आजच्या फिटनेस युगात प्रोटीन पावडरला मोठी मागणी असली तरी भारतीयांच्या पारंपरिक आहारात आधीपासूनच भरपूर प्रथिने देणारे पदार्थ होते. घरगुती स्वयंपाकातील हे पदार्थ परवडणारे, पौष्टिक आणि शरीराला ताकद देणारे मानले जात होते. शेतकरी, कामगार, खेळाडू आणि लहान मुलांपासून सर्वजण हे पदार्थ नियमित खात होते. विशेष म्हणजे या पदार्थांना ‘सुपरफूड’ अशी ओळख नसतानाही ते आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरत होते. आजही हे पारंपरिक पदार्थ संतुलित आणि नैसर्गिक प्रथिनांचा उत्तम स्रोत मानले जातात.
भारतीय स्वयंपाकघरातील पारंपरिक प्रथिनयुक्त पदार्थ
नवी दिल्ली : प्रोटीन पावडर आणि सप्लिमेंट्सचा ट्रेंड सुरू होण्यापूर्वी भारतीय घरांमध्ये अनेक नैसर्गिक आणि प्रथिनांनी भरलेले पदार्थ नियमित खाल्ले जात होते. हे पदार्थ केवळ शरीराला ऊर्जा देणारे नव्हते, तर दीर्घकाळ पोट भरलेले ठेवण्यासही मदत करत होते.
भारतीय आहारात डाळ, हरभरा, मूग, चना, दूध, ताक, दही आणि शेंगदाणे यांसारख्या पदार्थांचा मोठ्या प्रमाणात वापर होत असे. हे पदार्थ शरीरासाठी आवश्यक प्रथिने, कॅल्शियम आणि इतर पोषक घटक पुरवत होते. विशेष म्हणजे हे पदार्थ सहज उपलब्ध आणि परवडणारे होते.
फिटनेस ट्रेंडपूर्वीही पारंपरिक आहार होता प्रभावी
आज ज्या पद्धतीने फिटनेस आणि प्रोटीन डाएटचा प्रचार केला जातो, त्याआधीही भारतीय कुटुंबे संतुलित आणि पोषक आहार घेत होती. घरच्या स्वयंपाकातील पदार्थांमधून नैसर्गिकरीत्या प्रथिने मिळत असल्यामुळे वेगळ्या सप्लिमेंट्सची गरज भासत नव्हती.
खिचडी, उसळ, राजमा, पनीर, सत्तू, सोयाबीन, तिळ आणि भाजलेले चणे यांसारखे पदार्थही शरीराला ताकद देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात खाल्ले जात होते. अनेक ग्रामीण भागांमध्ये आजही हे पदार्थ रोजच्या आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, नैसर्गिक स्रोतांमधून मिळणारी प्रथिने शरीरासाठी अधिक उपयुक्त ठरतात. त्यामुळे पारंपरिक भारतीय आहारातील हे पदार्थ आजच्या आधुनिक फिटनेस डाएटलाही उत्तम पर्याय ठरू शकतात.
