अमित शहांच्या सूचनांचा परिणाम; 288 नागरी संस्थांपैकी 120 हून अधिक ठिकाणी भाजपचा अध्यक्षपदावर कब्जा
पुणे : केंद्रीय गृहमंत्री आणि भाजपचे ज्येष्ठ नेते अमित शहा यांनी “संसदेपासून पंचायतीपर्यंत विजय निश्चित करा” अशी दिलेली दिशा महाराष्ट्रातील भाजप कॅडरने गांभीर्याने अंमलात आणल्याचे चित्र नागरी संस्थांच्या निकालांतून स्पष्ट झाले आहे. एकेकाळी शहरी पक्ष म्हणून ओळखला जाणारा भाजप आता ग्रामीण महाराष्ट्रातही सर्वात मजबूत राजकीय शक्ती म्हणून पुढे येत आहे.
नगरपरिषद आणि नगर पंचायत निवडणुकांमध्ये भाजपने 120 हून अधिक नागरी संस्थांमध्ये अध्यक्षपद जिंकत अभूतपूर्व यश मिळवले आहे. त्यामुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये राज्यभरात सर्वात मोठा जनाधार असलेला पक्ष म्हणून भाजप पुढे आला आहे. भाजपच्या वरिष्ठ नेत्यांनीही हा नागरी निवडणुकांतील आतापर्यंतचा सर्वात मोठा विजय असल्याचे मान्य केले आहे.
सामान्यतः लोकसभा व विधानसभा निवडणुकांत राष्ट्रीय व राज्यस्तरीय नेत्यांचा प्रचार दिसतो, तर नागरी निवडणुका स्थानिक युनिट्स व तळागाळातील कार्यकर्त्यांवर सोपविल्या जातात. मात्र यावेळी महायुतीतील भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांनी नागरी निवडणुकांनाही विधानसभा निवडणुकीइतकेच महत्त्व दिले. वरिष्ठ नेतृत्वाने संपूर्ण महाराष्ट्राचा दौरा केला, अनेक ठिकाणी हेलिकॉप्टरद्वारे रॅलींना संबोधित केले.
रविवारी जाहीर झालेल्या 288 नागरी संस्थांच्या निकालांनी भाजपच्या रणनीतीला यश मिळाल्याचे सिद्ध झाले. या निकालांमुळे भाजपचा प्रभाव आता केवळ शहरी भागापुरता मर्यादित न राहता ग्रामीण महाराष्ट्रातही ठळकपणे वाढल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
राज्याचे कॅबिनेट मंत्री आणि भाजपचे वरिष्ठ कार्यकारी चंद्रशेखर बावनकुळे म्हणाले, “हा विजय पक्षासाठी ऐतिहासिक आहे. भाजपने याआधी नागरी संस्थांमध्ये एवढा मोठा विजय कधीच मिळवला नव्हता. विकसित भारत आणि विकसित महाराष्ट्रासोबतच जनतेला विकसित नगरपरिषदाही हव्या आहेत, यावरून जनतेचा आमच्यावरचा विश्वास दिसून येतो.”
राजकीय पार्श्वभूमी पाहता, काँग्रेसचे मूळ बळ ग्रामीण भागात होते. 1999 मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या स्थापनेनंतर शरद पवार यांनी सहकार क्षेत्रातील प्रभावशाली नेत्यांच्या माध्यमातून ग्रामीण महाराष्ट्रात आपले स्थान निर्माण केले. याउलट, शिवसेनेसोबत युतीत असलेल्या भाजपचे लक्ष मुख्यतः शहरी भागावर केंद्रित होते. मात्र केंद्र व राज्यात सत्ता मिळाल्यानंतर भाजपने ग्रामीण भागातही संघटन मजबूत करण्यावर भर दिला.
राजकीय विश्लेषक परिमल माया सुधाकर यांनी सांगितले, “पूर्वी भाजपची ग्रामीण पकड प्रामुख्याने विदर्भापुरती मर्यादित होती. काँग्रेस कमकुवत होत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर भाजपने इतर प्रदेशांमध्येही संधी साधली. या निवडणुकांत विरोधक गोंधळलेले दिसले, तर भाजपने जाणीवपूर्वक ग्रामीण भागात आपले स्थान निर्माण केले.”
लोकसभा निवडणुकांपूर्वी अमित शहांनी मुंबई दौऱ्यात ‘महाराष्ट्रात भाजपला क्रॅचची गरज नाही’ असे विधान केले होते. नागरी निवडणुकांच्या निकालांनंतर या विधानाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. राजकीय निरीक्षकांच्या मते, भाजप 2029 च्या निवडणुकांच्या दिशेने आधीपासूनच तयारी करत असून, भविष्यात इतर पक्षांवर अवलंबून न राहता स्वबळावर लढण्याचा प्रयत्न करत आहे.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पहिल्या टप्प्यातील या विजयामुळे 15 जानेवारी रोजी होणाऱ्या महापालिका निवडणुकांसाठी भाजप व महायुतीच्या इतर भागीदारांना मोठी गती मिळणार असल्याचे राजकीय वर्तुळात मानले जात आहे.
