अमेरिका-इस्रायलसोबतच्या शांतता चर्चेत नव्या तणावाची शक्यता
आण्विक कार्यक्रमावरून इराणची भूमिका अधिक कठोर
इराणच्या सर्वोच्च नेतृत्वाने देशातील उच्चस्तरीय समृद्ध युरेनियमचा साठा इराणमध्येच ठेवण्याचे निर्देश दिल्याची माहिती समोर आली आहे. या निर्णयामुळे अमेरिका आणि इस्रायलसोबत सुरू असलेल्या शांतता चर्चेत आणखी गुंतागुंत निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. इराणने यापूर्वीही अण्वस्त्र कार्यक्रमाचा आरोप फेटाळला असला तरी 60 टक्क्यांपर्यंत युरेनियम समृद्ध केल्यामुळे पाश्चात्य देशांची चिंता वाढली आहे. इस्रायलने इराणवर प्रॉक्सी गटांना समर्थन देणे आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम सुरू ठेवण्याचा आरोप केला आहे. दरम्यान, वाढत्या तणावामुळे मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिक संवेदनशील बनली आहे.
तेहरान : इराणच्या सर्वोच्च नेतृत्वाने देशातील जवळपास शस्त्र-स्तराच्या समृद्ध युरेनियमचा साठा इराणबाहेर पाठवू नये, असे स्पष्ट निर्देश दिल्याची माहिती समोर आली आहे. या निर्णयामुळे अमेरिका आणि इस्रायलसोबत सुरू असलेल्या शांतता वाटाघाटींमध्ये नव्या अडचणी निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांच्या माहितीनुसार, इराणवरील अमेरिका-इस्रायल संघर्ष थांबवण्यासाठी सुरू असलेल्या चर्चेत युरेनियम साठा देशाबाहेर हलवणे ही अमेरिकेची प्रमुख मागणी होती. मात्र इराणच्या सर्वोच्च नेतृत्वाने या मागणीला नकार दिल्यामुळे तेहरानची भूमिका अधिक कठोर झाल्याचे मानले जात आहे.
इस्रायल आणि पाश्चात्य देशांनी इराणवर अण्वस्त्र क्षमतेच्या दिशेने वाटचाल केल्याचा आरोप केला आहे. विशेषतः इराणने 60 टक्क्यांपर्यंत युरेनियम समृद्ध केल्यामुळे चिंता वाढली आहे. ही पातळी नागरी वापरासाठी आवश्यक मर्यादेपेक्षा खूप जास्त मानली जाते. मात्र इराणने कायमच अण्वस्त्र विकसित करण्याचा आरोप नाकारला आहे.
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी स्पष्ट केले आहे की, जोपर्यंत इराण समृद्ध युरेनियमचा साठा हटवत नाही, प्रॉक्सी गटांना समर्थन थांबवत नाही आणि बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रम बंद करत नाही, तोपर्यंत संघर्ष संपणार नाही.
इराणच्या सूत्रांच्या माहितीनुसार, देशातील नेतृत्वाला भीती आहे की युरेनियमचा साठा परदेशात पाठविल्यास भविष्यात अमेरिका किंवा इस्रायलकडून होणाऱ्या संभाव्य हल्ल्यांचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे हा साठा देशातच ठेवण्यावर भर दिला जात आहे.
दरम्यान, अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांनंतर सुरू झालेल्या संघर्षानंतर मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अधिक तणावपूर्ण बनली आहे. आखाती देशांमधील अमेरिकन लष्करी तळ, होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील नियंत्रण आणि लेबनॉनमधील वाढता संघर्ष यामुळे शांतता चर्चेची प्रक्रिया अधिक कठीण बनत असल्याचे सांगितले जात आहे.
इराणने स्पष्ट केले आहे की भविष्यात अमेरिका आणि इस्रायल हल्ले करणार नाहीत याची खात्री मिळाल्यानंतरच ते आण्विक कार्यक्रमासंदर्भात सविस्तर चर्चा करण्यास तयार होतील. दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेने इराणकडे मोठ्या प्रमाणात समृद्ध युरेनियम साठा असल्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.
