पुणे रिव्हरफ्रंट प्रकल्पावर पर्यावरणीय चौकशीचे आदेश

 

पर्यावरण मंजुरीच्या अटींच्या उल्लंघनाचा आरोप
अधिकाऱ्यांना घटनास्थळ पाहणी करून अहवाल सादर करण्याचे निर्देश

पुणे महानगरपालिकेच्या रिव्हरफ्रंट डेव्हलपमेंट प्रकल्पावर पर्यावरण विभागाने चौकशी सुरू केली आहे. पर्यावरण मंजुरीच्या अटींचे उल्लंघन झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. तक्रारीनंतर संबंधित अधिकाऱ्यांना घटनास्थळी भेट देण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. नदीच्या वहन क्षमतेत बदल केल्याचा गंभीर मुद्दा उपस्थित करण्यात आला आहे. या प्रकरणामुळे प्रकल्पावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.


पुणे : राज्याच्या पर्यावरण विभागाने पुणे महानगरपालिकेच्या महत्त्वाकांक्षी रिव्हरफ्रंट डेव्हलपमेंट (RFD) प्रकल्पाबाबत पर्यावरण मंजुरी (EC) उल्लंघनाच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत. 13 एप्रिल रोजी विभागाने PMC आयुक्त, जलसंपदा विभागाचे मुख्य अभियंता आणि महाराष्ट्र राज्य प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या प्रादेशिक अधिकाऱ्यांना घटनास्थळी भेट देऊन सविस्तर अहवाल सादर करण्याचे निर्देश दिले.

ही कारवाई पर्यावरणवादी सारंग यादवाडकर यांनी दाखल केलेल्या तक्रारीनंतर करण्यात आली आहे. त्यांच्या मते, 12 नोव्हेंबर 2024 रोजी मंजूर झालेल्या पर्यावरण मंजुरीच्या अनेक अटींचे उल्लंघन करण्यात आले आहे. त्यांनी नमूद केले की, 3 मे 2018 च्या जलसंपदा विभागाच्या परिपत्रकानुसार नदीच्या क्रॉस-सेक्शन किंवा वहन क्षमतेत बदल करण्यास मनाई आहे.

“प्रकल्पामुळे नदीचे पात्र अरुंद होत असून त्याची रुंदी कमी होत आहे, जे EC अटींचे थेट उल्लंघन आहे,” असा आरोप यादवाडकर यांनी केला. त्यांनी पुढे सांगितले की, प्रकल्प सल्लागारांनी महाराष्ट्र अभियांत्रिकी संशोधन संस्थेने (MERI) नोंदवलेल्या पुराच्या पातळीपेक्षा कमी आकडेवारीचा वापर केला.

तक्रारीनुसार, 44 किमी लांबीच्या नदीच्या संपूर्ण पट्ट्यात क्रॉस-सेक्शन कमी होत असून त्यामुळे पूरपाणी वाहून नेण्याची क्षमता घटते. “वास्तविक पूरपातळी जास्त असताना प्रकल्पामुळे नदी अरुंद केली जात आहे,” असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

राज्याच्या आदेशात तक्रारदाराला साइट भेटी आणि संबंधित बैठकींमध्ये सहभागी करून घेण्याचेही निर्देश देण्यात आले आहेत. याबाबत PMC पर्यावरण विभागाचे गणेश सोनुने म्हणाले की, नागरी प्रशासन पर्यावरण विभागाच्या सर्व सूचनांचे पालन करेल आणि लवकरच पाहणी केली जाईल.

मुळा आणि मुठा नदीकाठावर पसरलेल्या 44 किमीच्या या RFD प्रकल्पात नागरी सुविधा आणि थीम पार्कचा समावेश आहे. मात्र पर्यावरण कार्यकर्त्यांकडून प्रकल्पाला सातत्याने विरोध होत आहे आणि भविष्यातील विस्तार थांबवण्याची मागणी केली जात आहे.

सध्या संगमवाडी ते बंड गार्डन दरम्यानच्या 3.7 किमी पट्ट्याचे सुमारे 90% काम पूर्ण झाले आहे. त्यापैकी 1.5 किमीचा संगमवाडी भाग पूर्णपणे तयार झाला आहे. तसेच बंड गार्डन ते मुंढवा (5.5 किमी) आणि औंध ते बालेवाडी (8.1 किमी) या भागात काम सुरू आहे.