इस्रायलला संयम बाळगण्याचे आवाहन; संघर्ष लवकर थांबण्याची अपेक्षा
इराणसोबतच्या चर्चेत मोठी प्रगती झाल्याचा अमेरिकेचा दावा
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराण आणि इस्रायलमधील तणावाबाबत महत्त्वपूर्ण विधान केले आहे. त्यांनी इराणसोबतचा अणुकरार पुढील दोन ते तीन दिवसांत अंतिम होऊ शकतो, असा विश्वास व्यक्त केला. ट्रम्प यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांना प्रत्युत्तरात्मक कारवाईपासून परावृत्त केले नसले तरी संघर्ष लवकरात लवकर थांबावा अशी इच्छा व्यक्त केली. दोन्ही देशांनी शत्रुत्व कमी करण्यास सहमती दर्शविल्याचा दावा करत त्यांनी राजनैतिक प्रयत्नांना यश मिळण्याची शक्यता वर्तवली. या घडामोडींमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याच्या आशा निर्माण झाल्या आहेत.
नवी दिल्ली : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी इराण आणि इस्रायलमधील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वपूर्ण वक्तव्य केले. त्यांनी सांगितले की, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांना इराणविरोधात प्रत्युत्तरात्मक कारवाई करू नका, असे त्यांनी सांगितले नव्हते. मात्र, दोन्ही देशांतील संघर्ष शक्य तितक्या लवकर थांबावा, अशी आपली भूमिका असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
इराणसोबत सुरू असलेल्या अणुकराराच्या चर्चेबाबत ट्रम्प यांनी आशावाद व्यक्त करत पुढील दोन ते तीन दिवसांत करार अंतिम होऊ शकतो, असे सांगितले. त्यांनी दोन्ही देशांनी अलीकडील हल्ल्यांची मालिका थांबविण्यास सहमती दर्शविल्याचा दावा केला.
पत्रकारांनी नेतन्याहू यांना इराणी हल्ल्यांना प्रत्युत्तर देऊ नये, अशी विनंती केली होती का, असा प्रश्न विचारल्यावर ट्रम्प म्हणाले, “मी त्यांना जे योग्य वाटेल ते करण्यास सांगितले. मात्र हा संघर्ष लवकर थांबला पाहिजे, अशी माझी इच्छा आहे. परिस्थिती आता शांततेकडे वळली पाहिजे.”
ट्रम्प यांनी सांगितले की, इराणसोबतच्या चर्चेत आता फारसे अडथळे उरलेले नाहीत. त्यांच्या मते, दोन्ही बाजूंमध्ये मजबूत आणि प्रभावी करार होण्याच्या दिशेने मोठी प्रगती झाली आहे. त्यांनी असेही म्हटले की, लष्करी कारवाईपेक्षा आर्थिक दबाव आणि निर्बंध अधिक प्रभावी ठरले आहेत.
त्यांच्या मते, इराणची अर्थव्यवस्था मोठ्या दबावाखाली असून त्यामुळे तेहरान करार करण्यास अधिक उत्सुक आहे. “आम्ही इच्छितो तर लष्करी कारवाई करू शकलो असतो, पण आम्हाला राजनैतिक मार्गाने तोडगा काढायचा आहे,” असे ट्रम्प यांनी नमूद केले.
राष्ट्राध्यक्षांनी असा दावा देखील केला की, अलीकडील इराण-इस्रायल संघर्ष थांबविण्यात त्यांनी थेट भूमिका बजावली आहे. दोन्ही देशांनी काही काळासाठी एकमेकांविरुद्ध कारवाया थांबविण्यास सहमती दर्शविल्याचे त्यांनी सांगितले.
ट्रम्प यांच्या मते, प्रस्तावित करारामुळे इराणला अण्वस्त्र विकसित करण्यापासून रोखले जाईल. करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर होर्मुझ सामुद्रधुनीतील परिस्थितीही सामान्य होईल आणि सागरी वाहतुकीवरील तणाव कमी होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
गेल्या काही दिवसांत इराण आणि इस्रायल यांच्यात परस्पर लष्करी हल्ल्यांच्या घटना घडल्या होत्या. त्यामुळे मध्यपूर्वेत व्यापक संघर्ष भडकण्याची भीती व्यक्त केली जात होती. तसेच जगातील महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक असलेल्या होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील परिस्थितीबाबतही चिंता वाढली होती.
ट्रम्प यांनी सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांच्या समर्थनार्थ आयोजित कार्यक्रमात बोलताना सांगितले की, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाटाघाटी सकारात्मक टप्प्यावर पोहोचल्या आहेत. त्यांनी दावा केला की, इराण अण्वस्त्र कार्यक्रमाबाबत महत्त्वाच्या सवलती देण्यास तयार आहे.
या वक्तव्यांमधून ट्रम्प प्रशासनाला इराणसोबतचा राजनैतिक तोडगा जवळ आल्याचा विश्वास असल्याचे दिसून येत आहे. त्याचवेळी मध्यपूर्वेतील व्यापक संघर्ष टाळण्यासाठी अमेरिका इस्रायलला पाठिंबा देत असल्याचेही स्पष्ट झाले आहे.
