पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड महापालिका निवडणुकांमध्ये काँग्रेसच्या कामगिरीने पक्षाची मर्यादित ताकद पुन्हा अधोरेखित केली आहे. पुणे महानगरपालिकेत काँग्रेसने जागांची संख्या वाढवत काहीशी सुधारणा केली असली तरी अनेक आघाडीचे नेते पराभूत झाले. अंतर्गत मतभेद, पक्षांतर आणि संघटनात्मक कमकुवतपणा याचा थेट फटका पक्षाला बसल्याचे चित्र आहे. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेत मात्र काँग्रेसला एकही जागा मिळवता आली नाही. ऐतिहासिक बालेकिल्ला मानल्या जाणाऱ्या पुण्यातील काँग्रेसची घसरण कायम असल्याचे या निकालातून स्पष्ट झाले आहे.
पीएमसीत 15 जागांपर्यंत मजल, पण दिग्गजांचा पराभव
पुणे : काँग्रेसने शुक्रवारी पुणे महानगरपालिकेत (पीएमसी) आपली कामगिरी थोडी सुधारत 15 जागांपर्यंत मजल मारली. 2017 च्या निवडणुकीत नऊ जागा मिळाल्यानंतर यावेळी पक्षाला सहा जागांचा फायदा झाला असला, तरी अनेक आघाडीचे चेहरे पराभूत झाले. दोन वेळा नगरसेवक राहिलेले अविनाश बागवे यांच्यासारख्या नेत्यांचा पराभव हा पक्षासाठी मोठा धक्का मानला जात आहे. निवडणुकीपूर्वी पक्षांतर केलेले उल्हास (आबा) बागुल आणि अभिजित शिवरकर यांनाही मतदारांनी नाकारले.
आपल्या पराभवानंतर प्रतिक्रिया देताना उल्हास बागुल म्हणाले, “मी कधीही काँग्रेसविरोधात बंड केले नाही, मात्र मला पक्षातून निलंबित करण्यात आले, हा माझ्यावर अन्याय होता. काही नेत्यांनी वैयक्तिक स्वार्थासाठी शहर युनिटमध्ये तेढ निर्माण केली. याचा परिणाम माझ्यासारख्या लोकांवर आणि इतर सक्षम उमेदवारांवर झाला,” असे त्यांनी प्रहार डिजिटलशी बोलताना सांगितले.
बालेकिल्ल्याची घसरण आणि पिंपरी-चिंचवडमधील अपयश
1880 च्या उत्तरार्धात स्थापनेपासून पुणे हे काँग्रेसचे बालेकिल्ले मानले जात होते. या शहराने केवळ लोकप्रिय काँग्रेस नेतेच नव्हे तर लोकमान्य टिळकांसारखे स्वातंत्र्यपूर्व नेतेही घडवले. स्वातंत्र्यानंतरही काकासाहेब गाडगीळ, विठ्ठलराव गाडगीळ आणि सुरेश कलमाडी यांनी केंद्र सरकारमध्ये मंत्रीपदे भूषवली. 1980 आणि 1990 च्या दशकात काँग्रेस ही पुण्यातील प्रमुख राजकीय शक्ती होती आणि नागरी संस्थेवर तिचे वर्चस्व होते.
मात्र गेल्या दोन दशकांत काँग्रेसचा प्रभाव सातत्याने कमी झाला. 2002 मध्ये पीएमसीत 61 जागा जिंकणाऱ्या पक्षाच्या जागा 2007 मध्ये 36 वर आल्या. 2012 मध्ये 152 सदस्यांच्या सभागृहात काँग्रेसला केवळ 28 जागा मिळाल्या, तर 2017 मध्ये फक्त नऊ जागांवर समाधान मानावे लागले. पिंपरी-चिंचवड महापालिकेतही घसरण तीव्र ठरली असून 2012 मधील 14 जागांवरून 2017 मध्ये एकही जागा जिंकता आली नाही. 2002 मध्ये 36 आणि 2007 मध्ये 20 नगरसेवक निवडून आणणारा पक्ष आज शून्यावर आला आहे.
पक्षातील अंतर्गत भांडणे आणि नेतृत्वातील विसंवाद यामुळेच ही परिस्थिती ओढवली असल्याचे मत ज्येष्ठ नेते उल्हास पवार यांनी व्यक्त केले. “पुण्यात काँग्रेसची अधोगती पाहणे निराशाजनक आहे. अनेक नेत्यांनी मुख्य तत्त्वांपासून दूर जाऊन पक्षाचे नुकसान केले,” असे त्यांनी सांगितले.
