अमेरिकेतील काही गटांकडून भारतातील ख्रिश्चनांच्या स्थितीवर चिंता व्यक्त
इराण-इस्रायल संघर्षामुळे भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेवर दबाव वाढला
अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांच्या भारत दौऱ्यामुळे भारत-अमेरिका संबंध पुन्हा चर्चेत आले आहेत. डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासन सहसा मानवी हक्कांवर भाष्य करत नसले तरी काही अमेरिकन गटांनी भारतातील ख्रिश्चनांच्या स्थितीवर चिंता व्यक्त केली आहे. दुसरीकडे, इराण-इस्रायल संघर्षामुळे जागतिक तेलबाजार हादरला असून त्याचा परिणाम भारतावरही होत आहे. भारताचे इराण आणि इस्रायल या दोन्ही देशांशी मजबूत संबंध असल्याने परिस्थिती अधिक संवेदनशील बनली आहे. दरम्यान, पाकिस्ताननेही मध्यस्थीची भूमिका घेत अमेरिकेशी आपले संबंध पुन्हा मजबूत करण्याचे संकेत दिले आहेत.
वॉशिंग्टन : अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प हे सहसा मानवी हक्कांच्या मुद्द्यांवर थेट भूमिका घेताना दिसत नाहीत. मात्र, त्यांच्या समर्थनातील काही गटांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भारतात ख्रिश्चन समुदायाला मिळणाऱ्या वागणुकीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. त्यामुळे अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ यांनी भारताला दिलेला प्राधान्यक्रम अधिक महत्त्वाचा मानला जात आहे.
भारत दौऱ्यापूर्वी मार्को रुबिओ यांनी भारताला अमेरिकेचा “महान मित्र आणि मजबूत भागीदार” असे संबोधले. तसेच अमेरिकेकडून भारताला अधिक प्रमाणात कच्चे तेल विक्री करण्याचे पर्याय शोधले जात असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
सध्या भारताची वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा आयातीवर अवलंबून आहे. दरम्यान, इराण-इस्रायल संघर्षामुळे जागतिक तेलबाजारात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी बंद होण्याच्या भीतीमुळे आंतरराष्ट्रीय तेलाच्या किंमती वाढल्या असून त्याचा फटका भारतासह अनेक देशांना बसत आहे.
भारताचे इराणशी ऐतिहासिक संबंध कायम असले तरी गेल्या काही वर्षांत इस्रायलसोबतचे संबंधही अधिक मजबूत झाले आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी युद्ध सुरू होण्याच्या काही दिवस आधी इस्रायलला भेट दिली होती. त्यामुळे या संघर्षात भारताची भूमिका अत्यंत संतुलित मानली जात आहे.
या घडामोडींमध्ये भारताचा पारंपारिक प्रतिस्पर्धी पाकिस्तान पुन्हा अमेरिकेचा महत्त्वाचा भागीदार म्हणून पुढे येताना दिसत आहे. पाकिस्तानने स्वतःला या संघर्षात मध्यस्थ म्हणून सादर करण्याचा प्रयत्न केला असून, तेथील लष्करप्रमुखांनी नुकतीच तेहरान भेट घेतली आहे.
एकेकाळी शीतयुद्ध काळात अमेरिका-पाकिस्तान संबंध मजबूत होते. मात्र, चीनच्या वाढत्या प्रभावामुळे अमेरिका आता जगातील सर्वात मोठी लोकशाही असलेल्या भारताला अधिक नैसर्गिक भागीदार मानत आहे. त्यामुळे भारत-अमेरिका संबंधांना नवीन दिशा मिळताना दिसत आहे.
