#
जोधपूरच्या ऐतिहासिक बावड्यांच्या संवर्धनासाठी आयुष्य अर्पण
आनंद महिंद्रांकडून कौतुक; ‘माझा देश आता भारतच’ अशी भावनिक प्रतिक्रिया
आईच्या बालपणीच्या आठवणी शोधण्यासाठी भारतात आलेल्या एका आयरिश नागरिकाने जोधपूरच्या ऐतिहासिक जलसंपदेचे जतन करण्याचा ध्यास घेतला. कॅरॉन रॉन्सले यांनी अनेक वर्षे प्राचीन बावड्या आणि जलाशय स्वच्छ करण्यासाठी निस्वार्थपणे काम केले. त्यांच्या या कार्यामुळे स्थानिक लोक त्यांना ‘जोधपूरचा एक्वामन’ आणि ‘पागल साब’ या नावाने ओळखू लागले आहेत. उद्योगपती आनंद महिंद्रा यांनीही त्यांच्या कार्याचे सार्वजनिकपणे कौतुक केले आहे. वारसा जपण्याचा आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देणारी त्यांची कहाणी अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
जोधपूर : राजस्थानातील जोधपूर शहरात एका प्राचीन विहिरीजवळ दररोज एक वयोवृद्ध व्यक्ती बसलेली दिसते. कोणीही विहिरीजवळ प्लास्टिक किंवा कचरा टाकला तर ते तात्काळ उचलून कचरापेटीत टाकतात. हे आहेत कॅरॉन रॉन्सले, वयाच्या ऐंशीच्या दशकात असलेले आयरिश नागरिक, ज्यांना स्थानिक लोक प्रेमाने ‘पागल साब’ किंवा ‘जोधपूरचा एक्वामन’ म्हणून ओळखतात.
अनेक वर्षांपूर्वी कॅरॉन रॉन्सले भारतात कोणतेही संवर्धन अभियान राबवण्यासाठी आले नव्हते. विविध माध्यमांतील माहितीनुसार, 2014 मध्ये ते त्यांच्या दिवंगत आईच्या भारताशी जोडलेल्या आठवणींना उजाळा देण्यासाठी येथे आले होते. त्यांच्या आईचे बालपण काश्मीरमध्ये गेले होते, तर ब्रिटिश काळात त्यांच्या नातेवाईकांचा जोधपूरशी संबंध होता. ही केवळ भावनिक भेट असणार होती, मात्र पुढे ती त्यांच्या आयुष्याचा ध्यास बनली.
जोधपूरमधील ऐतिहासिक बावड्या आणि झालरे पाहताना या प्राचीन वास्तू प्लास्टिक, गाळ आणि कचऱ्याने भरलेल्या असल्याचे त्यांना दिसले. शतकानुशतके जुना जलवारसा दुर्लक्षित अवस्थेत पाहून त्यांनी स्वतःच स्वच्छता मोहीम सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. हातात केवळ एक लाकडी काठी आणि प्रबळ इच्छाशक्तीच्या जोरावर त्यांनी या जलाशयांमधील कचरा, तण आणि मलबा काढण्याचे काम सुरू केले.
वर्षानुवर्षे ते सातत्याने हे काम करत राहिले. त्यांच्या या प्रयत्नांमुळे अनेक स्थानिक नागरिक आणि स्वयंसेवकही या मोहिमेत सहभागी झाले. मायला बाग का झालरासह अनेक ऐतिहासिक जलाशयांचे पुनरुज्जीवन करण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्या अथक परिश्रमामुळे आज जोधपूरचा जलवारसा नव्या स्वरूपात जपला जात असल्याचे पाहायला मिळते.
उद्योगपती आनंद महिंद्रा यांनीही सोशल मीडियावर त्यांच्या कार्याचे कौतुक केले. जोधपूरच्या बावड्या आणि झालरे स्वच्छ करण्यासाठी त्यांनी घेतलेल्या ध्यासाचे त्यांनी विशेष अभिनंदन केले. तसेच देशभरात ऐतिहासिक जलसंपदेच्या जतनासाठी काम करणाऱ्या स्वयंसेवकांचेही त्यांनी कौतुक करत कॅरॉन रॉन्सले यांच्या निस्वार्थ कार्याला सलाम केला.
अलीकडेच राजस्थानच्या उपमुख्यमंत्री दिया कुमारी यांच्याशी झालेल्या संवादात रॉन्सले यांनी अत्यंत भावनिक शब्दांत प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी सांगितले, “माझा देश आता भारत आहे. मी भारताचाच एक भाग आहे.” त्यांच्या या वक्तव्याने उपस्थित सर्वांनाच भावूक केले.
राजस्थानमधील स्टेपवेल्स किंवा प्राचीन बावड्या या केवळ ऐतिहासिक वास्तू नसून त्या उत्कृष्ट अभियांत्रिकी, वास्तुकला आणि शाश्वत जलव्यवस्थापन यांचे उत्तम उदाहरण मानल्या जातात. जोधपूरमधील अनेक बावड्या आजही शहराच्या अरुंद गल्ल्यांमध्ये दडलेल्या आहेत आणि पर्यटकांना शहराचा वेगळाच ऐतिहासिक चेहरा दाखवतात.
कॅरॉन रॉन्सले यांची कहाणी प्रत्येक प्रवाशासाठी प्रेरणादायी आहे. ज्या ठिकाणी आपण फिरायला जातो, तेथील वारसा आणि पर्यावरण जपण्याची जबाबदारी प्रत्येकाने स्वीकारावी, हा संदेश त्यांच्या कार्यातून मिळतो. आईच्या आठवणींच्या शोधात भारतात आलेल्या या आयरिश नागरिकाने अखेर भारतालाच आपले घर मानत समाजासाठी कायम स्मरणात राहील असे कार्य उभे केले.
प्रहार डिजिटल
