वृद्धांसाठी सुरक्षित आणि सामाजिक जीवनाचा पर्याय
शहरी भागात एकटेपणाच्या समस्येवर वाढती जागरूकता
पुण्यात वृद्धांसाठी असिस्टेड लिव्हिंग सुविधांकडे वाढता कल दिसून येत आहे. एकटेपणा, आरोग्य समस्या आणि कुटुंबाच्या स्थलांतरामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना हा पर्याय सुरक्षित आणि सोयीस्कर वाटू लागला आहे. अशा केंद्रांमुळे त्यांना आवश्यक वैद्यकीय मदत, सामाजिक संवाद आणि मानसिक शांतता मिळत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ही सुविधा आता केवळ गरज नसून नियोजनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनत आहे. त्यामुळे वृद्धांसाठी स्वतंत्र पण सुरक्षित जीवनशैलीचा नवा मार्ग तयार होत आहे.
पुणे : शहरी भागातील अनेक ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आता आरोग्य व्यवस्थापनाबरोबरच एकटेपणाचे व्यवस्थापन हे मोठे आव्हान बनले आहे. विद्या कल्याणपूर (वय ८१) यांचा अनुभव याचे उदाहरण आहे, जिथे त्यांच्या मुलांशी व्हिडिओ कॉल संपल्यानंतर निर्माण होणारी एकाकीपणाची भावना त्यांच्यासाठी सर्वात कठीण ठरली.
दोन वर्षांपूर्वी पडझडीनंतर कुटुंबाने त्यांना असिस्टेड लिव्हिंग सुविधेत हलवले, ज्यामुळे त्यांना सुरक्षितता आणि सामाजिक वातावरण मिळाले. आता त्या म्हणतात की लोकांच्या सहवासात राहणे आणि मदत सहज उपलब्ध असणे यामुळे त्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतातील न्यूक्लियर फॅमिली आणि कामासाठी मुलांचे स्थलांतर यामुळे वृद्धांना एकटे राहावे लागते. त्यामुळे असिस्टेड लिव्हिंग हा पर्याय आता अधिक स्वीकारला जात आहे.
अथश्री होम्सचे सीईओ डॉ. विजय रायकर यांनी सांगितले की, पूर्वी वृद्धांची चिंता मुख्यतः आरोग्याबाबत असायची, परंतु आता एकटेपणा हा मोठा प्रश्न बनला आहे. असिस्टेड लिव्हिंगमध्ये त्यांना सुरक्षित आणि सन्मानाने जीवन जगण्याची संधी मिळते.
अथश्री होम्समधील विनता (वय ८२) यांनी सुरुवातीला घर सोडण्यास विरोध केला होता. मात्र आता त्या म्हणतात की, सामाजिक संवाद, व्यायाम आणि दैनंदिन मदत यामुळे त्यांचे जीवन अधिक सुलभ झाले आहे.
दुसऱ्या रहिवासी अर्चना (वय ७३) यांना सांधेदुखीचा त्रास असून, असिस्टेड लिव्हिंगमध्ये त्यांना फिजिओथेरपी आणि तातडीची मदत मिळत आहे. त्यांच्यासाठी सर्वात मोठा बदल म्हणजे भावनिक आधार आणि सोबत.
नयन सोमय्या यांच्या मते, आता कुटुंबे केवळ आपत्कालीन परिस्थितीत नव्हे तर नियोजनपूर्वक असिस्टेड लिव्हिंगचा विचार करत आहेत. डिमेंशिया आणि क्रॉनिक आजारांमध्ये या सुविधेचा मोठा फायदा होत आहे.
पुणे आणि मुंबईसारख्या शहरांमध्ये या सुविधेचा खर्च ४०,००० ते ६०,००० रुपये प्रति महिना असून, त्यामुळे या सेवांचा लाभ प्रामुख्याने मध्यम आणि उच्च उत्पन्न गट घेत आहेत.
नम्रता आणि प्रताप पवार यांसारख्या रहिवाशांसाठी, या सुविधेमुळे सुरक्षितता, वैद्यकीय मदत आणि मानसिक शांती मिळाली आहे. ते म्हणतात की, तत्काळ मदत उपलब्ध असल्याने जीवन अधिक आरामदायी झाले आहे.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, आता कुटुंबे संकटाची वाट न पाहता आधीच नियोजन करत आहेत, ज्यामुळे असिस्टेड लिव्हिंगचा स्वीकार वाढत आहे.
