#
अमेरिका आपल्या समुद्राधारित अण्वस्त्र प्रतिरोधक क्षमतेसाठी अत्याधुनिक कोलंबिया-श्रेणीच्या पाणबुड्यांची निर्मिती करत आहे. जुन्या ओहायो-श्रेणीच्या पाणबुड्यांच्या जागी येणाऱ्या या नव्या पाणबुड्यांमध्ये 42 वर्षे इंधन न भरता कार्यरत राहणारी अणुभट्टी बसवण्यात आली आहे. या तंत्रज्ञानामुळे देखभाल खर्चात मोठी बचत होणार असून पाणबुड्यांची कार्यक्षमताही वाढणार आहे. अत्याधुनिक प्रणोदन प्रणाली, कमी ध्वनी आणि प्रगत क्षेपणास्त्र क्षमतेमुळे या पाणबुड्या अमेरिकेच्या संरक्षण व्यवस्थेसाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत. या प्रकल्पाला अमेरिकन नौदलाचे सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे.
42 वर्षे इंधन न भरता सेवा देणारी अत्याधुनिक अणुभट्टी
वॉशिंग्टन : अमेरिकेचे नौदल आपल्या ओहायो-श्रेणीच्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र पाणबुड्यांच्या जागी कोलंबिया-श्रेणीच्या 12 नवीन पाणबुड्या तैनात करण्याची तयारी करत आहे. या पाणबुड्यांमध्ये बसवण्यात आलेली S1B अणुभट्टी ही संपूर्ण 42 वर्षांच्या सेवाकाळात इंधन न भरता कार्य करण्यासाठी विकसित करण्यात आली आहे. त्यामुळे मधल्या काळात अणुभट्टीचे इंधन बदलण्यासाठी पाणबुडीला अनेक वर्षे सेवाबाहेर ठेवण्याची आवश्यकता राहणार नाही.
अमेरिकेच्या ऊर्जा विभागाच्या नौदल अणुभट्टी कार्यक्रमानुसार, या तंत्रज्ञानामुळे कार्यरत उपलब्धता वाढेल तसेच देखभाल आणि संचालन खर्चात 40 अब्ज डॉलर्सपेक्षा अधिक बचत होण्याची अपेक्षा आहे. या नव्या प्रणालीमुळे 12 कोलंबिया-श्रेणीच्या पाणबुड्या सध्या कार्यरत असलेल्या 14 ओहायो-श्रेणीच्या पाणबुड्यांइतके धोरणात्मक मिशन पूर्ण करू शकतील.
शांत, वेगवान आणि अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सज्ज पाणबुड्या
सुमारे 170 मीटर लांबी आणि 21 हजार टन विस्थापन क्षमता असलेल्या या पाणबुड्यांमध्ये इलेक्ट्रिक-ड्राइव्ह प्रणोदन प्रणाली आणि पंप-जेट प्रोपल्सर वापरण्यात आला आहे. या रचनेमुळे आवाज आणि कंपन कमी होऊन पाणबुडी अधिक स्टिल्थ म्हणजेच शत्रूच्या रडार व सेन्सरपासून लपून राहण्यास सक्षम ठरते. या पाणबुड्यांमध्ये 16 ट्रायडंट II D5LE बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि Mk 48 हेवीवेट टॉर्पेडो तैनात करण्याची क्षमता असेल.
या पाणबुडीतील अणुभट्टी थेट प्रोपेलर चालवत नाही. अणुविखंडनातून निर्माण होणाऱ्या उष्णतेच्या सहाय्याने वाफ तयार केली जाते. ही वाफ टर्बाइन आणि विद्युत जनरेटर चालवते, त्यातून निर्माण होणारी वीज इलेक्ट्रिक-ड्राइव्ह प्रणाली कार्यान्वित करते. त्यामुळे पारंपरिक यांत्रिक प्रणालीतील आवाज कमी होऊन पाणबुडी अधिक सुरक्षित आणि शोधणे कठीण बनते. ही अत्याधुनिक रचना अमेरिकेच्या भविष्यातील समुद्राधारित अण्वस्त्र संरक्षण व्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार मानली जात आहे.
