प्लॅटफॉर्म अर्थव्यवस्थेत वेगाने वाढ, ई-श्रम पोर्टलवर डेटा अपडेट करण्याचे निर्देश
अपघात व मातृत्व योजनांसाठी नवे सामाजिक सुरक्षा ढांचे तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू
भारतामध्ये गिग आणि टमटम कामगारांची संख्या दशकाच्या अखेरीस 2.5 कोटींपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. सध्या सुमारे 1 कोटी कामगार ॲप-आधारित फूड डिलिव्हरी आणि राइड-हेलिंगसारख्या प्लॅटफॉर्मवर कार्यरत आहेत. या वाढत्या क्षेत्रासाठी सरकार सामाजिक सुरक्षा योजना आणण्याच्या तयारीत असून निधी व्यवस्थापकांशी सल्लामसलत सुरू आहे. तसेच सर्व प्लॅटफॉर्मना 22 जूनपर्यंत कामगारांची माहिती ई-श्रम पोर्टलवर अद्ययावत करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
नवी दिल्ली : देशातील गिग आणि प्लॅटफॉर्म अर्थव्यवस्था झपाट्याने वाढत असून दशकाच्या अखेरीस या क्षेत्रातील कामगारांची संख्या सुमारे 2.5 कोटी होण्याची शक्यता कामगार मंत्रालयाने व्यक्त केली आहे. सध्या या क्षेत्रात जवळपास 1 कोटी कामगार कार्यरत असल्याची माहिती कामगार कल्याण विभागाचे सहसचिव आशुतोष ए.टी. पेडणेकर यांनी दिली.
सरकार या वाढत्या क्षेत्रावर लक्ष केंद्रित करत असून सामाजिक सुरक्षा योजना तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यासाठी विविध निधी व्यवस्थापकांशी चर्चा केली जात आहे. नवीन कामगार संहितेनुसार सामाजिक सुरक्षा संहिता 8 मे रोजी अधिसूचित करण्यात आली असून त्याअंतर्गत गिग कामगारांसाठी विशेष व्यवस्था तयार केली जात आहे.
सर्व ॲप-आधारित प्लॅटफॉर्मना त्यांच्या कामगारांचा डेटा ई-श्रम पोर्टलवर 22 जूनपर्यंत अपडेट करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. या पोर्टलमुळे कामगारांना मिळणाऱ्या लाभांची माहिती रिअल-टाइममध्ये उपलब्ध होणार असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
या योजनांमध्ये अपघात विमा आणि मातृत्व लाभ यांसारख्या सामाजिक सुरक्षा सुविधांचा समावेश करण्यावर सरकार काम करत आहे. तसेच गिग कामगारांसाठी राष्ट्रीय सामाजिक सुरक्षा मंडळ स्थापन करण्याची प्रक्रियाही सुरू आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतातील प्लॅटफॉर्म अर्थव्यवस्था आता मुख्य प्रवाहात येत असून रोजगार आणि उत्पन्न निर्मितीमध्ये मोठी भूमिका बजावत आहे. मात्र या क्षेत्रातील कामगारांसाठी सुरक्षित आणि पोर्टेबल सामाजिक सुरक्षा व्यवस्था तयार करणे हे सरकारसमोरील प्रमुख आव्हान असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
