पर्यावरण संवर्धन, महाराष्ट्राची परंपरा आणि धार्मिक पर्यटनाचे दर्शन घडविणाऱ्या देखाव्यांना गौरव
श्री रामवरदायिनी फाउंडेशनचा यशस्वी उपक्रम
चिपळूण (प्रतिनिधी) : गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर काडवली चौरसवाडी येथील श्री रामवरदायिनी फाउंडेशन आयोजित करण्यात आलेल्या ‘घरगुती गणेशोत्सव २०२६’ स्पर्धेचा निकाल जाहीर करण्यात आला असून, पर्यावरण संवर्धन, महाराष्ट्राची समृद्ध परंपरा तसेच धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारसाचे दर्शन घडविणाऱ्या देखाव्यांनी परीक्षकांचे लक्ष वेधून घेतले. घरगुती गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून सामाजिक, पर्यावरणीय आणि सांस्कृतिक विषयांवर जनजागृती करण्याचा प्रयत्न या स्पर्धेतून करण्यात आला.
स्पर्धेत गणेशमूर्तीची सजावट, देखाव्याची संकल्पना, सामाजिक संदेश, पर्यावरणपूरक दृष्टिकोन, कलात्मक मांडणी आणि विषयाची प्रभावी मांडणी या विविध बाबींचा विचार करून विजेत्यांची निवड करण्यात आली. या स्पर्धेत प्रथम क्रमांकाचा मान किरण यशवंत धाडवे, गजवाडी यांनी पटकावला. त्यांच्या गणेशोत्सवातील देखाव्याचा विषय ‘पर्यावरणाचा ऱ्हास’ हा होता. वाढते प्रदूषण, वृक्षतोड, निसर्गाचा होत असलेला ऱ्हास आणि त्याचे मानवी जीवनावर होणारे परिणाम याकडे लक्ष वेधणारी मांडणी करण्यात आली. गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक उत्सव न राहता सामाजिक प्रबोधनाचे माध्यम ठरावा, या उद्देशाने पर्यावरणाचा महत्त्वाचा विषय प्रभावीपणे मांडण्यात आला. पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यासाठी प्रत्येकाने आपल्या पातळीवर प्रयत्न करणे गरजेचे आहे, असा संदेश या देखाव्यातून देण्यात आला. त्यामुळे परीक्षकांनी या सादरीकरणाची दखल घेत प्रथम क्रमांक जाहीर केला. काजवेवाडी येथील कु. ऋतुजा दि. नाकते यांनी द्वितीय क्रमांक मिळविला. त्यांच्या देखाव्याचा विषय ‘महाराष्ट्राची परंपरा’ असा होता. महाराष्ट्राच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारसाचे दर्शन घडविण्याचा प्रयत्न या देखाव्यातून करण्यात आला. महाराष्ट्राची लोकपरंपरा, संस्कृती, सण-उत्सव, ऐतिहासिक वारसा आणि ग्रामीण जीवनशैली यांचा सुंदर मिलाफ या संकल्पनेतून साकारण्यात आला. नव्या पिढीला आपल्या संस्कृतीची आणि परंपरेची ओळख व्हावी, तसेच आधुनिकतेच्या प्रवाहात पारंपरिक मूल्यांचे जतन व्हावे, हा संदेश या देखाव्यातून देण्यात आला. राकेश सुरेश मांजरेकर काजवेवाडी यांनी तृतीय क्रमांक पटकावला. त्यांच्या गणेशोत्सवातील देखाव्याचा विषय ‘मार्लेश्वर’ असा होता. कोकणातील धार्मिक आणि निसर्गसंपन्न स्थळाचे आकर्षक दर्शन या देखाव्यातून घडविण्यात आले. मार्लेश्वरच्या धार्मिक महत्त्वाबरोबरच तेथील निसर्गरम्य परिसर आणि