अनुकूल हवामान, जमिनीत पुरेसा ओलावा आणि शेतकऱ्यांच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांमुळे पुणे विभागातील रब्बी पेरणी जवळपास पूर्ण झाली असून लक्ष्यित क्षेत्राच्या ९९ टक्के भागात पेरणी झाल्याची माहिती कृषी विभागाने दिली आहे. खरीप हंगामातील नुकसानानंतर हा रब्बी हंगाम शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक ठरण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
अनुकूल हवामानाचा फायदा
पुणे : विभागातील रब्बी पिकांची पेरणी अंतिम टप्प्यात आली असून लक्ष्यित क्षेत्रापैकी ९९ टक्के क्षेत्रावर पेरणी पूर्ण झाली आहे, अशी माहिती कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी दिली. मान्सूनचा उशीर आणि खरीप कापणी लांबल्यामुळे सुरुवातीला अडचणी निर्माण झाल्या होत्या. मात्र, अनुकूल हवामान व जमिनीतील पुरेसा ओलावा यामुळे शेतकऱ्यांनी स्थिर प्रगती साधली आहे.
अधिकृत आकडेवारीनुसार, पुणे, अहिल्यानगर आणि सोलापूर जिल्ह्यांचा समावेश असलेल्या विभागात १०.८० लाख हेक्टर क्षेत्रावर रब्बी पेरणीचे लक्ष्य होते. यापैकी १०.६६ लाख हेक्टर क्षेत्रावर प्रत्यक्ष पेरणी झाली आहे. उर्वरित १ टक्के क्षेत्र हे अशा भागांचे प्रतिनिधित्व करते, जिथे खरीप कापणी उशिरा पूर्ण होत असल्याने रब्बी हंगामात संक्रमणास विलंब झाला आहे.
पिकांची स्थिती समाधानकारक
जुन्नर येथील कृषी कार्यकर्ते जितेंद्र बिडवई यांनी सांगितले की, “खरीप हंगामात पूर आणि अतिवृष्टीमुळे शेकडो एकर क्षेत्रावरील पिकांचे नुकसान झाले. त्यामुळे हा रब्बी हंगाम शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. रब्बी कापणी यशस्वी ठरल्यास शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळेल.”
कृषी विभागातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, सध्या ज्वारी फुलोऱ्यापासून दाणे भरण्याच्या टप्प्यात आहे, तर गहू मळणी व लवकर कानात येण्याच्या अवस्थेत पोहोचला आहे. हरभरा पिके फुलोऱ्यापासून शेंगा तयार होण्याकडे वाटचाल करत असून मोहरी आणि करडई पिकांची वाढही निरोगी असल्याचे दिसून येत आहे.
सोलापूर जिल्ह्याची आघाडी
“सध्याची परिस्थिती अत्यंत उत्साहवर्धक आहे. स्थिर तापमान आणि पुरेसा ओलावा यामुळे पिकांची चांगली वाढ झाली आहे. हवामान असेच अनुकूल राहिल्यास यंदाचा रब्बी हंगाम उच्च उत्पादन देणारा ठरेल,” असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
सोलापूर जिल्ह्याने अपवादात्मक कामगिरी केली असून अनेक भागांत पेरणीने १०५ टक्के उद्दिष्ट गाठले आहे. खरीप हंगामातील अतिवृष्टीमुळे जमिनीच्या उत्पादकतेबाबत काही चिंता असल्या तरी सध्या ज्वारी आणि करडई पिके निरोगी असून परिपक्वतेकडे वाटचाल करत आहेत.
पुणे जिल्ह्यात १.९५ लाख हेक्टरच्या उद्दिष्टाच्या तुलनेत १.८९ लाख हेक्टर म्हणजेच सुमारे ९७ टक्के क्षेत्रावर पेरणी झाली आहे. अहिल्यानगर जिल्ह्यातही पेरणी जवळपास ९७ टक्के पूर्ण झाली असून ४.९४ लाख हेक्टरच्या उद्दिष्टापैकी ४.७९ लाख हेक्टर क्षेत्र व्यापले आहे. या भागातील मका आणि हरभरा पिके उत्तम स्थितीत असल्याचे नोंदवण्यात आले आहे.
एकूणच रब्बी हंगामाबाबतचा दृष्टीकोन सकारात्मक असला तरी, पूर्वीच्या पुराचा संभाव्य परिणाम लक्षात घेता कृषी विभाग सोलापूर जिल्ह्यावर विशेष लक्ष ठेवून आहे. येत्या काही दिवसांत उर्वरित पेरणी न झालेले क्षेत्रही समाविष्ट होईल, असा विश्वास कृषी विभागाने व्यक्त केला आहे.
