महाराष्ट्रासह कर्नाटकातील पीक नुकसान
किरकोळ बाजारात तूर डाळ 140–150 रुपयांपर्यंत
महाराष्ट्रात कडाक्याच्या थंडीचा मोठा फटका तूर (डाळ) पिकाला बसला असून उत्पादन घटल्याने बाजारात दर वाढले आहेत. तूर डाळीच्या किरकोळ किमतीत आधीच प्रति किलो 10 ते 20 रुपयांची वाढ झाली असून, पुढील काळात दर आणखी वाढण्याची शक्यता व्यापाऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे. विदर्भ आणि कर्नाटकातील पीक नुकसान, कमी आवक आणि महागडी आयात यामुळे बाजारात तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
पुणे : महाराष्ट्रातील अनेक भागांत डिसेंबर महिन्यातील असामान्य थंडी तूर पिकासाठी घातक ठरली आहे. फुलोरा आणि शेंगधारणेच्या टप्प्यात आलेल्या पिकावर थंडीचा विपरीत परिणाम झाल्याने उत्पादनात मोठी घट नोंदवली जात आहे. परिणामी तूर डाळीचे भाव वाढले असून किरकोळ बाजारात दर 140 ते 150 रुपये प्रति किलोपर्यंत पोहोचले आहेत.
विदर्भातील शेतकऱ्यांनी सांगितले की, कमी तापमानामुळे पिकाची वाढ खुंटली. विदर्भातील शेतकरी मिलिंद पाचपांडे म्हणाले, “तूर पीक थंडीला अतिशय संवेदनशील आहे. यंदा डिसेंबरमधील कडाक्याच्या थंडीमुळे उत्पादनात घट झाली.” काढणी सुरू असली तरी उत्पादन सरासरीपेक्षा कमी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
“एकूण अंदाजे 30 टक्के पीक नुकसान झाले आहे, आणि थंडीची तीव्रता जिथे जास्त होती तिथे नुकसानही अधिक आहे,” असे पाचपांडे यांनी सांगितले. याचा थेट परिणाम घाऊक बाजारावर दिसून येत आहे. पूर्वी तूर 6,000 रुपये प्रतिक्विंटल दराने विकली जात होती, आता ती 8,000 रुपये प्रतिक्विंटलपर्यंत पोहोचली आहे.
व्यापाऱ्यांच्या मते, पुरवठ्याचा ताण फक्त महाराष्ट्रापुरता मर्यादित नाही. देशातील सर्वात मोठे तूर उत्पादक राज्य कर्नाटकातही अवकाळी व जादा पावसामुळे मोठे नुकसान झाले आहे. शहरातील धान्य व्यापारी अमित कासट म्हणाले, “कर्नाटकात उत्पादन सुमारे 60 टक्क्यांवर आले असून जवळपास 40 टक्के नुकसान झाले आहे.”
ते पुढे म्हणाले, “पेरणीनंतर जास्त पाऊस आणि नंतरही लांबलेला पावसाळा यामुळे पिकांचे नुकसान झाले. आधी विदर्भातून 100 टक्के उत्पादनाची अपेक्षा होती, मात्र थंडीमुळे तेथील पीकही कमकुवत निघाले. कर्नाटक आणि विदर्भ मिळून सरासरी 25 टक्के उत्पादन घटले आहे.”
डॉलरचा वाढलेला दर आणि अपेक्षेपेक्षा कमी आयात यामुळे बाजार आणखी घट्ट झाला आहे. “आयात महाग झाली असून गेल्या वर्षीसारखा सुरळीत पुरवठा नाही, त्यामुळे किमती वाढत आहेत,” असे कासट यांनी सांगितले.
गोखलेनगर येथील व्यापारी भरतलाल उनेचा म्हणाले, “बाजारात तुटवडा असल्याने तूर डाळीच्या किरकोळ किमती वाढत आहेत.” तर नळ स्टॉप परिसरातील किरकोळ विक्रेते पवन कर्नावत यांनी सांगितले, “घाऊक दर 10 ते 15 रुपये प्रति किलोने वाढले असून त्याचा परिणाम किरकोळ बाजारात 20 रुपये प्रति किलोपर्यंत झाला आहे.”
दर स्थिर होतील की नाही, हे पुढील आवकांवर अवलंबून आहे, असे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे. मात्र सध्याची परिस्थिती पाहता नजीकच्या काळात दर कमी होण्याची शक्यता कमी असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
