भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि प्रख्यात शास्त्रज्ञ डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांचे नाव आजही आदराने घेतले जाते. देशाच्या क्षेपणास्त्र कार्यक्रमात मोलाचे योगदान देतानाच त्यांनी विकसित भारताचे स्वप्न जनमानसात रुजवले. त्यांच्या साधेपणा, दूरदृष्टी, विद्यार्थ्यांप्रती असलेले प्रेम आणि अथक परिश्रमामुळे ते लाखो भारतीयांचे प्रेरणास्थान बनले. राष्ट्रपतीपदासारख्या सर्वोच्च पदावर असतानाही त्यांनी सामान्य माणसाशी असलेले नाते कायम जपले. त्यामुळेच त्यांना ‘लोकांचे राष्ट्रपती’ म्हणून विशेष ओळख मिळाली.
साधेपणा आणि नम्रतेमुळे मिळाली वेगळी ओळख
नवी दिल्ली : भारताच्या वैज्ञानिक प्रगतीमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणारे डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम हे केवळ शास्त्रज्ञ किंवा राष्ट्रपती नव्हते, तर ते लाखो लोकांसाठी प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व होते. देशाच्या क्षेपणास्त्र कार्यक्रमाचे नेतृत्व करणारे आणि राष्ट्रपती भवनात राहिलेले असूनही त्यांनी आपल्या जीवनातील साधेपणा कधीही सोडला नाही.
कलाम यांची नम्रता आणि सर्वसामान्यांशी असलेले जिव्हाळ्याचे नाते हे त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य मानले जाते. विद्यार्थी, शिक्षक, शास्त्रज्ञ किंवा सामान्य नागरिक अशा प्रत्येकाशी ते आदराने आणि आपुलकीने संवाद साधत. त्यांच्या या गुणांमुळेच त्यांना ‘पीपल्स प्रेसिडेंट’ अर्थात ‘लोकांचे राष्ट्रपती’ ही ओळख मिळाली.
दूरदृष्टी, मार्गदर्शन आणि चिकाटीचे प्रेरणादायी उदाहरण
डॉ. कलाम यांनी भारताच्या SLV-III उपग्रह प्रक्षेपण वाहन तसेच विविध क्षेपणास्त्र विकास प्रकल्पांमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. त्यांनी केवळ वर्तमानाचा विचार न करता भविष्यातील भारताचे चित्र उभे केले. 2020 पर्यंत विकसित भारत या त्यांच्या संकल्पनेने अनेक तरुणांना मोठी स्वप्ने पाहण्याची प्रेरणा दिली.
विद्यार्थ्यांशी संवाद साधणे आणि त्यांना प्रोत्साहित करणे हा त्यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा भाग होता. राष्ट्रपतीपदावर असतानाही त्यांनी देशभरातील शाळा आणि महाविद्यालयांना भेटी देत विद्यार्थ्यांना विज्ञान, शिक्षण आणि नवकल्पनांचे महत्त्व पटवून दिले. तरुणांमध्ये आत्मविश्वास निर्माण करणे आणि त्यांना यशासाठी प्रेरित करणे हेच त्यांचे ध्येय होते.
त्यांच्या जीवनप्रवासात अनेक अडचणी आल्या, मात्र त्यांनी कधीही हार मानली नाही. लहानपणी कुटुंबाला हातभार लावण्यासाठी त्यांनी वर्तमानपत्रे विकली. त्यानंतर भारतीय हवाई दलात वैमानिक होण्याचे स्वप्न पूर्ण न झाल्यानेही त्यांनी निराश न होता विज्ञान क्षेत्रात नवे यश संपादन केले. प्रत्येक अपयशातून शिकत पुढे जाण्याची त्यांची वृत्ती अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरली.
आजही डॉ. कलाम यांचे विचार, भाषणे आणि कार्य विद्यार्थ्यांना, संशोधकांना आणि देशाच्या प्रगतीसाठी काम करणाऱ्या प्रत्येकाला प्रेरणा देत आहेत. त्यांचा साधेपणा, दूरदृष्टी, मार्गदर्शनाची आवड आणि जिद्द यामुळे ते भारतीय इतिहासातील सर्वाधिक आदरणीय व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक म्हणून ओळखले जातात.
