मधुमेह जखमांसाठी प्रोबायोटिक ड्रेसिंग, शेतकऱ्यांसाठी मल्चिंग मशीन ठरली विजेती
विद्यार्थ्यांच्या संशोधन क्षमतेला व्यासपीठ; राष्ट्रीय फेरीत निवड
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाशी संलग्न महाविद्यालयांच्या विद्यार्थ्यांनी अन्वेषण पश्चिम विभागीय संशोधन स्पर्धेत उल्लेखनीय यश संपादन केले आहे. मधुमेहाच्या जखमांसाठी प्रोबायोटिक-आधारित ड्रेसिंग सिस्टीम आणि शेतकऱ्यांसाठी बहुउद्देशीय मल्चिंग पेपर लेइंग मशीन या प्रकल्पांनी अव्वल पारितोषिक पटकावले. गुजरातमधील आणंद येथे ही स्पर्धा पार पडली. या उपक्रमाचा उद्देश विद्यार्थ्यांमधील संशोधन क्षमता ओळखणे आणि विकसित करणे हा आहे. निवडक प्रकल्प आता राष्ट्रीय फेरीत सहभागी होणार आहेत.
पुणे : सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांनी अन्वेषण पश्चिम विभागीय संशोधन स्पर्धेत चार वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये पारितोषिके पटकावत विद्यापीठाचे नाव उज्ज्वल केले आहे. २० आणि २१ जानेवारी रोजी गुजरातच्या आणंद येथील सरदार पटेल विद्यापीठात ही स्पर्धा पार पडली. हा उपक्रम असोसिएशन ऑफ इंडियन युनिव्हर्सिटीज तर्फे राबवण्यात येतो.
शिवम देवकर आणि त्यांच्या टीमने शेती क्षेत्रासाठी उपयुक्त असलेली बहुउद्देशीय मल्चिंग पेपर लेइंग मशीन विकसित केली. कोपरगावच्या संजीवनी कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंगमधील मेकॅनिकल इंजिनीअरिंगच्या चौथ्या वर्षातील या विद्यार्थ्यांना कृषी विज्ञान श्रेणीत तृतीय पारितोषिक मिळाले. ही मशीन बेड तयार करणे, ठिबक पाईप टाकणे, खत पुरवठा आणि मल्चिंग पेपर बसवणे अशी चार कामे एकाच वेळी करते.
शिवम यांच्या मते, ही कामे हाताने केल्यास प्रति एकर सुमारे 4,500 रुपये खर्च आणि दोन ते तीन दिवसांचा वेळ लागतो. मात्र, ही मशीन वापरल्यास 1,200 ते 1,500 रुपये खर्चात अवघ्या तीन ते चार तासांत काम पूर्ण होऊ शकते. विशेष म्हणजे, या मशीनच्या डिझाइनचे पेटंट आधीच मिळाले असून युटिलिटी पेटंटसाठी अर्ज करण्यात आला आहे.
एआयएसएसएमएस कॉलेज ऑफ फार्मसीच्या बी फार्मसी तृतीय वर्षातील विद्यार्थिनी सिद्धी जोशी आणि तनिषा कसबे यांनी विकसित केलेल्या प्रोबायोटिक-आधारित ड्रेसिंग सिस्टीमला आरोग्य विज्ञान श्रेणीत प्रथम पारितोषिक मिळाले. या ड्रेसिंगमध्ये सुपर-शोषक थर आणि पॉलीयुरेथेन फोम यांचा समावेश असून ते मधुमेहाच्या जखमांवर प्रभावी ठरते.
या ड्रेसिंगद्वारे जखमेतील द्रव शोषला जातो आणि औषध थेट जखमेवर लागू केले जाते. प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमध्ये या प्रणालीने उत्साहवर्धक परिणाम दाखवले असल्याचे विद्यार्थिनींनी सांगितले.
मूलभूत विज्ञान श्रेणीत द्वितीय पारितोषिक नवरोसजी वाडिया महाविद्यालयच्या बीएससी भौतिकशास्त्र तृतीय वर्षातील विधी बलदोटा आणि अनुराग मेहता यांनी पटकावले. त्यांचा प्रकल्प बायोपोटेंशियल सिग्नल्सद्वारे मानवी दृष्टीचे प्रेडिक्टिव ॲनालिसिस या विषयावर आधारित आहे. भविष्यात या संशोधनातून पार्किन्सन्ससारख्या आजारांचा अंदाज लावता येईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
मॉडर्न कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंगच्या एआय आणि डेटा सायन्स शाखेतील रुद्र हत्ते, सृजन देशमकर आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी विकसित केलेल्या माय लॉ बुक (mylawbook.in) या प्रकल्पाला सामाजिक विज्ञान आणि कायदा श्रेणीत द्वितीय पारितोषिक मिळाले. या प्लॅटफॉर्मवर मूट कोर्टचे अनुकरण करून विद्यार्थी आणि वकील सराव करू शकतात, तसेच सामान्य नागरिकांसाठी संविधान समजावणारे ॲनिमेटेड व्हिडिओ उपलब्ध आहेत.
या सर्व प्रकल्पांची निवड राष्ट्रीय फेरीसाठी करण्यात आली असून त्याच्या तारखा लवकरच जाहीर होणार आहेत.
