स्क्रीनपासून दूर राहिल्यानंतर मुलांच्या वर्तनात दिसला फरक
तज्ज्ञांनी दिला संतुलित स्क्रीन वापराचा सल्ला
मुलांच्या वाढत्या स्क्रीन टाइमबाबत पालकांमध्ये सतत चिंता व्यक्त केली जाते. अशातच एका पालकाने शेअर केलेल्या अनुभवामुळे सोशल मीडियावर मोठी चर्चा रंगली आहे. पूर्णपणे स्क्रीन-मुक्त जीवनशैली अवलंबल्यानंतर त्यांच्या मुलाच्या वर्तनात झालेला बदल त्यांनी सांगितला. काही मिनिटांच्या स्क्रीन एक्सपोजरनंतर मुलाचे वर्तन अतिशय अतिक्रियाशील होत असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मुलांना स्क्रीनपासून पूर्णपणे दूर ठेवण्यापेक्षा संतुलित आणि नियंत्रित वापर अधिक महत्त्वाचा आहे.
मुंबई : मुलांच्या स्क्रीन टाइमबाबत सुरू असलेल्या चर्चेत आता एका पालकाच्या अनुभवाची भर पडली आहे. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म Reddit वर एका पालकाने त्यांचा अनुभव शेअर करताना सांगितले की, त्यांच्या घरात स्क्रीनचा वापर जवळपास पूर्णपणे बंद आहे.
पालकांच्या म्हणण्यानुसार, घरात टीव्ही किंवा मोबाईलचा वापर कमी असल्यामुळे त्यांची मुले रंगकाम, बाहेरील खेळ आणि घरातील कामांमध्ये अधिक वेळ घालवतात. मात्र, घराबाहेर काही वेळ स्क्रीनसमोर आल्यानंतर त्यांच्या चार वर्षांच्या मुलाच्या वर्तनात मोठा बदल जाणवत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
त्या पालकांनी लिहिले की, काही मिनिटांच्या स्क्रीन एक्सपोजरनंतर त्यांचा मुलगा अतिशय खोडकर आणि नियंत्रणाबाहेर जातो. यामुळे स्क्रीन टाइम आणि मुलांच्या वर्तनातील बदल यांचा थेट संबंध असल्याची त्यांना भावना आहे. भविष्यात अशा परिस्थितींचा सामना कसा करायचा, याबाबत त्यांनी चिंता व्यक्त केली आहे.
मानसशास्त्रज्ञ डॉ. खुशबू मोझ यांच्या मते, मुलांना अचानक स्क्रीन एक्सपोजर मिळाल्यास त्यांच्या मेंदूवर डोपामाइनचा तीव्र परिणाम होतो. त्यामुळे मुलांमध्ये अति-उत्तेजना, चिडचिड किंवा अस्वस्थता दिसून येऊ शकते. तसेच स्क्रीनवर पूर्ण बंदी घातल्यास मुलांमध्ये त्याबद्दल अधिक आकर्षण निर्माण होण्याची शक्यता असते.
पालकत्व विषयावर लेखन करणाऱ्या सत्या रामगणपती यांनीही मुलांना पूर्णपणे स्क्रीनपासून दूर ठेवणे वास्तववादी नसल्याचे सांगितले. त्यांच्या मते, स्क्रीनचा वापर पूर्ण बंद करण्याऐवजी तो मर्यादित आणि जाणीवपूर्वक असावा. मुलांनी काय पाहावे, किती वेळ पाहावे आणि कोणत्या ठिकाणी स्क्रीन वापरावा यासाठी स्पष्ट नियम असणे गरजेचे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, आधुनिक काळात मुलांना तंत्रज्ञानापासून पूर्णपणे दूर ठेवणे शक्य नाही. त्यामुळे पालकांनी मुलांमध्ये निरोगी आणि संतुलित स्क्रीन सवयी विकसित करण्यावर भर द्यावा. प्रहार डिजिटलच्या माहितीनुसार, सह-पाहणे, वेळेचे नियोजन आणि संवाद या माध्यमातून मुलांचा स्क्रीन वापर अधिक सुरक्षित आणि नियंत्रित केला जाऊ शकतो.
