांचा गैरवापर करत असल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. काही प्रकरणांमध्ये ग्राहकांना ब्लॅकमेल करून धमकावले जात असल्याचेही समोर आले आहे. या वाढत्या प्रकारांची गंभीर दखल घेत रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने डिजिटल कर्ज व्यवहारांसाठी कडक नियम लागू केले आहेत. त्यामुळे ऑनलाइन कर्ज घेताना अधिक सतर्क राहण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
मुंबई : सध्या बाजारात अनेक डिजिटल लोन ॲप्स विना सिबिल स्कोअर झटपट कर्ज देण्याचे आमिष दाखवत आहेत. मात्र अशा अनेक ॲप्समागे फसवणुकीचे जाळे कार्यरत असल्याचे उघड झाले आहे. विशेषतः काही बनावट आणि कथित चिनी लोन ॲप्स ग्राहकांच्या मोबाईलमधील वैयक्तिक डेटा चोरून त्यांचा गैरवापर करत असल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत.
या ॲप्सद्वारे ग्राहकांकडून संपर्क यादी, फोटो, व्हिडिओ आणि इतर खासगी माहिती मिळवली जाते. त्यानंतर कर्जाच्या नावाखाली जादा व्याज आकारले जाते आणि पैसे वेळेत न भरल्यास ग्राहकांना धमकावणे, ब्लॅकमेल करणे किंवा नातेवाईकांशी संपर्क साधून मानसिक त्रास देण्याचे प्रकार घडत असल्याचे दिसून आले आहे.
या पार्श्वभूमीवर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI)ने डिजिटल कर्ज व्यवहारांसाठी नवीन आणि कडक मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. RBI ने स्पष्ट केले आहे that फक्त अधिकृत आणि नोंदणीकृत संस्थांनाच डिजिटल कर्ज देण्याची परवानगी असेल. ग्राहकांची परवानगी घेतल्याशिवाय कोणताही वैयक्तिक डेटा गोळा करता येणार नाही.
तसेच कर्जाशी संबंधित सर्व माहिती ग्राहकांना आधीच स्पष्टपणे देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. व्याजदर, प्रोसेसिंग फी, परतफेडीची अट आणि दंड याबाबत पारदर्शकता ठेवणे आवश्यक असेल. ग्राहकांना कोणत्याही प्रकारे त्रास दिल्यास संबंधित संस्थांवर कारवाई केली जाऊ शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, कोणतेही लोन ॲप डाउनलोड करण्यापूर्वी ते RBI मान्यताप्राप्त आहे का याची खात्री करणे अत्यंत गरजेचे आहे. अनोळखी लिंक, सोशल मीडिया जाहिराती किंवा अविश्वसनीय ॲप्सवर विश्वास ठेवू नये. तसेच मोबाईलमधील अनावश्यक परवानग्या देणे टाळावे.
