‘अंदाज पेपर’ लीकच्या आरोपांमुळे NTA चा मोठा निर्णय

22 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांना पुन्हा परीक्षा द्यावी लागणार

नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) ने NEET-UG 2026 परीक्षा रद्द करण्याचा मोठा निर्णय घेतला आहे. देशभरात कथित “अंदाज पेपर” लीक प्रकरणामुळे निर्माण झालेल्या वादानंतर ही कारवाई करण्यात आली. केंद्र सरकारने या संपूर्ण प्रकरणाची चौकशी CBI कडे सोपवली आहे. 22 लाखांहून अधिक विद्यार्थ्यांनी दिलेली परीक्षा आता नव्याने घेतली जाणार असून सुधारित तारखा स्वतंत्रपणे जाहीर केल्या जातील. परीक्षा प्रक्रियेवरील विश्वास कायम ठेवण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे NTA ने स्पष्ट केले आहे.

नवी दिल्ली : नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) ने 3 मे रोजी घेण्यात आलेली NEET-UG 2026 परीक्षा रद्द करण्याची घोषणा केली आहे. वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेपूर्वी “अंदाज पेपर” लीक झाल्याच्या आरोपांनंतर देशभरात निर्माण झालेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर हा महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला.

NTA ने दिलेल्या माहितीनुसार, परीक्षा पुन्हा घेतली जाणार असून नव्या तारखा लवकरच अधिकृत संकेतस्थळावर जाहीर करण्यात येतील. देशभरातील आणि परदेशातील जवळपास 22.79 लाख विद्यार्थ्यांनी या परीक्षेला हजेरी लावली होती.

तपास यंत्रणांना मिळालेल्या माहितीनुसार, परीक्षेच्या काही आठवडे आधी विद्यार्थ्यांमध्ये सुमारे 410 प्रश्नांचे दस्तऐवज फिरत होते. त्यातील अनेक प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेतील प्रश्नांशी जुळत असल्याचे समोर आले आहे. विशेषतः रसायनशास्त्र विषयातील सुमारे 120 प्रश्न वास्तविक प्रश्नपत्रिकेशी तंतोतंत जुळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, परीक्षेच्या सुमारे 42 तास आधी व्हॉट्सअॅप ग्रुप्सद्वारे ही सामग्री शेअर करण्यात आली होती. राजस्थान पोलिसांच्या स्पेशल ऑपरेशन्स ग्रुपने (SOG) या प्रकरणाचा प्राथमिक तपास सुरू केला आहे. राजस्थानमधील सीकर आणि उत्तराखंडमधील डेहराडून येथे चौकशी करण्यात आली असून महाराष्ट्रातील लातूरमधील काही कोचिंग संस्थांशी संबंधित माहितीचीही तपासणी सुरू आहे.

NTA ने सांगितले की, 8 मे रोजी संशयास्पद माहिती केंद्रीय यंत्रणांकडे स्वतंत्र पडताळणीसाठी पाठवण्यात आली होती. तपास यंत्रणांकडून मिळालेल्या निष्कर्षांनंतर परीक्षा प्रक्रिया कायम ठेवणे शक्य नसल्याचे स्पष्ट झाल्याने परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आला.

एजन्सीने स्पष्ट केले की विद्यार्थ्यांना पुन्हा नोंदणी करण्याची गरज नाही. आधीची नोंदणी, परीक्षा केंद्रे आणि उमेदवारी पुढील परीक्षेसाठी वैध राहतील. तसेच विद्यार्थ्यांनी भरलेले परीक्षा शुल्क परत करण्यात येणार असल्याचेही NTA ने जाहीर केले.

दरम्यान, केंद्र सरकारने या प्रकरणाची संपूर्ण चौकशी CBI कडे सोपवली आहे. कथित पेपर लीकमध्ये संघटित रॅकेट, कोचिंग संस्था, मध्यस्थ किंवा अधिकाऱ्यांचा सहभाग होता का याचा तपास करण्यात येणार आहे.

या प्रकरणामुळे परीक्षा सुरक्षेवरही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. NTA ने यापूर्वी परीक्षा पूर्ण सुरक्षा प्रोटोकॉल अंतर्गत घेतल्याचा दावा केला होता. प्रश्नपत्रिका GPS ट्रॅकिंग असलेल्या वाहनांमधून नेण्यात आल्या होत्या. तसेच AI आधारित CCTV, बायोमेट्रिक पडताळणी आणि 5G जॅमरचाही वापर करण्यात आला होता.

दरम्यान, परीक्षा रद्द झाल्यानंतर विद्यार्थी संघटनांनी निषेध आंदोलन सुरू केले आहे. विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनीही या प्रकरणावर टीका करत NEET परीक्षेला “लिलाव” असे संबोधले आहे.