वर्षानुवर्षांची ऍसिडिटी ठरू शकते धोक्याची घंटा
H. pylori जीवाणूमुळे वाढतो पोटाच्या कर्करोगाचा धोका
दररोजची गॅस आणि ऍसिडिटी ही किरकोळ वाटणारी समस्या अनेकदा गंभीर आजार लपवू शकते. एका 45 वर्षांच्या दुकानमालकाने पाच वर्षे छातीत जळजळ आणि पोटदुखीकडे दुर्लक्ष केले. अँटासिड गोळ्यांवर अवलंबून राहिल्याने मूळ कारण लक्षात आले नाही. अखेर तपासणीत लवकर टप्प्यातील पोटाचा कर्करोग आढळला. वेळेवर निदान आणि उपचारामुळे त्याचे आयुष्य वाचले.
नवी दिल्ली : 45 वर्षांचा एक सामान्य दुकानमालक दररोज आपले छोटेसे दुकान चालवत होता. कधी आजारी रजा न घेणारा हा माणूस वर्षानुवर्षे छातीत जळजळ, पोट फुगणे सहन करत राहिला. त्याला वाटत होते, “हे फक्त गॅस आणि ऍसिडिटी आहे”. त्यामुळे तो दररोज अँटासिड गोळ्यांवर अवलंबून राहिला.
हळूहळू अन्न जड वाटू लागले, मसालेदार जेवण खाल्ल्यावर वेदना वाढू लागल्या. वजन आपोआप कमी होत गेले, पण लोकांनी त्याला “फिट दिसतोस” असे म्हटल्याने तो दुर्लक्ष करत राहिला. हीच लक्षणांची धोकादायक बाजू आहे, ती हळूहळू वाढत जातात आणि शरीर त्याला सवयीचे करून टाकते.
अखेर थकवा असह्य झाल्यावर तो डॉक्टरांकडे गेला. यावेळी डॉक्टरांनी नवीन गोळ्या न देता एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारला, “किती दिवसांपासून हा त्रास आहे?”. उत्तर होते – पाच वर्षे. त्यानंतर H. pylori या जीवाणूसाठी तपासणी करण्यात आली.
H. pylori हा जीवाणू दूषित अन्न, पाणी किंवा जवळच्या संपर्कातून पोटात जातो. तो पोटाच्या आतल्या अस्तरात सूज निर्माण करतो. कालांतराने यामुळे अल्सर आणि काही रुग्णांमध्ये पोटाच्या कर्करोगाचा धोका वाढतो. अँटासिड गोळ्या ऍसिड कमी करतात, पण या जीवाणूवर परिणाम करत नाहीत.
पुढील तपासणीत एंडोस्कोपी आणि बायोप्सी करण्यात आली. त्यात लवकर टप्प्यातील गॅस्ट्रिक कर्करोग असल्याचे समोर आले. सुदैवाने, वेळेत निदान झाल्याने शस्त्रक्रिया आणि उपचार यशस्वी झाले. आज तो व्यक्ती भीतीशिवाय, वेदनांशिवाय सामान्य आयुष्य जगतो.
डॉ. सत्यम बडापांडा यांनी सांगितले की, भारतामध्ये H. pylori संसर्ग मोठ्या प्रमाणात आढळतो. मसालेदार आहार, धूम्रपान, अस्वच्छ पाणी आणि कौटुंबिक इतिहास यामुळे धोका वाढतो. मात्र लवकर तपासणी आणि उपचार केल्यास अल्सरचा धोका 90 टक्क्यांपर्यंत कमी होतो आणि कर्करोगाचा धोका मोठ्या प्रमाणात घटतो.
तज्ज्ञांचा सल्ला आहे की, एक-दोन दिवसांचा गॅस सामान्य असतो, पण महिनोन्‌महिने किंवा वर्षानुवर्षे चालणारी ऍसिडिटी ही लाल झेंडा आहे. स्वतः औषधे घेण्याऐवजी वेळेवर डॉक्टरांकडे जा, H. pylori तपासणी करा आणि स्वतःचे आरोग्य सुरक्षित ठेवा.
