हायपर IgE सिंड्रोम आणि बुर्किट लिम्फोमा यांच्यावर कठीण उपचार
हॅप्लोइडेंटिकल बोन मॅरो ट्रान्सप्लांटने मुलाला कर्करोगमुक्त केले
पुण्यातील एका खाजगी रुग्णालयात डॉक्टरांनी नऊ वर्षांच्या मुलावर हायपर IgE सिंड्रोम आणि बुर्किट लिम्फोमा या दुर्मिळ आणि घातक रोगांवर यशस्वी उपचार केले आहेत. या प्रकरणात मुलाची प्रतिकारशक्ती खूपच कमकुवत असल्यामुळे केमोथेरपी करणे धोकादायक होते, तरीही बहु-अनुशासनात्मक टीमने काटेकोर नियोजन करून उपचार केले. दीर्घकाळाच्या उपचारानंतर, मुलावर विशेष हॅप्लोइडेंटिकल बोन मॅरो ट्रान्सप्लांट केला गेला आणि सर्व गुंतागुंतींवर मात केली. सध्या मुलाचे रोगप्रतिकारक कार्य सामान्य झाले असून तो कर्करोगमुक्त आहे. ही यशोगाथा पालकांसाठी आणि वैद्यकीय संघासाठी प्रेरणादायी ठरली आहे.
पुणे : शहरातील एका खाजगी रुग्णालयातील डॉक्टरांनी नऊ वर्षांच्या मुलावर हायपर IgE सिंड्रोम (एक दुर्मिळ प्राथमिक इम्युनोडेफिशियन्सी) आणि बुर्किट लिम्फोमा (एक आक्रमक रक्त कर्करोग) यावर उपचार केले. मुलाची पूर्व-स्थितीची इम्युनोडेफिशियन्सी असल्याने शरीर संक्रमणांशी लढू शकत नव्हते, तरीही बुर्किट लिम्फोमाच्या आक्रमक स्वरूपासाठी गहन केमोथेरपी आवश्यक होती.
हायपर IgE सिंड्रोमचे निदान झाल्यापासून मुलाचा प्रवास वर्षापूर्वी सुरू झाला. दरम्यान, त्याला बुर्किट लिम्फोमा विकसित झाला. इम्युनोकॉम्प्रोमाइज्ड रुग्णावर कर्करोग उपचार करणे धोकादायक होते कारण केमोथेरपी-प्रेरित इम्युनोसप्रेशनमुळे प्राणघातक संसर्ग होण्याची शक्यता होती.
ऑक्टोबर 2023 ते मार्च 2024 दरम्यान मुलाला तीन कठीण केमोथेरपी चक्रे दिली गेली. यात ICU प्रवेश, ट्रेकीओस्टॉमीद्वारे व्हेंटिलेटर सपोर्ट, आणि गंभीर संसर्ग टाळण्यासाठी रक्तदाब स्थिर करणे आवश्यक होते. एकदा मुला स्थिर झाल्यावर, १० सप्टेंबर २०२४ रोजी त्याला हॅप्लोइडेंटिकल बोन मॅरो ट्रान्सप्लांट देण्यात आला, ज्यात वडिल दाता म्हणून सहभागी झाले.
डॉ. सचिन शाह, संचालक, नवजात व बालरोग गहन काळजी सेवा, यांनी सांगितले, “मुलाला दीर्घकाळ श्वसन समर्थन आणि रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रवेश आवश्यक होता. केमोथेरपी व प्रत्यारोपणादरम्यान उच्च प्रशिक्षित बालरोगतज्ञांची 24/7 उपस्थिती या उपचारात महत्त्वाची होती.”
डॉ. संदीप बारटक्के, वरिष्ठ सल्लागार, हेमॅटोलॉजी आणि ऑन्कोलॉजी, यांनी सांगितले, “हे अपवादात्मक प्रकरण होते. प्रत्येक टप्प्यावर संसर्ग नियंत्रण आणि आक्रमक कर्करोग उपचार यात समतोल राखणे आवश्यक होते. हॅप्लोइडेंटिकल, TCR-कमी झालेले प्रत्यारोपण दीर्घकालीन पुनर्प्राप्तीसाठी मदत करू शकले.”
प्रत्यारोपणानंतर मुलाला फुफ्फुस आणि पित्तविषयक संसर्गसारख्या आव्हानांचा सामना करावा लागला, ज्यावर यशस्वी उपचार करण्यात आले. त्यानंतर त्याला तोंडी औषधोपचार सुरू करून ऑगस्ट २०२५</strong} पर्यंत बारकाईने निरीक्षण करण्यात आले. सध्या मुलाची प्रकृती संपूर्णतः स्थिर आहे आणि तो कर्करोगमुक्त आहे.
या यशोगाथेने पालकांना शिकवते की, वारंवार किंवा गंभीर संक्रमण झाल्यास लवकर वैद्यकीय हस्तक्षेप आवश्यक आहे. समन्वित तज्ज्ञ काळजी आणि योग्य उपचार वेळेवर मिळाल्यास अशा जटिल प्रकरणांवर यशस्वी मात करता येते.