श्रद्धास्थानाची वैशिष्ट्ये कलात्मक पद्धतीने मांडण्यात आली. कोकणातील धार्मिक आणि पर्यटनस्थळांची ओळख समाजाला करून देण्याच्या दृष्टीने हा देखावा लक्षवेधी ठरला. स्पर्धेत उल्लेखनीय सादरीकरण करणाऱ्या दोन स्पर्धकांना उत्तेजनार्थ क्रमांक देण्यात आले. उत्तेजनार्थ प्रथम क्रमांक कु. श्रेयश सचिन महाडिक, चौरसवाडी यांना मिळाला. त्यांनी ‘महादेवाचे कैलास पर्वत’ हा देखावा साकारला. धार्मिक संकल्पना, कैलास पर्वताचे प्रतीकात्मक दर्शन आणि आकर्षक सजावटीच्या माध्यमातून त्यांनी देखावा उभारला. उत्तेजनार्थ द्वितीय क्रमांक गणेश शांताराम कांगणे, कांगणेवाडी यांना मिळाला. त्यांनी ‘जेजुरी नगरी’ हा देखावा साकारला. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध धार्मिक आणि सांस्कृतिक स्थळ असलेल्या जेजुरीचे दर्शन गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून घडविण्याचा प्रयत्न या देखाव्यातून करण्यात आला. घरगुती गणेशोत्सवाला सामाजिक संदेशाची जोड घरगुती गणेशोत्सव २०२६ स्पर्धेत सहभागी झालेल्या गणेशभक्तांनी केवळ सजावट किंवा देखाव्यापुरता विचार न करता विविध सामाजिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक विषयांना स्पर्श केला. पर्यावरणाचा ऱ्हास, महाराष्ट्राची परंपरा, मार्लेश्वर आणि जेजुरीसारखी धार्मिक स्थळे तसेच कैलास पर्वत यांसारख्या विषयांची निवड करून सहभागी स्पर्धकांनी गणेशोत्सवातून समाजप्रबोधनाचा प्रयत्न केला.
घरगुती गणेशोत्सवामध्ये कुटुंबातील सदस्यांच्या कल्पकतेला आणि कलागुणांना वाव मिळतो. लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण एकत्र येऊन देखावा तयार करतात. त्यामुळे गणेशोत्सव हा कुटुंबातील एकोपा वाढविण्याबरोबरच सामाजिक आणि सांस्कृतिक मूल्यांची जपणूक करण्याचे माध्यम ठरतो. यंदाच्या स्पर्धेतील सादरीकरणांमधूनही हेच चित्र दिसून आले. काडवली चौरसवाडी येथे आयोजित सत्कार कार्यक्रमात स्पर्धेतील विजेत्यांचे तसेच सर्व सहभागी गणेशभक्तांचा आकर्षक सन्मानचिन्ह देऊन गौरव करण्यात आला. यावेळी संस्थापक अध्यक्ष प्रविण महाडिक, कार्याध्यक्ष राजेश महाडिक, सेक्रेटरी राकेश महाडिक, सहसेक्रेटरी प्रशांत महाडिक, खजिनदार संतोष उर्फ पप्पू महाडिक तसेच माजी सरपंच सौ. भक्ती महाडिक, सुरेश महाडिक, भरत महाडिक, संभाजी महाडिक, प्रमोद महाडिक, सयाजी महाडिक, राजेंद्र महाडिक, सुनिल महाडिक, बिपीन महाडिक, सुधाकर महाडिक आदी उपस्थित होते. या उपक्रमामुळे गणेशोत्सवाला सामाजिक आणि सांस्कृतिक आशय प्राप्त होत असल्याचे मत व्यक्त होत आहे. पुढील वर्षीही अधिकाधिक घरगुती गणेशभक्तांनी या स्पर्धेत सहभागी होऊन आपली कलात्मकता, सामाजिक बांधिलकी आणि महाराष्ट्राच्या संस्कृतीप्रती असलेले प्रेम दाखवावे, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
