खेड (प्रतिनिधी) : पद्मश्री डॉ. के. एच. घरडा यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त तसेच राष्ट्रपिता महात्मा गांधी जयंतीचे औचित्य साधून घरडा इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड मॅनेजमेंट, लवेल येथील राष्ट्रीय सेवा योजना (NSS) युनिट आणि शाश्वत सेल यांच्या संयुक्त विद्यमाने २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रायगड किल्ल्यावर स्वच्छता अभियान उत्साहात राबविण्यात आले. या अभियानात NSS स्वयंसेवक, प्राध्यापक आणि संबंधित पदाधिकाऱ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत रायगड किल्ल्याचा ऐतिहासिक व नैसर्गिक वारसा जतन करण्याचा संदेश दिला.
विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन, ऐतिहासिक वारशाचे जतन, सामाजिक बांधिलकी आणि सामुदायिक सहभागाची भावना निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश होता. स्वच्छ भारत अभियानाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष कृतीतून स्वच्छतेचे महत्त्व अधोरेखित केले. किल्ल्याच्या परिसरातील विविध ठिकाणी साचलेला कचरा गोळा करून परिसर स्वच्छ करण्यात आला. जमा झालेल्या कचऱ्यामध्ये प्लास्टिक व इतर प्रकारचा कचरा वेगळा करण्यात आला आणि त्याची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यात आली.
स्वच्छता अभियानादरम्यान विद्यार्थ्यांनी किल्ला परिसरात स्वच्छतेबाबत जनजागृती केली. “स्वच्छ रायगड – सुंदर रायगड”, “ऐतिहासिक वारसा जपूया” आणि “स्वच्छता हीच सामाजिक जबाबदारी” या संदेशांद्वारे पर्यटक तसेच नागरिकांमध्ये स्वच्छतेविषयी जागरूकता निर्माण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. ऐतिहासिक स्थळांवर कचरा न टाकता त्यांचे पावित्र्य, सौंदर्य आणि पर्यावरणीय समतोल राखण्याचे आवाहन विद्यार्थ्यांनी केले.
या उपक्रमाच्या निमित्ताने विद्यार्थ्यांना रायगड किल्ल्याच्या ऐतिहासिक महत्त्वाचीही माहिती मिळाली. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याची राजधानी म्हणून रायगडाचे असलेले अनन्यसाधारण महत्त्व, किल्ल्यावरील ऐतिहासिक वास्तू, तत्कालीन स्थापत्यशैली तसेच या ऐतिहासिक वारशाच्या संवर्धनाची गरज याबाबत विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष अनुभवातून माहिती घेतली. वर्गातील शैक्षणिक अभ्यासासोबतच ऐतिहासिक स्थळाला प्रत्यक्ष भेट दिल्यामुळे विद्यार्थ्यांना इतिहास, पर्यावरण आणि सामाजिक जबाबदारी यांचा परस्परसंबंध समजून घेण्याची संधी मिळाली.
या स्वच्छता अभियानाचे आयोजन NSS कार्यक्रम अधिकारी प्रा. व्ही. एम. माळी यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले. उपक्रमाचे समन्वयक प्रा. व्ही. एस. गुरव यांनी नियोजन व आयोजनात महत्त्वाची भूमिका बजावली. NSS मधील संबंधित प्राध्यापक आणि २९ स्वयंसेवकांनी अभियानाच्या यशस्वी आयोजनासाठी सक्रिय सहभाग घेतला. शाश्वत सेलचेही या उपक्रमाला महत्त्वपूर्ण सहकार्य लाभले. शाश्वत सेलचे प्रमुख डॉ. एस. के. पाटील यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.
महाविद्यालयाचे प्राचार्य डॉ. पी. बी. पाटील, उपप्राचार्य डॉ. एस. के. पाटील आणि रजिस्ट्रार प्रा. एस. सी. मुनघाटे यांचे या उपक्रमाला मोलाचे सहकार्य लाभले. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे विद्यार्थ्यांना सामाजिक व पर्यावरणीय उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घेण्यास प्रोत्साहन मिळाले.
रायगड किल्ल्यावर राबविण्यात आलेल्या या स्वच्छता अभियानातून विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरणीय जाणीव, सामाजिक उत्तरदायित्व, ऐतिहासिक वारशाबद्दल अभिमान आणि सामूहिक कार्याची भावना अधिक दृढ झाली. स्वच्छता ही केवळ वैयक्तिक जबाबदारी नसून सार्वजनिक आणि ऐतिहासिक स्थळांचे संरक्षण करण्यासाठी प्रत्येकाची सामूहिक जबाबदारी आहे, हा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
घरडा इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड मॅनेजमेंट, लवेलच्या सामाजिक बांधिलकीच्या उपक्रमांमध्ये रायगड किल्ल्यावर आयोजित करण्यात आलेले हे स्वच्छता अभियान महत्त्वपूर्ण ठरले. विद्यार्थ्यांच्या सक्रिय सहभागातून स्वच्छता, पर्यावरण संवर्धन आणि ऐतिहासिक वारसा जतन यांचा प्रभावी संगम साधत समाजाप्रती असलेली जबाबदारी अधोरेखित करण्यात आली.
